رفتن به مطلب

ساجده محمدرضائی

بنیان‌گذار و مدیریت کل
  • تعداد ارسال ها

    96
  • تاریخ عضویت

  • آخرین بازدید

  • روز های برد

    1

تمامی مطالب نوشته شده توسط ساجده محمدرضائی

  1. هدف و هدف‌گذاری تحصیلی هدف، مشکل بزرگ و اساسی بسیاری از دانش آموزان و دانشجویان و حتی بسیاری از افراد جامعه، نداشتن هدف است. جمع کثیری از افراد جامعه با شعار “هرچه پیش آید، خوش آید” زندگی می کنند. اما باید آگاه بود که هر کس تنها یک بار به دنیا می آید. پس باید با داشتن اهداف بزرگ و تلاش در جهت نیل به آن ها، ضمن رسیدن به قله های رفیع موفقیت، بتوانیم فرد مفیدی برای جامعه خود باشیم. داشتن هدف منجر به ایجاد عزم جدی در فرد می شود. باید به خاطر داشت که “مردان روزگار، از همت بلند به جایی به جایی رسیدند”. در واقع هدف به عنوان یک محرک عمل می کند و موجب می شود فرد به سمت آن گام بردارد. هدف گذاری منجر به ایجاد انگیزه در هر فرد می شود. انگیزه نیز باعث می شود تا برای رسیدن به هدف خود برنامه ریزی و تلاش کند. هدف ← انگیزه ← برنامه ریزی ← تلاش ← نتیجه حال برای یک داوطلب کنکور، در شروع حرکت، مهم ترین نکته داشتن هدف است. شما باید ضمن انتخاب اهداف اصلی خود در زندگی، آن ها را یادداشت نمایید. اهداف زندگی شما فقط کنکور نیست. اما در این سال، مهم ترین و بزرگ ترین هدف شما کنکور و کسب بهترین نتیجه ممکن در آن خواهد بود. از همین امروز ضمن نوشتن اهداف خود و نصب کردن آن ها در مقابل دیدگان خود باید هر شب پیش از خواب تمام این اهداف را دوره کنید. تنها کافی است که با تمام وجود بخواهید که به هدف خود دست یابید. بسیاری از داوطلبان کنکور علاقه مند هستند که پزشک شوند، اما تنها تعداد بسیار کمی از آن ها پزشک می شوند. چرا که این تعداد اندک همان افرادی هستند که واقعاً می خواسته اند که پزشک شوند. قبولی در رشته پزشکی برای آن ها هدفی بزرگ بوده است که با به کارگیری تلاش همه جانبه به آن دست یافته اند. هدف همه داوطلبان نباید قبولی پزشکی دانشگاه تهران، برق دانشگاه شریف یا حقوق دانشگاه تهران باشد. بلکه هر فرد باید با توجه به علایق خود، هدف خود را انتخاب کند. اما باید در راه رسیدن به هدف، تمام تلاش خود را به کار بندد تا پس از پایان کنکور نگوید: “ای کاش…” پس از همین امروز اهداف زندگی خود را انتخاب و بر روی کاغذ یادداشت نمایید تا همواره آن را در مقابل دیدگان خود ببینید و در جهت نیل به آن بکوشید…
  2. بررسی توقعات دیگران از یک داوطلب در زمان کنکور یا پزشکی یا هیچی تا دکتراتو نگرفتی به فکر هیچی نباش اگه سراسری قبول نشی من پولتو نمیدما، همین سال اول باید قبول شی بره و بسیاری از این نمونه ها این جمله هارو زیاد میشنویم از اطرافیانمون مخصوصا پدر و مادرهای عزیزمون. تو این مقاله سعی دارم راجع به انتظارات و توقعات )یا بعضی اوقات تهدید ها( اطرافیان نزدیکمون صحبت کنم. از اونجایی که طبیعتا اطرافیان برای ما مهم هستند حرف هاشون میتونه روی ما تاثیر بذاره (چه مثبت چه منفی) یادگیری مهارت “تاثیرنپذیرفتن” میتونه خیلی جاها به ما کمک کنه. اطرافیان میتوانند حس اعتماد به نفس ما را به اوج برسانند یا اینکه کلا ما رو از درس خوندن و زندگی کردن ناامید کنند … اولین چیزی که میخوام راجع به اش بحث کنم اینه که اصلا مهم نیست این که آیا این افراد حق داند این حرف ها رو بزنند یا خیر. افراد با یه سری طرز تفکرها بزرگ میشوند که جنگیدن با آنها در سال کنکور به ضرر ما تموم میشه. پس بهترین چیز اینه که ما یاد بگیریم چگونه با این حرف ها کنار بیایم و اجازه ندهیم که روی روند تحصیلی ما تاثیر منفی بگذارند. این نکنه رو اضافه کنم که توقعاتی که اطرافیان دارند به جز پدرومادر رو کلا از ذهنمون حذف کنیم چون تنها کسانی هستند که واقعا حق بر گردن ما دارند و به خاطر تلاش هاشون (حتی کم) برای ما، حق این رو دارند که برای نتیجه ی تلاش هاشون تصمیم بگیرند. در مورد سایر اطرافیان در مقاله بعد صحبت میکنم. در این مقاله تنها در مورد والدین صحبت میکنیم . ما باید به این موضوع واقف باشیم که انسانیم و اینکه انسان، هم قدرت انتخاب داره هم حق انتخاب. حتی خدایی که مارو آفرید هم تو خیلی از موضوع های زندگی دست مارو باز گذاشته و پدرومادر هم باید همین روند رو طی کنند. اجبار برای تحصیل فرزندان نتیجه ای ندارد جز استرس برای آنها و حتی اگر به اجبار به خواسه ی پدر و مادر تن دهند خیلی زود از بی علاقگی به رشته و دانشگاه )یا هر موضوع دیگری( رنج میبرند پس بازنده بچه ها خواهند بود . حالا وقتی این جمله هارو میشنویم باید چه کار کنیم ؟ ساده هست : خیلی آرام به حرف ها گوش میکنیم و میگیم “باشه سر موقعش بهش فکر میکنم!” و بعدا در خلوت اون حرف هارو بررسی میکنیم که آیا واقعا منطقی هستند یا نه. اصلا مطابق شخصیت من هستند یا نه. سپس دلایل منطقی رد یا تایید حرف هایشان را برای آنها تشریح میکنیم . در مورد تهدیدها و مقایسه های پدر و مادر چه کنیم !؟ “ببین فلانی چقد میخونه” ، “با این وضع درس خوندنت هیچی نمیشی!!!!” ، “اگه آزاد قبول شی نه من نه تو ” کاملا درکتون میکنم! آدم بعد از شنیدن این حرف ها فوق العاده ناراحت میشه یا شاید حتی قلبش بشکنه یا اینکه هدف درس خوندنشو بذاره خوشحالی پدر و مادر که اصلا خوب نیست. خوشحالی پدرومادر یه بخشی از اهداف ما هستند و ما در واقع داریم برای خوشبختی خودمون درس میخونیم. بیاین خودمون رو چند لحظه بذاریم جای پدرومادرمون. میبینیم که اونها برای دلسوزی و انگیزه دادن این حرف هارو میزنند و واقعا همچین احساسی نسبت به ما ندارند. فقط روش کلامشون اشتباه هست. ما اگر آزاد قبول شیم هم اونها پولش رو میدن. اگر کنکور قبول نشیم هم باز فرزند پدرومادرمون هستیم و همونقدر مارو دوست دارند که در گذشته داشتند. پس ما ناراحت نمیشویم و به راه خود ادامه میدهیم و از درون میدونیم که داریم تلاشمون رو در حد خودمون انجام میدیم و بیشتر از این دیگه نمیشه، پس ما وظیفمون رو داریم انجام میدیم و دیگه هیچی مهم نیست حتی اینکه بقیه فکر کنند ما هیچ کاری نمیکنیم. )ولی تو رویا هم فرو نروید و همیشه خودتون، خودتون رو ارزیابی کنید و در مورد انتظارات خیلی بزرگتر پدرومادر مثل اینکه ما کلا یه رشته خاص بخونیم یا حتما باید تا دکتری درس بخونیم و… در یک مقاله جدا صحبت میکنم چون هم بحث مفصلی هست و هم احساس میکنم تعداد این افراد خیلی زیاد نیست . در آخر اینکه ما هیچ کس نیستیم جز خودمون. ما برآورنده ی آرزوهای بقیه نیستیم. ما دستگاه خوشحال کننده اطرافیان هم نیستیم. ما خودمون هستیم و خودمون. با یه سری ویژگی های خاص که احتمالا بقیه ازش آگاه نیستند. پس اگه تصمیمی میگیریم مسئولیت کاملش رو میپذیریم، از بقیه توقع کمک نخواهیم داشت و تمام سود و زیان تصمیماتمون رو هم قبول میکنیم . همه میدانیم که این توقعات میتوانند روی درس خواندن ما تاثیر بگذارند. ما را با انگیزه تر کنند یا اینکه به دلیل استرس، بازده دوران تحصیلی آزمون سراسری ما کاهش پیدا کند. در این مقاله میخوام راجع به توقعات اطرافیان صحبت کنم. یعنی فامیل های درجه 2 به بعد و آشنایان )در و همسایه!(. دلیل تفکیک این دو مقاله این بود که پدرومادر به گردن ما حق دارند پس برخورد ما با توقعات ایشان نسبت به بقیه باید فرق کند. حالا میخوایم راجع به توقعات بقیه صحبت کنیم . خیلی از ما تو مدارس خوبی درس میخونیم، نمره های بالا داریم و به طور خلاصه همه فکر میکنند ما درسخونیم و تو کنکور باید نتیجه خوبی بگیریم. این “باید” رو همون اطرافیان تعیین میکنند. خیلی ها هم وضعیت خوبی ندارند و همون اطرافیان فکر میکنند این ها حتی قبول هم نمیشن چه برسه دانشگاه دولتی و رشته های پر طرفدار. من میخوام تو این مقاله این تصورات رو پاک کنم. چه اونهایی که توقعات بالایی ازشون هست استرس نگیرند چه اونهایی که همه و خودشون فکر میکنند موفق نمیشن، ناامیدیشون رو بندازن دور . تو بعضی مهمونی ها یک دفعه یکی وسط جمع میگه : “خب فلانی ایشالا برق شریف دیگه” ، “پزشکی دانشگاه تهران قبول شدی ما رو فراموش نکنیا” ، ” خانوم وکیل بعدا تو کارای حقوقیمون کمکون کنیا ” . این افراد حتی نمیدونن یه روز ده ساعت درس خوندن یعنی چی! ولی شما فقط با یه لبخند جواب بدید و بگید “ایشالا هر چی حقه همون بشه ” در مواقعی هم که تنها هستین و این افکار به سراغ شما میاد که حالا جواب فلانی و چی بدم و … چند لحظه درس رو بذارین کنار و به این جملات که میگم فکر کنید. ما نسبت به بقیه یه سری آدم متفاوت هستم با ویژگی های متفاوت و سرنوشت متفاوت پس دلیلی نداره در قبال انتظارات بقیه مسئول باشیم. اطرافیان یک پیش زمینه در مورد ما دارند و طبق اون قضاوت میکنند! حق خاصی هم به گردن ما ندارن که ما برآورده کردن آرزوهاشون رو تو برنامه کاریمون قرار بدیم. ولی از طرفی هم بهتره که برخورد خوبی داشته باشیم. در دوران آزمون سراسری تمام تلاشمون رو بکنیم و بعد از آزمون با اطرافیان بحث کنیم در مورد این موضوعات. توقعاتشون رو به عنوان یک پیشنهاد بشنویم و نظرات خودمون رو باهاشون در میون بذاریم . این رو هم فراموش نکنیم که اگر تلاش بکنیم و به نتیجه برسیم همه خوشحالند، اگر تلاش بکنیم و به نتیجه نرسیم کسی از ما نا امید نمیشه فقط دلش میسوزه. ولی اگر تلاش نکنیم و به نتیجه نرسیم همه ناراحتند و در آخر اگر تلاش نکنیم ولی به نتیجه برسیم همه میگن وای بر سر فلانی اگه یه خورده بیشتر خونده بود خیلی بهتر میشد ! این رو گفتم تا به این نتیجه برسم که فارغ از انتظارات بقیه اون چیزی که واسشون مهمه تلاش ما هست و اگه تلاش بکنیم چه موفق بشویم و چه نشویم کسی ناراضی نیست و با العکس . خیلی با آرامش درستون رو بخونید و بدونید که تنها چیزی که امسال به شما دادند زمان هست و از اون به نحو احسن استفاده کنید. این افکار رو موکول کنید به بعد از آزمونتون و تمام تمرکزتون فقط روی امورات درسیتون باشه. حرف در مورد ما همیشه هست. چه کنکور خوبی بدیم و چه ندیم. کنکور هم خوب بگذره موضوعات بعدی مثل فوق لیسانس و سربازی وازدواج و … میاد وسط. پس خیلی این حرفارو جدی نگیرید ! تا میتونید اوج بگیرید. نویسنده : فرشاد سلیمانی اصل
  3. ارتباط سلامت روانی با کارکرد درست حافظه در جلسه آزمون و امتحان در زمانی که خود را برای کنکور از همه چیز محروم می کنید تا به هدف نهایی یعنی قبولی در کنکور دست پیدا کنید ، معمولاً به علل مختلف و به خصوص دوری از جمع ها و انزوا شدیداً دچار افسردگی می شودید. کنکور بحثی کاملاً فرسایشی است که در حقیقت برای قبولی در کنکور باید از تمام علایق خود بگذریم. همه ی این ها دست در دست هم می دهند و حالات روحی ما را در حینی که برای کنکور آماده می شویم تخریب می کنند. متاسفانه همین آشفتگی در حالات روحی و روانی سبب می شود که سر جلسه ی کنکور از اطلاعاتی که کسب کردیم نتوانیم به نحو احسن استفاده کنیم. در واقع با این که زمان بسیاری را با کتاب های درسی و کتب کنکوری دست و پنجه نرم کرده ایم ، اما متاسفانه مغز آنطور که باید سر جلسه ی کنکور ما را همراهی نمی کند. مغز غذایی لازم داشته که به آن ندادیم و به علت محرومیت دچار اختلال شده و سر جلسه ی کنکور مارا همراهی نمی کند. چه باید کرد هنگامی که تمام فکرمان معطوف قبولی در کنکور است و تمام ذهنمان را به روی سوالات تستی و کنکور ها گذرانده ایم تا بار علمی خود را افزایش دهیم و سر جلسه ی کنکور خوب حاضر شویم ولی به هم خوردگی تعادل روحی و روانی ما سبب می شود که افسار زندگی مان از دست خودمان خارج شود هر چند که تلاش کرده ایم. یک قانون خیلی مهم را باید در همه ی مراحل زندگی رعایت کرد که خب مرحله ی کنکور نیز خود از مهم ترین مراحل است. هیچ وقت مریض نشو ... وقتی هوا سرد است شما یک پلیور و یک کاپشن تن خود می کنید که مبادا ویروس سرماخوردگی گریبان شما را گرفته و شما را مریض کند. یعنی می دانید که سرما موجب ضعف و کاهش سطح انرژی سطحی بدن شده و باعث ورود این ویروس به بدن می شود و با لباس گرم کاری می کنید که مریض نشوید . حال این موضوع در دو بعد دیگر وجود ما نیز حاکم است و فکر و روح ما نیز در معرض ویروس های زیادی هستند که در شرایط خاصی بیمار شده و مارا بر بستر بیماری می گذارند. دقیق شرایط بحران روحی و فکری نیز مشابه سرما در بعد فیزیکی ما است. وقتی در بحران فکری گرفتار می شویم و از لذت های هر روزه ی خود محروم می مانیم و چندین اضطراب مختلف ( شاید کنکور قبول نشم ، شاید اینایی که میخونم تو کنکور نیاد و . . . ) همزمان به ما وارد می شوند و ضمن آن فشار حرف های دبیر ، مشاور و خانواده نیز بر ما اثر می کند و محیط فکری ما را دچار تزلزل می کنند . اینجا فکر دچار ضعف شده و هر موضوع ساده ای مانند یک ویروس عمل می کند و بنیان و اسکلت تفکر مارا خرد می کند و به همین سادگی از هدفمان که قبولی در کنکور بود بازمی مانیم ، اما با مکانیسم دفاعی بسیار پوچ و بی معنی همچنان بر مسیر مطالعه پافشاری می کنیم و به خود این تسلی را می دهیم که قبول می شویم در حالی که وقتی انسان مریض است هیچ گاه نمی تواند عملکردی موفق حاصل کند . دوستان کنکوری عزیزم توجه کنید که دو موضوع همیشه بین افرادی که با ما در ارتباط هستند فرق می گذارد و این دو موضوع اول تسلی است و دوم حمایت. فرق تسلی و حمایت چیست؟ بهتر است با یک مثال بگویم که زیباتر در ذهنتان جای بگیرد. وقتی یک گلدان که در یک کمد تاریک قرار دارد نه آبی بگیرد و نه نوری دریافت کند ، کم کم و رفته رفته می پژمرد و از بین می رود و خشک می شود. حال اگر یک کودک که توانایی ندارد آن را از کمد دربیاورد کنار کمد بایستد و با چند کلمه آن گل را آرام کند و به او تسلی خاطر دهد فقط به طور مقطعی به گل کمک کرده تا با آرامش و خاطر راحت تری از بین برود ، اما در نهایت امر به علت نبود آب و نور گل از بین می رود ، چه به او تسلی بدهیم و چه تسلی ندهیم اتفاق خوشایندی در انتظار گل نخواهد بود و با دانستن این که او از بین می رود فقط در حین پژمردن کمی آرامش کردیم. حال اگر فرد بالغی سریع آن را از کمد خارج کرده و به جلوی نور آفتاب بگذارد ، به او آب دهد و برگ های افتاده اش را ببندد و به خاکش کود دهد آن گل مجدد رشد کرده و سبز شده و تازه و با قوت می شود و در حینی که گل رو به بهبودی است به او تسلی خاطر دهیم و با چند کلمه آرامش کنیم تا راحت تر بهبود یابد در واقع از او حمایت کرده ایم و می دانیم که نتیجه ی عمل ما حاصلی مثبت دارد که منجر به باز از سر گیری زندگی گل می شود. انسان هایی که فقط سعی دارند با تسلی دادن به هم دیگر کمک کنند معمولاً مثل همان کودک ناتوانی عمل می کنند که توان آزاد کردن گل و حمایت از او را ندارد. فقط می توانند کاری کنند که مراحل متلاشی شدن زندگیمان را راحت تر نگاه کنیم. این در حالیست که دوستان خوب مانند آن فرد بالغ تمام تلاششان را می کنند تا از دوستشان حمایت کنند و کاری برای او انجام دهند و فقط با شعار و حرف های قشنگ سعی ندارند شما را تنها آرام کنند ، بلکه به یاری شما آمده و مشکلات را با شما شریک می شوند و به صورت عملیاتی با شما پا به میدان نبرد با مشکل می گذارند. حال برای اینکه بتوانیم دوستان خوبی داشته باشیم اول باید دوست خوبی برای خودمان باشیم و به خودمان دروغ نگوییم و تسلی بیجا ندهیم و با مشکلات خودمان دست و پنجه نرم کنیم و روح و جسممان را تنها نگذاریم و با معطوف کردن افکارمان سعی نکنیم مکانیسم دفاعی جدیدی را طراحی کنیم. دست است کنکور بسیار کار دشواری است اما همین کنکور در نتیجه ی مثبت خود حاصلی بس شیرین دارد که شاید با هزاران گردش و تفریح حاصل نشود. خب با این همه و این همه درس و همچنین این همه محدودیت که باعث بیماری فکر ما می شود چگونه باید مریض نشد و به خوبی هم درس خواند تا سر جلسه کنکور مطالبی را که خوانده ایم رو با حداکثر بازده به کار بگیریم؟ قانون دوم که در همه جا صادق است و همچنین در کنکور اصل لوشاتلیه است. این اصل بیان ساده ای از نظم طبیعت است که بچه های گروه آزمایشی تجربی و ریاضی در فصل دوم شیمی پیش دانشگاهی نیز درباره اش بسیار خوانده اند. اصل لوشاتلیه : جهان در تعادل متقابل با همه ی پدیده ها است، هر گاه تعادلی به هم بریزد طبیعت سعی میکند تا حد امکان جهان را به سمت متعادل کردن و بازگرداندن به حالت تعادل پیش ببرد. مثال ساده اش این است که وقتی هوا خیلی سر باشد ما بخاری روشن می کنیم تا هوا نزدیک به آن چیزی شود که مطلوب بدن ماست و حینی که هوا گرم است کولر می زنیم تا مجدد به دمای مطلوب خود برسیم که مثلاً 25 درجه ی سلسیوس است . به این 25 درجه می توان گفت دمای تعادل بدن ما که هر چقدر دما از این بیشتر یا از این کمتر شود ما با بخاری و کولر سعی می کنیم که شرایط را به سمت برقرار کردن این دما پیش ببریم. وقتی بدن ما به طور عادی به دو ساعت لذت روزانه نیاز دارد وقتی به آن این لذت را ندهیم مغز این کمبود را به نحوی دیگر توجیه و تولید می کند و این می تواند با تولید خواب بیشتر ، افزایش دوپامین در مغز و یا بارور شدن اسفنچ های بازجذب سروتونین در فضای سیناپسی بین عصب های بدن شود. همه ی این ها موجبات بی حالی و افسردگی را پدید می آورند و مقاومت هر چه بیشتر در برابر آن ها مغز را نسبت به عدم تفریح مقاوم تر کرده و واکنش بیشتری نشان داده و فرد را از حالت عادی و متعادل خارج می کند. پس وقتی حال ندارید و به زور درس می خوانید شاید آن لحظه درسی یاد بگیرید و بعداً هم یادتان بماند اما فردای آن روز نیز اگر بخواهید که درسی بخوانید عوامل شیمیایی مقاوم تری در بدن فراهم کرده اید که غدد بازدارنده ی بیشتری را فعال می کنند تا عدم وجود تفریح را توجیه کند و جایگزینی در این تعادل پیدا کند. پس در واقع سلامت روان به نوعی وابسته به خواسته های طبیعی بدن است و میزان کمترینه ی تفریح روزانه برای یک فردی که برای کنکور مطالعه می کند واجب است تا سلامت روانش حفظ شده و بتواند مطالب را با صحت و دقت بیشتر مورد مطالعه قرار دهد و کمک کند که حافظه اش سر جلسه ی کنکور بهتر اورا همراهی کند. اما بازیگوشی نباید با کمترینه ی تفریح اشتباه گرفته شود. یعنی نباید سر به بازی گوشی گذاشته و به حساب کمترین مقدار تفریح روزانه ای که باید یک کنکوری داشته باشد بگذارید. این کمترینه به طور مستقل برای خود شما قابل تشخیص است و می توانید با کمی تمرین به سادگی غلظت فضای فکری خودتان را سبک سنگین کنید و حینی که برای کنکور مطالعه می کنید نیز هر جا که دچار مسمومیت فکری می شوید درس را متوقف کنید. متاسفانه توی تلویزیون می شنویم که رتبه ی زیر صد کنکور می گوید من روزی 18 ساعت برای کنکور درس میخوندم و ما هم سعی می کنیم مثل او شویم و تمام سلامت خود را به خطر می اندازیم تا برای کنکور در بخوانیم و در نهایت بعد کنکور همه می گوییم : من که اینقدر خوندم چرا هیچی نزدم!؟ و اینجاست که حس می کنیم اولین شکست زندگیمان را تقبل کرده ایم و آن قبول نشدن در کنکور است. به تمام توانایی های فردی مان شک می بریم و به ناچار به رشته ای که دوست نداریم و رتبه ی کنکورمان آن را تعیین کرده می رویم یا با دلی چرکین مجدد برای کنکوری دیگر آماده شده یا اگر پسر باشید به سربازی می روید. خیلی غم انگیزه که ریشه ی این مساله در جامعه نهادینه نشده که عقل سالم در بدن سالمه و بالعکس و متاسفانه همه فک می کنند که آره یک جای کار ما ایراد اشت که تو کنکور قبول نشدیم یا ما خنگیم و از این حرفا ... و همین نوع تفکر ما موجب می شود که بازار های کذب کنکور پدید آمده و هزینه ها و دشواری های زیادی را بر گردن ما بگذارند و با شعار های سیاه و دروغ خود مانند اینکه ما می دانیم ایراد شما کجا بوده و فقط به این روش ما میشه قبول شد و ما چیز هایی جدید داریم و از این حرفا جیب شما را لاغر و در صد شما را در کنکور نیز کم می کنند. راز شاد زیستن ابتدا برقراری تعادل در زندگیست و این در کنکور مصداق بارز دارد که اگر تعادل محیط بیرون و درونی فیزیک و فکر متعادل نباشند با قطعیت ذهنی بیمار نتیجه شده که این ذهن بیمار در نهایت امر دچار انهدام ایده های نوآورانه و مرگ خلاقیت در فرد شده و آستانه ی ابتلا به کمبود اعتماد به نفس که از نظر بسیاری از روانکاوان و روانپزشکان معتبر ام الامراض است را پایین آورده و هر چقدر هم برای کنکور مطالعه کنید نیز همچنان در اول راه مانده ایم و چه بسا از مسیر هم منحرف شوید. همانطور که در سرما لباس گرم می پوشید تا سرما نخورید ، پوششهای مناسب افکارتان را بر فکر سوار کنید تا در فضای سرد فکری دچار سردرگمی و روان رنجوری نشوید. همیشه بزرگان گفته اند پیشگیری بهتر از علاج است. شما قبل قبول نشدن یک تجدید نظر فکری و یک رویکرد روانی جدید به کنکور تشکیل دهید تا طبیعت و تعادل بدن شما حفظ و سلامت فکری و روحی شما به خطر نیفتد. به نظر من عمده ی قبول نشدن ها در کنکور ناشی از عدم وجود سلامت روانی ناشی از فشار های روحی روانی است که در حین مطالعه بر شخص وارد شده است به همین سبب در این سایت امکانی را تعبیه کردم که به طور تخصصی یک شخص که از لحاظ فنی و علمی شایستگی مطالعه ی رفتار های روانی شما را دارد به بررسی مشکلاتتان به طور شخصی بپردازد و معضلات روانی که شما را آزار می دهند را رفع کند. نویسنده : محمد قاسمی
  4. محمد قاسمی؛ درمان کسالت روزانه و کسالت بهاری در هنگام مطالعه دروس کنکوری ها خصوصاً در بهار از خواب آلودگی روزانه بسیار رنج می برند و به علت نوع تغذیه ی برنجی ما ایرانی ها نیز در زمستان هم خواب آلودگی های شدیدی به سراغ داوطلبان کنکور می آید که در عین بیداری ، حس و رمق درس خوندن رو از داوطلبان کنکور می گیرد. در یک ماه گذشته پیام های زیادی دریافت کردم که خواسته بودند در مورد حل این معضل برای مطالعه ی کنکور توضیحاتی ارئه دهم و راه حلی ارائه کنم که این خواب آلودگی به کنکور آن ها لطمه نزند. خصوصاً حالا این مطلب رو بنویسم خیلی بهتره چون اصل خواب آلودگی ها تو بهاره که به به حالی هم میده ... به قول سعدی : « خواب نوشین بامداد رحیل / بازدارد پیاده را ز سبیل » بهتر دیدم به سراغ دو متخصص برجسته در این زمینه برم تا کمک بهتری کرده باشم، از دوتا از دوستان خوبم برا شما کنکوری های عزیر در خواست کمک کردم. اول دکتر میر فرهاد قلعه بندی (دانشیار دانشگاه پزشکی تهران و فلوشیپ خواب از کانادا، عضو انجمن خواب آمریکا) و دوم دکتر علی اسماعیلی (داروساز و عضو انجمن فارماکولوژی کانادا) البته ذکر کنم که متنی که در زیر می خوانید با انشای روان خودم نوشته شده است و سعی کردم که محتوای علمی را دست نزنم و فقط به قلم روان تر و عامیانه تر بازنویسی کنم. نزدیک 35 درصد زمان زندگی ما و شما کنکوری ها و همه ی آدم ها در خواب است. تا حالا از خود پرسیدید که آیا در خواب ما هنوز زنده ایم و چه فعالیت هایی در خواب صورت می گیره؟ اگر مغز را به یک شیشه ی آب گل آلود تشبیه کنیم ، در طی روز دائم در تلاطم بوده و آب همواره در تلاطم همواره گل آلود است. اگر شیشه را برای مدت چند ساعت بر روی تاقچه ای بگذاریم ، گل و لای آن ته نشین می شود و آب صاف به بالا می آید ؛ که این حالت را می توان به حالت استراحت مغز نیز تشبیه کرد که در زمان خواب رخ می دهد. در واقع وقتی می خوابید ، شیشه ی مغزتان را روی تاقچه می گذارید تا گل و لای آن ته نشین شود. درون خواب ما چندین مرحله از فرآیند های حیاتی مختلف داریم ، که عمده ترین آن ها در سیستم REM است که به لحاظ علوم روانشناختی بالینی ، بهترین زمان برای سنجش اضطراب های درونی ای است که پنهان هستند. بگذریم، نمی خواهم خیلی تخصصی وارد این بحث بشم تا شما که خودتم کنکور داری و همش داری درس میخونی کسل بشید. اما واجبه برای تو دوست کنکوری یه توضیحات خوب در مورد خواب بدم که متوجه شید علتش چیه و فرقش رو با چرتی که وقت مطالعه سراغتون میاد رو بفهمید. خب اول خواب عادی را توضیح می دهیم بعد میریم چرت روزانه رو توضیح می دهیم و در نهایت راه های مقابله با آن را بررسی میکنیم. اما باید قبلش یک سری درس غیر کنکوری مهم که باعث موفقیت شما می شود را حتماً در مورد آنزیم ها و هورمون ها و گیرنده های عصبی ای که موجب خواب می شوند براتون شرح بدم که باید حوصله کنید و بخونید تا بتونید با این چرت روزانه کنار بیاید و در نهایت با خیال راحت از این عذاب روزانه خلاص بشید و تمام سعیم رو کردم که توضیحاتم خسته کننده نباشه . هورمون اصلی ایجاد کننده خواب : هورمونی در غده پینه آل ( صنوبری ) ترشح می شود که ملاتونین نام دارد و جنس آن ساختار رنگ دانه ای دارد که ریتم شبانه روزی بدن را بر اساس میزان نور دهی محیط تنظیم می کند. البته در کتاب Martindale ( رفرنس فارماکولوژی و داروسازی ) ابتدای توضیحات این هورمون کلمه Perhaps را آورده که یعنی دقیقاً کارکرد آن مشخص نیست ، ولی به لحاظ تجربی و طی چندین آزمایش متوجه شدند که این هورمون رنگ دانه ای ریتم شبانه روزی بدن را تنظیم می کند. « تحقیقات اخیر به طور غیر رسمی ثابت کرده که ملاتونین در عدم بروز سرطان ، دیابت و پیری زودرس نتایج مثبتی به همراه داشته« ملاتونین به طور طبیعی در گوشت و حبوبات و سبزیجات به میزان کمی وجود دارد و با افزایش سن میزان آن دائم در بدن کاهش می یابد به طوریکه در سنین بالای 70 سال ترشح آن قطع شده و ریتم شبانه روزی به هم می خورد. اما سنتز اصلی آن دقیقاً مانند ویتامین D به واسطه ی نور خورشید صورت می پذیرد و اگر نور خورشید خوب به بدن نتابد در واقع تولید ملاتونین دچار مشکل می شود. تمام موجودات زنده دارای ساعت بدن هستند که مقدار فعالیت و استراحتشان را فرماندهی می کند و شما کنکوری ها باید اهمیت زیادی برای این قسمت قائل باشید. این ساعات که به «چرخه‌های زیستی» معروفند، به یک دوره تکراری فرآیند های حیاتی در 24 ساعت گفته می شود. شما احتمالاً خودتان این تغییرات را در بدن خود حس کرده اید مانند : حس انرژی و هوشیاری زیاد در طی روز ، خستگی مفرط و چرت های بین کار و ضعف عضلات در ساعات شب. اگر مثلاً در ساعات شب حس انرژی و هوشیاری زیاد داشته باشید این از ساعت نرمال طبیعی زیستی خارج شده است. چگونه بدن شما ساعت زیستی را حفظ می کند؟ خوشه ای باریک متشکل از حدود 20 هزار سلول عصبی در هیپوتالاموس مغز ، ساعات زیستی شما را هدایت می‌کند. این مرکز کنترل که به نام هسته بالای کیاسما ( SCN ) نامیده می‌شود ، مسئول تنظیم ضربان درونی بدن شماست. جالبه که فرآیند دقیق چگونگی عملکرد این سازوکار هنوز در سال 2015 هم روشن نیست. تأثیر نور خورشید در زمانبندی خواب و بیداری روزانه شاید از همه چیز واضح‌تر باشد. نور خورشید چگونه بر چرخه‌های زیستی اثر می‌گذارد؟ هنگامی که نور خورشید در ساعات پایانی روز کم می شود ، سیستم بینایی به هسته فوق کیاسمائی ( SCN ) مغز سیگنال می‌فرستد. سپس SCN به غدّه پینه آل ( صنوبری ) مغز علامت می‌دهد که غلظت هورمون ملاتونین را افزایش دهد. این افزایش هورمون به کاهش فعالیت و احساس خواب آلودگی در شما کمک می‌کند و در نهایت امر شما را از حالت هوشیاری خارج و به حالت خواب می برد. تحقیقات نشان داده‌اند که افرادی که مادرزاد نابینا هستند به دلیل عدم وجود کامل نور محیطی و عدم درک نور ، معمولاً در چرخه ی خواب و بیداری مشکل دارند. همچنین کسانی که شب کارند و یا مانند مهمانداران هواپیما که زیاد مسافرت می‌کنند نیز با اختلالاتی در چرخه‌های زیستی خود مواجه هستند. چرخه‌های زیستی شما به نور خورشید وابسته است. اختلال در این الگوهای طبیعی لازم می‌تواند به مشکلاتی در خواب شما منجر شود. جالب است که در تحقیقات سال 2006 دانشگاه کلمبیا فهمیدند که بدون نور طبیعی ، زمانبندی بدن افراد 25 ساعته می‌شود. چرخه‌های زیستی بر روی دمای بدن ، حساسیت نسبت به درد ، هوشیاری ذهنی ، قدرت جسمی و احساسات تاثیر می‌گذارد. در واقع ملاتونین نیز اثر مستقیم بر حوصله ی مطالعه ی کنکوری ها دارد. کسالت روزانه : اکسیژن مهم ترین عامل در پویایی بدن ماست و هر چقدر به اعضای بدن و مغز کمتر اکسیژن برسد کسالت بیشتر می شود. یادمه در کنگره ی مجله ی بین المللی science تیم ایران بغل تیم ژاپن نشسته بود. وقتی تایم استراحت دادند یه هو دیدم ژاپنی ها یه کپسول هایی برداشتند و گذاشتند جلوی دهانشان و تنفس می کنند. تو دلم گفتم خدا شفا بده همه ی اینا مریضن یا یه جور اعتراضه؟ بعداً از مسئول گروهشان پرسیدم و برام توضیح داد که ما به جای اینکه بریم دراز بکشیم از اکسیژن خالص استفاده می کنیم تا مقدار تخمیر بی هوازی ( لاکتیکی ) که موجب تولید اسید لاکتیک می شود و عامل اصلی خستگی در بدن است کم شود. بچه های تجربی خوب می دانند که پیروات سه کربنی در نبود اکسیژن به لاکتات (یون اسید لاکتیک) تبدیل می شود. در حقیقت امر اسید لاکتیک یکی از عامل های اصلی خستگی در بدن ماست و اگر مقدار آن در خون زیاد شود برای دفع آن احساس رخوت و خواب آلودگی می کنیم. بدن تمایل دارد که اسید لاکتیک را خنثی کند، و به این منظور باید اکسیژن مصرف کند. اکسیژن را در جهت خنثی سازی اسید لاکتیک استفاده کند. پس بهتر است در محیط هایی که اکسیژن زیاد است به مطالعه بپردازید تا کمتر خسته شوید . (البته به استثنای بچه های تهران که کلاً بدنشان با اکسیژن آشنایی ندارد) تنفس سینه ای و سطحی نیز موجب خستگی می شود و بهتر است با دیافراگم نفس بکشیم که همان تنفس شکمی است. ستون مهره ها را به هیچ عنوان از انحنای S مانند طبیعیش خارج نکنید و صاف بنشینید تا حجم ریه ها بیشینه باشد و هوای بیشتری در آن ها جای بگیرد. البته صاف نشستن یک خاصیت دیگر هم دارد و آن این است که مایع نخاعی راحت تر حرکت می کند و در حالت خمیده مایع نخاعی چون خوب حرکت نمی کند باعث اختلال در انتقال پیام های الکتریکی بدن می شود و هر چند پیام درست به مغز می رسد اما انرژی زیادی برای رسیدن پیام به مغز و یا مغز به عضو از شما گرفته می شود که اگر بخواهیم بحثش را باز کنیم شما در آخر یک دکتری بدون کنکور می گیرید و اینجا دیگه بیشتر نمی گنجه. حالا دقت کنید که اگر غلظت اکسیژن در خون کم شود چه اتفاقی می افتد! می دانید که خون اکسیژن را در بدن حمل می کند و به اعضا می رساند. بدن کمبود مقدار اکسیژن را با دریافت خون بیشتر جبران می کند و به قلب فشار می آورد که حجم خون ارسالی به اعضا را بیشتر کند تا اکسیژن به مقدار کافی جذب اعضا شود و این امر یک دستور از هیپوتالاموس مغز ارسال می کند که رگ های خونی گشاد شوند و مقدار گردش خون بالایی که در بدن رخ داده است را تسهیل کند و فشار به دیواره ی رگ ها کمتر شود. این دستور نیز به علت اینکه کار قلب را زیاد می کند ، انرژی را به سمت سیستم گردش خون هدایت و مغز را خواب آلود می کند. پس گردش خون بیشتر و گشادی رگ ها = خواب آلودگی و رخوت علت سر دردهای میگرنی هم برخی به این موضوع ربط می دهند که خون درون مغز زیاد شده و رگ های سر گشاد و در نتیجه به صورت یک ناهنجاری پالس های درد به بدن منتقل می شوند. کسالت بهاری : جالب است بدانید کسالت فصل بهار از دید پزشکان بیماری نیست. در سرمای زمستان، رگ های خونی سطح بدن جمع شده و تنگ ( منقبض ) می‌شوند، تا بدن گرمای کمتری از دست بدهد و دمای آن ثابت بماند. لذا خون و اکسیژن بیشتری به سمت اندام‌های داخل و به خصوص مغز هدایت می شود. حال علل 6 گانه ای را بررسی می کنیم که علت خواب آلودگی بهار هستند، تغییر دما در بهار یکی از عوامل این موضوع است و رگ‌ های خونی بدن ما به راحتی می توانند با هر دمایی خود را تطبیق دهند. 1️⃣ هنگامی که بهار می آید، با گرم شدن هوا، رگ‌ های خونی گشاد و منبسط می شوند، لذا فشار خون کم می شود و بیشتر خون به سوی پوست بدن می‌رود، و خون و اکسیژن کمتری به سمت مغز می‌رود. بر طبق اصول گفته شده ؛ رگ‌ ها در فصول گرم گشاد و منبسط و در سرما دوباره تنگ و منقبض می‌شوند. با وجود چنین سامانه ی هوشمند و دقیقی در بدن ما ، رگ ها نمی‌توانند در بهار به حد کافی و با سرعت مورد نیاز ، خود را با تغییرات سریع و نسبتا شدید آب و هوایی تطبیق دهند. نتیجه این حالت ایجاد سرگیجه و سردرد در انسان است که البته به بحث الان ما ارتباط ندارد. 2️⃣ بدن در بهار متابولیسم یا سوخت و ساز زیادی دارد و به شدت نیازمند تامین انواع ویتامین‌ و مواد معدنی مانند آهن است ، چون نبود این مواد مهم و حیاتی بدن ، خون‌سازی در مغز استخوان را دچار اختلال کرده و در نتیجه ی آن فرآیند تامین اکسیژن مورد نیاز بدن مختل می شود که نتیجه آن خستگی ، ضعف بدنی و افت کارایی عادی بدن است. 3️⃣ افزایش فعالیت و سوخت و ساز بدن در بهار نیاز به اکسیژن بیشتری دارد، به همین دلیل اکسیژن کمتری به طرف مغز فرستاده می‌شود. لذا مغز به مدت زمانی نیاز دارد که خود را با شرایط جدید وفق دهد و تا این هماهنگی صورت بگیرد حالت خواب‌آلودگی فصل بهار بروز می‌کند و تا اواسط خرداد ماه معمولاً این روند ادامه دارد. 4️⃣ تغییر ساعات شبانه روز و کاهش طول شب و زمان خواب از جمله ی موارد خواب آلودگی در بهار است. 5️⃣ عامل دیگری که گفته می‌شود در خواب‌آلودگی بهار تاثیر دارد ، مواجه شدن با گرده‌ها و ترکیبات گیاهی است که در فصل بهار می‌رویند و در هوا معلق اند و علاوه بر بروز نشانگان آلرژیک می‌توانند اثر خواب‌ آور نیز داشته باشند. 6️⃣ مصرف داروهای ضدحساسیت مانند آنتی هیستامین ها و سیتریزین ها در افراد مبتلا به آلرژی نیز اثر بسزایی در قرآیند خواب آلودگی بهاری دارد. جالب اینجا بود که هیچ کدام از این عوامل به ملاتونین مربوط نیست. خب آقای قاسمی اینارو گفت ، حالا که چی؟ راه حل هم داری؟ این از اون سوالاس که منو خیلی شاکی میکنه، عزیزم بذار دارم توضیح میدم، هنوز به راه حل نرسیدیم که، تازه یه بخش دیگه هم مونده که توضیح ندادم و خیلی مهمه و اتفاقاً برای کنکور ها خیلی خیلی اهمیت داره. کسالت ناشی از اضطراب و افسردگی (مخصوص کنکور) : وقتی شما در اضطراب و تکاپو هستید و دائم سعی در ترشح آدرنالین در خون دارید ، طبیعتاً متابولیسم بدن را بالا می برید و اکسیژن بسیار کمی به مغز می رسد. حفظ آرامش در طی مقالات قبلی که گفتم بسیار در روحیه و سرحالی و بازده شما موثر است. منبع: کنکور
  5. محمد قاسمی؛ آزمون کنکور و بحران دیگر پنداری و تفاوت ترس و اضطراب سلام داوطلبان کنکوری عزیز تعریف دگر پنداری : آن چیزی است که بدون اطلاع کامل از درون افراد، با مشاهده ی رفتار های ظاهری همتایان ( مثلاً همکلاس کنکور )، نتیجه گیری قطعی در مورد جهت غلط کار های خود، و کاهش اعتماد به نفس خود و قبول کردن درستی مسیر همتایان پنداشته می شود. یک از دوستان تعبیر دگر پنداری را به لحاظ فلسفی صرفاً به ((حسادت تسلیم شده )) تلقی می کرد. تعریفش سخته و چون از روی کتاب یا مرجع خاصی هم ننوشتم خیلی هم سخت تر شده، جلوتر بیشتر متوجه می شوید. تعریف استرس و اضطراب : ترسی که منبع مشخصی در ضمیر ما ندارد. چند روز پیش بود که برای بیش از صدمین دفعه ، از یک داوطلب کنکور جمله ی زیر را شنیدم؛ این همکلاسیام تو کلاس کنکور رو که می بینم همش فکر می کنم ازشون عقب ترم و استرس می گیرم و روحیم خراب میشه اولاً یک دلیل موجه و خصوصی ( یعنی به کسی نگید ) برای ترس هایتان که صرفاً گردن کنکور می اندازید پیدا کنید. چون مطمئناً شما کنکوری ها علل متفرقه ی زیادی دارید که لازم هم نیست به من بگید ... ( حالا بماند ) اینطوری لااقل یک تعبیر خوش و یک نقشه برای حل یک مساله ( مثلاً کنکور ، مابقی حالا بماند ) که ازش ترس دارید جلوی چشمتان می آید .... به تعبیر مدرن که استرس را نهایتاً ناشی از وابستگی می داند باید یک نکته ی فنی بگم که سعی کنید وابستگی به کتاب هایتان را کم کنید و آن ها را طوری در خاطر بسپارید که نیازی به وجود فیزیکی آن ها حین کنکور یا کنکور آزمایشی ( که من مخالفشم ) نباشد که همین است که استرس شمارو تشدید کرده است. وابستگی به ورق های کتاب درسی همون وابستگی ای است که استرس سر جلسه رو بالا می بره که ناشی از تقویت نشدن حافظه است. خب ایده ی داشتن استرس برای یک کنکوری طبیعی به حساب می آید ، اما ایده ی داشتن حسادت یا دگر پنداری برای یک داوطلب کنکور کاملاً غیر طبیعی و مسدود کننده است و در نهایت قبول نشدن در کنکور را به همراه دارد. همیشه بدونید که اگر شما با مشکلی در مورد کنکور مواجه باشید قطعاً افراد همتای شما هم همان مشکلات را در مورد کنکور دارند ، یا به روی خودشان نمی آورند و یا واقعاً راه حلی پیدا کرده اند که ترجیح می دهند به شما یاد ندهند تا خودشان رتبه ی کنکور بهتری بیاورند ... وقتی شما اضطراب کنکور دارید، آیا بغل دستی شما اضطراب ندارد؟ 1️⃣ شخص اینقدر مشکل کنکور را بزرگ پنداشته که خود را تسلیم و مغلوب کنکور تصور می کند یا به تعبیر ادبی «هر چه پیش آید خوش آید» اینجور افراد معمولاً قبل از اینکه بلایی سرشون بیاد خیلی رلکس و آروم هستند ، تا این که در نهایت امر یک شکست ناگهانی آن ها را از پای در می آورد و مجبور می شوند به خودشان بیایند که آن وقت خیلی دیر است و سخت ... اینجور تصور ها معمولاً حتی با بالاترین پشتیبانی ها منجر به از دست دادن موقعیت های خوب در کنکور و مراحل دیگر غیر از کنکور می شوند. مصداقش رو در داوطلبان کنکوری می بینم که بهترین دبیران کنکور تهران با آنها کار می کنند و بهترین پشتیبانی علمی کنکور را دارند ، اما در نهایت شکست می خورند و در کنکور چیز دلخواهشان را نمی گیرند. نتیجه : توجه شما به این افراد تسلیم شده کم شود و تصور کنید 75 درصد همینطور هستند که برای اینکه یاد عواقب بعد کنکور نیفتند در حال زندگی میکنند و مطالعه را رها می کنند. 2️⃣ عده ی دیگر تنها فکر می کنند که با خواندن خالی مطالب کنکور می توانند در کنکور قبول شوند و سر کلاس با غرور خاص و ژست های درس خون ها احتمالاً یه راهی پیدا می کنند و یک روند روزمره رو برای مطالعه ی کنکور طی می کنند که تصور می کنند به نتیجه میرسه که فقط خودشان را گول می زنند و هزینه هایی که خانواده برای کنکورشان سرمایه گذاری کرده را به فنا می دهند. این افراد معمولاً به جهت اینکه از قبولی خود در کنکور مطمئن نیستند سعی دارند که کنکوری های مجاور خود را نیز کند و ضعیف کنند تا راهی برای جلو انداختن خود بدست آوردند. این افراد در نهایت امر بازنده اند ، پس توجه کردن یک کنکوری به رفتار چنین افرادی خیلی خیلی جاهلانه است. در ادامه بیشتر بحث روانشناختی کنکوری ها در همین مقاله به بحث پیرامون دگر پنداری کنکوری ها بیشتر و مفصل می پردازیم ، که چرا باید این تصور در شمای داوطلب کنکور تداعی شده باشد و قبولی در کنکور شما را تحت تاثیر قرار دهد. بالاترین انگیزه برای انجام هر کاری ترس است، درسته ترس زیاد از حد خوب نیست ، اما توجه کنید که لازمه ی انگیزه ی اصلی شما ترس است. در همه ی مراحل، حالا به غیر از کنکور هم این موضوع صادق است. کارفرمایی که کارمند و کارگر ازش نترسن ورشکسته میشه و هم کارگر و کارمند بیکار می شوند. پس عامل ترس ( در کنکور ) خیلی مفیده و نباید اونقدر ها هم بهش منفی نگاه کنیم، در واقع یک عامل طبیعی لازم تلقی میشه درخت ها هم وقتی زیاد شوند جنگل با اکسیژن زیاد با حرارت عادی خورشید آتیش می گیره. دیگه ترس که جای خود دارد، درخت نباید زیاد بشه وگرنه آتیش سوزی به پا میشه ، ولی نباید کم هم بشه وگرنه سلامتی به خطر می افته ... اگر دو قانون رعایت بشه با مشکل مواجه نخواهید شد، اول؛ مریض نشو، دوم؛ تعادل را بهم نزن ترس زیاد از کنکور خوب نیست، ولی نترسیدن هم خوب نیست. باید در حدی ترس از کنکور داشته باشید که هدف و انگیزه ی خودتون رو تعریف کنید ، اما اگر تبدیل به بی خیالی بشه بعداً پشیمونی و افسردگی داره و اگر تبدیل به استرس بشه ، هم بعداً و هم الان پشیمونی و افسردگی داره ... معمولاً هم کسی که خودش رو گول میزنه خوب می دونه چی سرش میاد ، پس خودتون رو گول نزنید ، سختی هر چیز رو همان مقدار که هست ببینید و ترسناک بودن هر چیز رو همان مقدار که ترسناک هست تلقی کنید، نه بیشتر. کنکور ترسناک هست اما مبالغه نکنید و با بیخیالی هم بهش نگاه نکنید. خدمتتون هم عرض کردم اگر سلامتی شما کامل نباشد به هیچ عنوان سر جلسه ی کنکور خوب عمل نخواهید کرد. ببینید تصمیمی که در مقامات علمی بالا برای شما گرفته شده اینه که انسان سالم و بی خطر و به دور از خیالات را مثلاً پزشک کنیم تا به جامعه خدمت کند. ظرفیت کم دانشگاه ها باعث میشه این گزینش ( کنکور ) رو تنگ تر کنند و هر چه انسان سالم تری باشید موفق تر هستید. افزایش استرس به تعبیر امروزی یعنی افزایش وابستگی ها ... اما یک کنکوری به چه چیز وابسته می شود که برایش اضطراب تولید می کند ... وابسته بودن به وجود فیزیکی کتب کنکور و وجود فیزیکی معلم ها این موضوع را تشدید کرده است. در بازار امروز این موضوع از معقوله های تاجران کنکوری شده که از این اضطراب و وابستگی های کنکوری ها کسب درآمد های زیادی کنند. به دور از برخی از همکاران شریف برخی از دبیران کنکور را دیده ام که با ایجاد حس نیاز و وابستگی در وجود داوطلب کنکور سعی می کند او را به طور غیر مستقیم مجاب به گرفتن دبیر خصوصی و هزینه های سودمند برای خودش کند. اگر اضطراب ها بر شما غالب شوند همیشه این حس نیاز و ناتوانی در زندگی موجب سو استفاده ی دیگران از وجود شما خواهد شد و ضربات سنگینی را خواهید دید که جبران آن ها تقریباً محال است. منبع : کنکور
  6. محمد قاسمی؛ خطرات و تخریب مطالعه وسواسی دروس برای کنکور سراسری سلام، بارها جملات تکراری بسیاری از داوطلبان کنکوری که با آن ها در ارتباط هستم را هر ساله معمولاً اوایل فصل زمستان می شنوم. ریشه ی همه این غر غر ها رو بررسی کرده و عمیق تر فکر می کنیم و برای همه ی اینها راه حلی بدست می آوریم. نمی دونم چیزایی که می خونم توی کنکور میاد یا نه! همش فکر می کنم بلد نیستم با این که این همه می خونم! همه فکر و ذکرم کنکوره و هیچ کاری نمی تونم بکنم... اصلاً من خنگم و هیچی نمی فهمم نمی دونم چه گیری دادن کنکور بدم حالا ... من از بچگی علاقه ای به درس نداشتم و الان هم نمی دونم چرا باید درس بخونم ... یه سوال رو نمی تونم حل کنم کل روحیم رو از دست میدم! سرم توی کتابه ولی فکرم به درس خوندن نمیره ... همه فکر میکنن دارم برای کنکور می خونم ولی نمی دونن که اصلاً فکرم سمت کنکور نمیره ... خب با این همه غر غر و وسواس اگر خود جناب فروید یا یونگ هم تشریف می آوردند قطعاً دچار روانگسیختگی می شدند چه برسد به ما ... خب این ها همه یک سری عبارات و جملات هستند که نوعی مکانیسم دفاعی در برابر حقیقت تلخ قبول نشدن در کنکور می باشند. باید حواسمان باشد که وقتی به لحاظ روحی و روانی دچار ضعف می شویم اگر نیاز هایمان را کنترل نکنیم آن ها مارو کنترل می کنند. البته همه جا و برای همه مصداق ندارد، ولی عمومیت دارد. برای کنترل نیاز باید ابتدا آن را شناسایی و بررسی کنیم و بدون شناخت کافی هر قدمی که برداریم منجر به شکست خواهد شد، با ما باشید تا شناخت دقیقی پیدا کنیم : ترس چیز خوبی است و بارها گفته ام که بالاترین انگیزه برای انجام هر کاری ترس است. اما همانطور که در مقالات گذشته ذکر کردم هر چیزی زیادش بده و اگر از حالت تعادل خارج بشه دیگر مضر و خطرناک به حساب می آید . خوب است که از قبول نشدن در کنکور می ترسید اما هنگامی که این دغدغه ی هر روزه ی یک داوطلب کنکور باشد ، نا خودآگاه مغز بخاطر این که دشواری و مشکل را یادآور نشود یک مکانیسم دفاعی طراحی می کند که سعی کند هر مطلب مرتبط با کنکور و هر اندیشه ی کنکوری را از ذهن دور نگه دارد تا حالت بدن به تعادل برسد. این مکانیسم دفاعی سبب می شود که فرد برای این که به مشکل فکر نکنند در صدد حل آن هم بر نیایند و این اولین قدم برای ورود به شکست و نابودی است. باید همیشه به فکر کنکور باشید و همیشه هراس از کنکور در دل شما جای داشته باشد اما به هیچ عنوان این هراس نباید به وحشت بازدارنده و یک بت ترسناک تبدیل شود که برای اینکه به فکرش نیفتید اصلاً به راه حلش هم فکر نکنید. تعادل مهم ترین اصلی است که باید رعایت بشه. معمولاً عذاب وجدان از دست دادن وقت های گذشته به سراغ ما میاد و زجرمون میده. نباید چیزی که نداریم رو به رخ خودمون بکشیم ، به داشته هاتون نگاه کنید ، زمان زیادی تا کنکور مونده ، حتی دوماه هم زمان زیادیه ... این زمان رو دارید، خلاقیت خودتون رو دارید و فعالش کنید. من بهتون قول میدم 10 سال دیگه به این اضطراب و نگرانی کنکور الانتون می خندید. ساده ترین ایده برای رسیدن به کنکور اینه که مطالعه ی هوشمند و هدفمند با اتکا به تمام قوای فکری انجام بدیم. اما دسترسی به تمام قوای فکری منوت به اینه که فکر ما سلامت کامل داشته باشه و عاری از هر گونه افسردگی باشه ... هر وقت بیش از 4 اضطراب مختلف به مدت سه ماه همراه شما باشد افسردگی در مغز شا ریشه می دواند. اضطراب ناشی از کنکور مدت زیادی ابغاد مغز شما رو گرفته و طبیعتاً افسردگی به سراغ شما می آید. حال بهترین ایده برای مقابله با افسردگی ناشی از کنکور این است که تعادل را برقرار کنیم ... شاید بگویید فقط حرف می زنم، اما نه ، راه حل رابرایتان شرح می دهم. راه حل : بدن به طور طبیعی به 8 ساعت خواب سه ساعت تفریح و هیجان و 3 ساعت استراحت و فکر کردن به مسائل روزمره در 24 ساعت شبانه روز احتیاج دارد. این ساده ترین احتیاجات فکری ما هستند ، حال با حواشی فعلاً کار نداریم. اگر این احتیاجات فکر رو به آن ندهیم چون مغز از یک الگوی طبیعی تبعیت می کند ، ناخودآگاه فکر و ذهن را به سمت تعادل می کشاند و هر چند شما سعی دارید که زمانی را به تفریح و استراحت تخصیص ندهید اما مغز خودش این کار را می کند و نمودش در زمانی است که شما دارید به کتاب نگاه می کنید و کتاب هم به شما ... یعنی انرژی مطالعه ی کنکوری شما را مهار و قسمت دریافت و پردازش اطلاعات پیچیده رو خاموش می کنه تا تعادل تفریحی خود را برقرار کنه ... همانطور که در بالا ذکر کردم اگر نیاز هایتان را کنترل نکنید آن ها شما را کنترل می کنند. دقیقاً وقتی تایمی را به تفریح اختصاص ندهید و فقط به مطالعه ی کنکور بپردازید نیاز به تفریح شما به سراغ مغز آمده و شما را کنترل می کند و تمام انرژی شما را مهار می کند تا آن تایمی که باید به تفریح تخصیص دهید را احیا کند و شما را بی حال می کند. به این قسمت از توضیحات توجه کنید. معمولاً در هنگامی که مغز خودش اقدام به ایجاد تعادل می کند تعداد از گیرنده های عصبی و مواد انتقال دهنده ی عصبی دچار تغییر جهت و تغییر غلظت می شوند و معمولاً حالات افسردگی ساعتی پدید می آورند. در این هنگام افکار اضطراب آور و تشویش کننده اثر مخرب تری می گذارند و چون معمولاً قسمت تحلیل خاموش است ، افکار روزانه به سراغ شما آمده و با تحلیل غلط و حالت افسردگی مواجه شده و دستخوش تغییرات غلط و تحلیل های ناقص می شوند که هم از مطالعه باز می مانید و هم در روز های بعد مطالعه ی مفیدی را نمی توانید به علت افسردگی انجام دهید . این اطلاعات ناقص و اشتباه انباشته شده و درجه ی افسردگی شما را بالا می برند و هر روز به مطالعه ی مفید شما لطمه وارد می کنند. حال باید حتماً روزی 3 ساعت تفریح را داشته باشید ، 3 ساعت فکر روزانه و تفکر داشته باشید و حتماً باید 8 ساعت بخوابید. در غیر اینصورت حتی 18 ساعت مطالعه ی پیوسته ی شما تنها و فقط تنها تبدیل به نگاه کردن به جوهر روی کاغذ و حاشیه ی سفید آن می شود . ما که مدرسه میریم چیکار کنیم آقا؟! مغز ما به طور طبیعی هارمونی های خاصی را پذیرفته و خروج از این هارمونی ها مغز را دچار اختلال و درگیر تعدیل سازی و دستیابی و تولید مجدد هارمونی ها می کند. الان دقیقاً اگر یک کنکوری باشید که مدرسه می رود به ذهنتان آمده که بگویید که این روش به درد ما نمی خوره که تا ساعت 3 تو مدرسه هستیم، خیر ، روی حرفم با شما هم هست. چرا فکر می کنید که تایمی که در مدرسه حضور دارید نه استراحت محسوب میشه و نه مطالعه؟ این تصور اشتباه خستگی شما و ناامیدی و افسردگی شما رو افزایش داده و مطالعه ی مفید کنکوری شما رو خدچه دار می کند. مگر در کلاس درس چیزی مطالعه نمی کنید یا یاد نمی گیرید یا در زنگ های تفریح و ناهار استراحت نمی کنید؟! پس جای نا امیدی نیست ... شما تایم هایی که سر کلاس میخاید چرت بزنید و معلم کنکور خود را در حکم قصه گو قرار دهید ، می توانید در تایم های مفید مطالعه ی خود قرار دهید و مثلاً اگر چهار زنگ هشتاد دقیقه ای آموزش در مدرسه یا آموزشگاه می گذرانید در واقع 320 دقیقه یا پنج ساعت و بیست دقیقه باید در رزومه ی کار کنکوری خود ثبت کنید. اگر دو زنگ بیست دقیقه ای و یک زنگ یک ساعته ی استراحت دارید هم باید در رزومه ی استراحت خود بگنجانید. بعد که به منزل می آیید در واقع پنج ساعت مطالعه ی مفید و یک ساعت و نیم استراحت را گذرانده اید و این نوید را به خود بدهید که یک کار مفید در روز کرده اید و الان با مطالعه در منزل دارید کاری که شروع کردید را ادامه می دهید نه این که می خواهید کاری را شروع کنید. آقا ما احساس می کنیم مدرسه مطالعه نیست! ببخشید ولی دوست کنکوری من با کمال احترام شما بیخود چنین فرضی می کنی ... بعضی از بچه های کنکوری که مدرسه می روند حس می کنند که دارند یک وظیفه ی اجباری را برای رضایت خانواده انجام می دهند ... واقعاً اگر چنین حسی دارید لطفاً به خانواده بفرمایید با من تماس بگیرند تا من مجابشان کنم شما مدرسه نروید و غیر حضوری به روش های خاصی فقط امتحان بدهید و قبول شوید و کلاس نروید. واقعاً این تصورات و این که فکر می کنید مدرسه مفید نیست و هر روز صبح از خواب نوشین بامداد رحیل می زنید و می رید مدرسه دارید درصد دروس کنکور خود را هر روز پایین می آورید . آقا بعضی معلم ها مون خوب نیستن و نمی فهمیم چی میگن و ترجیح می دیم سرکلاس بخوابیم! یک سوال از کسانی که این حرکت رو می کنند دارم؟ شما وقتی پول دادی داری یک مدرسه ی غیر دولتی می ری و زمان گذاشتی یا اصلاً مدارس دولتی و یا بورسیه ای می ری به هر حال داری وقتت رو می گذاری و روی آینده ات برنامه ریزی می کنی ، چطور میتونی اجازه بدی یک نفر ( یک معلم به قول شما بد ) بیاد و وقت مفید شما را برای برنامه ریزی آیندتون به هم بزنه و شما رو از زندگی عقب بندازه؟ زورتون نمی رسه جلوی یک نفر که داره بهتون لطمه می زنه بایستید؟ آدم های قوی معمولاً زیر بار حرف زور نمی رن ، شما هم که داری می بینی و متوجه هستی که معلم داره بد کار میکنه و به نفع شما نیست، اگر مشاور دلسوز و مفیدی دارید سراغ او بروید و موضوع رو مطرح کنید تا معلم را عوض کند ، اگر مشاور هم زورش نمی رسه به مدیر مدرسه بگویید، اگر مدیر مدرسه کم لطفی کرد و برای آینده ی شما ارزشی قائل نبود و معلم رو بازخواست نکرد لطفاً مراتب را به اداره ی آموزش پرورش منطقه با نوشتن یک نامه ی سرگشاده و استشهاد دانش آموزان گزارش داده و اول آقا یا خانم مدیر را زیر سوال ببرید که دارند با سرنوشت شما بازی می کنند. بعد از آقا یا خانم مدیر محترم معلم عزیز را زیر سوال برده و حق قانونی خود که دریافت آموزش صحیح می باشد را بگیرید. اگر پیگیری از منطقه انجام نشد با شماره ی من تماس بگیرید من ز وزارت خونه رییس منطقه رو بازخواست کنم تا ببینم کی میخاد با سرنوشت شما بازی کنه و کنکور شما رو خراب کنه ... ببخشید اینطوری میگم ، اگر جرات و عرضه ی این ار را هم ندارید لطفاً وقت خود را تلف نکنید و یک کلاس خیاطی چیزی اسم نویسی کنید و وارد بازار کار شوید یا اگر پسر هستید به پست خانه رفته و دفترچه ی اعزام به خدمت خود را پست کنید .چون در مقام علمی و تحصیلی نمی توانید بدون شجاعت انسان مفیدی برای جامعه باشید . وزیر و رییس جمهور عزیز گفته اند که نظام انسان ساز مهم ترین بخش کشور است و هر گونه کوتاهی در این بخش سریعاً باید پیگیری شود. با این اوصاف من فکر نمی کنم هیچ دانش آموز خوبی در این کشور اگر در جهت سلامت کامل پیش برود از حق تحصیل واقعی خود باز بماند و وارد دانشگاه سراسری نشود. باور کنید که اگر شما در سلامتی کامل و سطح علمی خوب هر چه بیشتر باشید قطعاً سیستم تمایل پیدا می کند که دانشگاه های دولتی را بیشتر کند و صندلی های بیشتری را برای شما آماده کند . شما تمام مشکلات را از نا آگاهی های خودتان می سازید. الان که آگاه شدید چرا دنباله روی ایده و تفکر خود نمی شید و حرکت نمی کنید؟
  7. احمد فرخی؛ موارد اساسی و مورد نیاز شما برای جلسه کنکور جهت حضور در جلسه کنکور وجود بعضی لوازم و فعالیت ها ضروری به نظر می رسد: 💡 روحیه خوب : مهم ترین عاملی که برای جلسه کنکور نیاز دارید روحیه خوب است. این روحیه خوب از یک مطالعه خوب در دوران جمع بندی و خواب مناسب در شب کنکور بدست میاد. سعی کنید شب کنکور به موقع بخوابید و صبح رو با نهایت شادی و مسرت آغاز کنید و شک نکنید که روز خوبی برای شما رقم خواهد خورد. پس نگران نباشید. شما به اندازه ای که تلاش کردید نتیجه می گیرید. 💡 صبحانه کامل : برای صبحانه کامل از مواد قندی استفاده کنید تا مغز شما بتواند نهایت کارآیی را به شما ارائه دهد. البته این میزان انرژی تا پایان جلسه کنکور کافی نیست و باید در اواسط جلسه (ترجیحاً بین دروس عمومی و اختصاصی) میان وعده ای (هرچند کوتاه و کوچک) صرف کنید. یادتان نرود که برای صبحانه شیر گرم مصرف نکنید. 💡 کارت ورود به جلسه آزمون : این مورد یکی از مهم ترین لوازمی است که شما برای جلسه کنکور به آن احتیاج دارید. لطفاً در نگهداری و به همراه داشتن آن دقت فرمایید. 💡 مداد : در این مورد از مداد نوکی استفاده نکنید. چرا که پس از پاسخگویی به چند سؤال، اثر آن کم رنگ می شود و ممکن است در روند تصحیح پاسخبرگ شما اختلال وارد کند. ضمناً 3-2 مداد با خود همراه داشته باشید. 💡 پاک کن : لطفاً از پاک کنی استفاده کنید که پیش از این، امتحان خود را پس داده است و می تواند خیلی خوب پاسخ اشتباه را پاک کند و اثری باقی نگذارد. 💡 تراش : در این مورد نیاز به توضیح خاصی وجود ندارد! 💡 سنجاق : جهت نصب کارت ورود به جلسه بر روی پیراهن یا مقنعه. 💡 جامدادی : برای قراردادن مداد، پاک کن، تراش و سنجاق در جامدادی جهت جلوگیری از گم شدن احتمالی این اشیاء. 💡 آب : ترجیحاً یک بطری آب کوچک برای نوشیدن در جلسه امتحان به همراه داشته باشید. 💡 تغذیه : تغذیه جلسه کنکور می تواند شکلات، بیسکوویت، کیک و سایر مواد قندی باشد. این مورد را خودتان انتخاب کنید اما حتماً بین دروس عمومی و اختصاصی مصرف آب و تغذیه را فراموش نکنید. 💡 ساعت مچی : جهت تنظیم زمان دروس در جلسه کنکور، حتماً ساعت مچی (ترجیحاً عقربه ای) به همراه داشته باشید تا بتوانید مدیریت زمان مناسبی داشته باشید. 💡 دستمال : برای جلسه کنکور حتماً دستمال کاغذی یا پارچه ای به همراه داشته باشید. به امید موفقیت همه شما عزیزان در کنکور سراسری نویسنده : احمد فرخی (مدرس و دانشجوی نمونه کشور در گروه علوم پزشکی)
  8. محمد قاسمی؛ افسردگی و شیوه صحیح درمان آن در ایام امتحانات و کنکور سراسری توضیح‌ کلی‌ افسردگی‌ (نه فقط مختص داوطلب کنکور ) عبارت‌ است‌ از: احساس‌ غم‌ ، دلسردی‌ ، یا ناامیدی‌ به‌ مدت‌ حداقل‌ 2 هفته‌ در اغلب‌ روزها و اغلب‌ ساعات‌ روز ، به‌ علاوه‌ علایم‌ همراه‌ یک سلسله علایم‌ مشخص مانند : از دست‌ دادن‌ علاقه‌ بی‌حوصلگی‌ و دل‌زدگی‌ ناتوانی‌ از لذت‌ بردن‌ احساس‌ ناامیدی‌ بی‌حالی‌ و خستگی‌ بی‌خوابی‌ خواب‌ زیاد یا ناراحت‌ گوشه‌گیری‌ اجتماعی‌ احساس‌ بی‌ارزش‌ بودن‌ و مورد نیاز نبودن‌ بی‌اشتهایی‌ یا پرخوری‌ یبوست‌ از دست‌ دادن‌ میل‌ جنسی‌ مشکل‌ داشتن‌ در تصمیم‌گیری‌ مشکل‌ داشتن‌ در تمرکز یکباره‌ به‌ گریه‌ افتادن‌ بدون‌ توضیح‌ مشخص‌ احساس‌ گناه‌ شدید به‌ خاطر وقایع‌ بی‌اهمیت‌ یا خیالی‌ تحریک‌پذیری‌ بی‌قراری‌ افکار خودکشی‌ دردهای‌ مختلف‌ ، مثل‌ سردرد ، درد قفسه‌ سینه‌ بدون‌ شواهدی‌ از بیماری‌ جسمی‌ علل‌ برای‌ بیماری‌ افسردگی‌ واقعی‌ هیچ‌ علت‌ یگانه‌ و روشنی‌ نمی‌توان‌ متصور بود. بعضی‌ از عوامل‌ زیست‌ شناختی‌ مثل‌ بیماری‌های‌ جسمی‌ ، اختلالات‌ هورمونی‌ ، یا بعضی‌ داروها می‌توانند نقش‌ داشته‌ باشند. عوامل‌ اجتماعی‌ و روانی‌ نیز می‌توانند نقش‌ داشته‌ باشند. اختلالات‌ ارثی‌ نیز می‌توانند مؤثر باشند. بروز این‌ حالت‌ ممکن‌ است‌ با تعداد وقایع‌ ناراحت‌کننده‌ زندگی‌ فرد ارتباط‌ داشته‌ باشد. عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر عصبانیت‌ یا احساس‌ دیگری‌ که‌ فرو خورده‌ شده‌ باشد. داشتن‌ شخصیتی‌ وسواسی‌ ، منظم‌ و جدی‌ ، تکامل‌گرا ، یا شدیداً وابسته‌ سابقه‌ خانوادگی‌ افسردگی‌ ، وابستگی‌ به‌ الکل‌ ، شکست‌ در کار و ازدواج‌ و یا روابط‌ با دیگران‌ ، مرگ‌ یا فقدان‌ یکی‌ از عزیزان‌ از دست‌ دادن‌ یک‌ چیز مهم‌ ( شغل‌ ، خانه‌ ، سرمایه‌ ) تغییر شغل‌ یا نقل‌ مکان‌ به‌ یک‌ جای‌ جدید ، انجام‌ بعضی‌ از اعمال‌ جراحی‌ مثل‌ برداشتن‌ پستان‌ به‌ علت‌ سرطان‌ ، وجود یک‌ بیماری‌ یا معلولیت‌ عمده‌ گذر از یک‌ مرحله‌ از زندگی‌ به‌ مرحله‌ای‌ دیگر، مثلاً یائسگی‌ یا بازنشستگی‌ استفاده‌ از بعضی‌ از داروها مثل‌ رزرپین‌ ، داروهای‌ مسدود کننده‌ بتا آدرنرژیک‌ ، یا بنزودیازپین‌ها محرومیت‌ از داروها و مواد محرک‌ مثل‌ کوکائین‌ و آمفتامین‌ها، یا کافئین‌، بعضی‌ از بیماری‌ها مثل‌ دیابت ، سرطان‌ لوزالمعده‌، و اختلالات‌ هورمونی‌ و ... پیشگیری‌ تغییرات‌ عمده‌ زندگی‌ را پیش‌بینی‌ و آمادگی‌ لازم‌ برای‌ مواجهه‌ شدن‌ با آنها را کسب‌ کنید، حتی‌الامکان‌ از عوامل‌ خطر پرهیز کنید . عواقب‌ مورد انتظار در بسیاری‌ از موارد ، بیماری‌ خود به‌ خود خوب‌ می‌شود ، اما با کمک‌ گرفتن‌ از پزشک‌ می‌توان‌ مدت‌ افسردگی‌ را کم‌ کرد و روش‌های‌ مقابله‌ با افسردگی‌ را فرا گرفت‌. عود افسردگی‌ شایع‌ است‌. درصد بهبودی‌ بالا است‌، حتی‌ اگر فرد به‌ هنگام‌ افسردگی‌، نسبت‌ به‌ بهبودی‌ خود دید منفی‌ داشته‌ باشد . عوامل ایجاد احتمالی‌ خودکشی‌ و علایم‌ هشداردهنده‌ آن‌ عبارتند از : گوشه‌گیری‌ از خانواده‌ و دوستان‌ عدم‌ توجه‌ به‌ ظاهر خود به‌ زبان‌ آوردن‌ این‌ که‌ فرد می‌خواهد «همه‌ چیز را تمام‌ کند» یا اینکه‌ «زیادی‌ است‌ و مزاحم‌ دیگران‌» شواهدی‌ از داشتن‌ نقشه‌ برای‌ خودکشی‌ ( مثلاً نوشتن‌ وصیت‌نامه‌ یا توجه‌ به‌ یک‌ سلاح‌ قتاله‌ ) خوشحالی‌ ناگهانی‌ پس‌ از احساس‌ نومیدی‌ طولانی‌ مدت‌ ... راه های کم خرج درمان : با دوستان‌ و خانواده‌ صحبت‌ کنید. به‌ طور منظم‌ ورزش‌ کنید. یک‌ رژیم‌ غذایی‌ متعادل‌ و کم‌چرب‌ داشته‌ باشید. الکل‌ مصرف‌ نکنید ؛ کارهای‌ عادی‌ زندگی‌ خود را ادامه‌ دهید. در صورت‌ امکان‌ به‌ تعطیلات‌ بروید . احساسات‌ خود را در یک‌ دفتر خاطرات‌ روزانه‌ بنویسید. سعی‌ کنید مشکلات‌ در روابط‌ با دیگران‌ را حل‌ کنید (البته‌ بهتر است‌ که‌ در این‌ زمان‌ تصمیمات‌ عمده‌ نگیرید). تا حدی‌ که‌ می‌توانید فعالیت‌ خود را حفظ‌ کنید . مسؤولیت‌ های‌ خود را تا زمان‌ بهبودی‌ به‌ فرد دیگری‌ واگذار کنید. داروها داروهای‌ ضد افسردگی‌ برای‌ بعضی‌ از افراد که‌ افسردگی‌ طولانی‌ مدت‌ یا نسبتاً شدید دارند. لیتیم‌ برای‌ مواردی‌ که‌ دوره‌هایی‌ از سرخوشی‌ غیرطبیعی‌ و افسردگی‌ متناوباً رخ‌ می‌دهند و عارضه ی دوقطبی تجویز می شود. فعالیت‌ها و علایق‌ روزانه‌ را حفظ‌ کنید حتی‌ اگر حوصله‌ آنها را ندارید. اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان علایم‌ افسردگی‌ دارید ، اگر احساس‌ تمایل‌ به‌ خودکشی‌ یا ناامیدی‌ دارید حتماً به روانپزشک مراجعه کنید. این اختلال می‌تواند در زندگی عادی شما ایجاد اخلال کند و موجب درد شدیدی ، نه فقط برای کسی که به آن مبتلاست، بلکه برای همه اطرافیان او شود . اگر یکی از عزیزانتان دچار افسردگی باشد ، ممکن است احساسات دشواری مثل ناامیدی ، خستگی ، کلافگی ، عصبانیت ، ترس ، گناه و ناراحتی را تجربه کنید. همه این احساسات کاملاً طبیعی هستند. کنار آمدن با کسی که دچار افسردگی است، کار آسانی نیست. اگر مراقب خودتان نباشید، واقعاً ممکن است کلافه‌کننده باشد. روش‌هایی برای کمک به چنین عزیزانی وجود دارد. ابتدا سعی کنید اطلاعاتتان درمورد افسردگی را بیشتر کنید و درمورد آن با آن عزیزی که دچار افسردگی است صحبت کنید. اما یادتان نرود که حواستان به سلامت احساسی خودتان هم باشد. فکر کردن و در نظر گرفتن نیازهای خودتان اصلاً خودخواهی نیست کاملاً هم ضروری است. اگر از نظر احساسی قوی باشید، می‌توانید دوست افسرده‌تان را به خوبی حمایت کنید. درک افسردگی یک دوست یا یکی از اعضای خانواده : افسردگی مشکلی جدی است. جدیت این مشکل را شوخی نگیرید. افسردگی انرژی، خوشبینی و انگیزه فرد را می‌گیرد. فرد افسرده نمی‌تواند فقط با نیروی اراده خود، خودش را از این ورطه بیرون بکشد. علائم افسردگی شخصی نیست. افسردگی، برقراری ارتباط با دیگران، حتی کسانی که دوستشان دارد را برای فرد افسرده مشکل می‌سازد. علاوه بر این، افراد افسرده معمولاً حرف‌های نیش‌دار به زبان می‌آورند که در آخر منجر به افسردگی می‌شود. یادتان باشد این حرف‌ها، حرف‌های یک فرد افسرده است نه کسی که دوستش دارید، پس سعی کنید حرف‌های او را به خودتان نگیرید. پنهان کردن این مشکل به از بین رفتن آن کمک نمی‌کند. اگر بخواهید بهانه بیاورید، روی مشکل را بپوشانید یا به کسی که افسردگی دارد دروغ بگویید، هیچ تغییر مثبتی ایجاد نخواهد شد. حل کردن این مشکل فقط به شما بستگی ندارد، درواقع کاری هم نمی‌توانید بکنید. نباید خودتان را بخاطر افسردگی آن فرد مقصر بدانید یا خودتان را مسئول شادی آن فرد بدانید. بهبودی فقط در دستان خود آن فرد است. آیا دوست یا عضو خانواده‌ام افسرده است؟ دوستان و خانواده معمولاً در خط اول دفاع در جنگ علیه افسردگی هستند. به همین دلیل خیلی مهم است که با علائم و نشانه‌های افسردگی آشنا شوید. این باعث می‌شود حتی قبل از آن فرد بتوانید افسردگی را در او تشخیص دهید و تاثیر و نگرانی شما به آن فرد انگیزه بیشتری برای بهبودی دهد. در صورت مشاهده علائم زیر در دوست یا عضو خانواده‌تان باشد نگران شوید: به نظر می‌رسد که دیگر هیج چیز برای او فرقی ندارد. به طور غیرعادی ناراحت، آسیب‌پذیر، حساس، خرده‌گیر و دمدمی‌مزاج شده است. علاقه خود به کار، ارتباط‌جنسی، سرگرمی‌ها و سایر فعالیت‌های لذت‌بخش را از دست داده است. در مورد احساساتی مثل ناامیدی و درماندگی حرف می‌زند. نگرشی منفی به زندگی پیدا کرده است. مکرراً از دردهایی مثل سردرد، دل‌درد و کمردرد شکایت می‌کند. از دوستان، خانواده و فعالیت‌های اجتماعی کناره‌گیری کرده است. کمتر یا بیشتر از حد طبیعی می‌خوابد. بیشتر یا کمتر از حد طبیعی می‌خورد و به‌تازگی وزن اضافه یا کم کرده است. فراموشکار، دودل و بی‌برنامه شده است. به مشروبات الکلی یا موادمخدر و همچنین انواع داروهای مسکن یا خواب‌آور روی آورده است. چطور با آن فرد در مورد افسردگی حرف بزنید : گاهی اوقات خیلی سخت است که بدانید با کسی که دچار افسردگی شده است چطور حرف بزنید. ممکن است بترسید که اگر آن موضوع و نگرانی‌تان در آن رابطه را مطرح کنید، آن فرد عصبانی یا ناراحت شده و یا نگرانی شما را نادیده بگیرد. احتمالاً نمی‌دانید چه سوالاتی باید از او بپرسید و چطور از او حمایت کنید. اگر نمی‌دانید از کجا باید شروع کنید، توصیه‌های زیر می‌تواند به شما کمک کند. اما یادتان باشد که شنونده‌ای خوب بودن خیلی مهم‌تر از نصیحت کردن است. نباید سعی کنید آن فرد را «اصلاح» کنید؛ فقط باید خوب به حرف‌های او گوش دهید. گاهی‌اوقات فقط حرف‌زدن رودررو با آن فرد کمکی قابل‌توجه برای او خواهد بود. باید آن فرد را تشویق کنید که درمورد احساساتش حرف بزند و شما نیز بدون قضاوت کردن به حرف‌هایش گوش دهید. نباید انتظار داشته باشید که یکبار گفتگو کار را تمام کند. افراد افسرده معمولاً از دیگران کناره گرفته و خودشان را جدا می‌کنند. باید علاقه‌تان به شنیدن حرف‌های او را بارها و بارها به او نشان دهید. باید مهربان باشید و پشتکار داشته باشید. راه‌هایی برای شروع گفتگو : اخیراً نگرانت شده‌ام. جدیداً حس می‌کنم کمی تغییر کرده‌ای و دوست دارم بدانم حال و اوضاعت چطور شده است. گفتم حالت را بپرسم چون متوجه شده‌ام اخیراً ناراحت به نظر می‌رسی. سوالاتی که می‌توانید بپرسید: از کی چنین احساسی پیدا کرده‌ای؟ آیا اتفاقی افتاده که باعث شده چنین حسی پیدا کنی؟ چطور می‌توانم کمکت کنم؟ آیا به این فکر کرده‌ای که از کسی کمک بگیری؟ یادتان باشد برای حمایت کردن از این افراد باید به آنها امید و انگیزه بدهید. برای اینکار باید با زبانی به آن فرد صحبت کنید که درک کند و بااینکه در چارچوب فکری افسرده است، به آن واکنش دهد. چه بگویید که تاثیرگذار باشد: تو تنها نیستی. من با توام و هر کاری از دستم بربیاید برایت انجام می‌دهم. شاید الان باور نکنی اما مطمئنم احساس و روحیه‌ات خیلی زود عوض می‌شود. شاید نتوانم درک کنم که دقیقاً چه حسی داری اما من مراقبتم و می‌خواهم کمکت کنم. هر زمان احساس کردی ناامید و دلسرد شده‌ای، به خودت بگو فقط یک روز، یک ساعت، یا یک دقیقه دیگر طاقت می‌آوری. تو برایم خیلی مهمی. زندگی تو خیلی برای من مهم است. به من بگو چه کمکی از دستم برمی‌آید که برایت انجام دهم. از گفتن این جملات خودداری کنید: فکرت خراب شده، به خودت تلقین می‌کنی. اینجور حس‌ها برای همه ما پیش می‌آید. سعی کن به چیزهای خوب فکر کنی. چیزهای زیادی برای زندگی کردن وجود دارد، چرا دوست داری بمیری؟ من کاری نمی‌توانم برای وضعیت تو انجام دهم. سعی کن خودت را از این وضعیت بیرون بکشی. نباید تا الان بهتر می‌شدی؟ چطور در عین مراقبت از خودتان، به فرد افسرده کمک کنید : یک انگیزه ذاتی در همه ما وجود دارد که بخواهیم مشکلات کسانی که دوستشان داریم را برطرف کنیم. اما باید بدانید که قادر به کنترل افسردگی عزیزتان نیستید. اما می‌توانید وضعیت مراقبت از خودتان را کنترل کنید. همان‌قدر که برای آن فرد مبتلا به افسردگی مهم است که سالم بماند، برای شما هم مهم است. بنابراین حفظ سلامت خودتان هم باید یکی از اولویت‌هایتان باشد. توصیه مهمانداران هواپیما را همیشه به خاطر داشته باشید: قبل از اینکه برای گذاشتن ماسک اکسیژن به کسی کمک کنید، ماسک خودتان را بگذارید. به عبارت دیگر، قبل از اینکه به کمک یک فرد افسرده بروید، باید از سلامت و خوشبختی خودتان مطمئن شوید. اگر خودتان زیر بار فشار ناشی از کمک به آن فرد خرد شوید، هیچ کمکی هم به او نخواهد شد. وقتی نیازهای خودتان برآورده شوند، انرژی لازم برای کمک به آن فرد را نیز پیدا خواهید کرد. نکاتی برای مراقبت از خودتان : 💡 به این شرایط سخت مثل ماراتن نگاه کنید؛ برای ادامه راه نیاز به مکمل اضافه نیاز دارید. ایده‌های زیر به شما کمک می‌کند خودتان را قوی‌تر کنید تا بتوانید در مراحل درمان و بهبودی افسردگی به عزیزتان کمک کنید. 💡 حرف‌هایتان را بزنید. به احتمال زیاد وقتی عزیزی که دچار افسردگی است با حرف‌هایش ناراحتتان کند، تصور می‌کنید نباید چیزی بگویید. اما گفتگوی صادقانه در طولانی مدت کمک زیادی به رابطه شما خواهد کرد. اگر در خاموش فقط تحمل کنید و اجازه بدهید که در دلتان کینه و خشم شکل گیرد، عزیزتان این حس‌های منفی را دریافت کرده و حال بدتری پیدا خواهد کرد. قبل ازاینکه احساسات شرایط را برای گفتگو سخت کنند، خیلی آرام و با محبت درمورد احساستان با آن فرد صحبت کنید. 💡 مرز تعیین کنید. البته که می‌خواهید کمک کنید اما اگر اجازه دهید زندگی خودتان تحت‌تاثیر افسردگی عزیزتان قرار گیرد، سلامت خودتان به خطر خواهد افتاد. برای جلوگیری از بروز خشم و خستگی در خودتان، محدوده مشخص برای کارهایی که می‌خواهید انجام دهید تعیین کنید. شما روانشناس آن فرد نیستید، پس آن مسئولیت را بر عهده نگیرید. 💡 در جریان روند زندگی خودتان باشید. بااینکه وقتی می‌خواهید از کسی که دچار افسردگی است مراقبت کنید، شاید نتوانید جلوی بعضی تغییراتی که در زندگی روزمره‌تان ایجاد می‌شود را بگیرید، اما باید سعی کنید قرارها و برنامه‌هایتان با دیگران را بر هم نزنید. اگر این دوست یا نزدیکتان نمی‌تواند بیرون بیاید یا در برنامه سفری که ترتیب داده‌اید شرکت کند، از دوست دیگری بخواهید که شما را همراهی کند. 💡 از دیگران درخواست حمایت و پشتیبانی کنید. اگر از دیگران درخواست کمک و پشتیبانی کنید، به دوستتان خیانت نکرده‌اید. شرکت در گروه‌های حمایتی، صحبت با یک مشاور روانشناس یا اعتماد به دوستی دیگر برای درمیان گذاشتن مسائل کمکتان خواهد کرد که از این دوران سخت راحت‌تر عبور کنید. لازم نیست جزئیات مربوط به افسردگی آن نزدیکتان را با دیگران درمیان بگذارید که به اعتماد او خیانت شود؛ درعوض می‌توانید روی احساسات خودتان متمرکز شوید. دقت کنید که با کسی که به او روی آورده‌اید صادق باشید و درمورد احساساتتان قضاوت نکنید! تشویق فرد افسرده به درخواست کمک : افسردگی چیزی نیست که فقط با نیروی اراده بتوانید آن را از بین ببرید اما حتی اگر افسردگی‌تان بسیار شدید باشد، کمی کنترل روی آن دارید. رمز بهبودی از افسردگی این است که با هدف‌های کوچک شروع به اصلاح کنید. زمان می‌برد تا بهتر شوید اما اگر هر روز انتخاب‌های مثبتی برای خودتان داشته باشید و به حمایت دیگران تکیه کنید، بهبود خواهید یافت. بااینکه کنترل بهبودی فردی دیگر از افسردگی دست شما نیست، می‌توانید با تشویق آن فرد به درخواست کمک شروع کنید. وارد کردن یک فرد افسرده به روند بهبودی کار سختی است. افسردگی انرژی و انگیزه را از بین می‌برد، به همین دلیل حتی وقت گرفتن یا پیدا کردن یک دکتر، فرد را دچار دلهره و اضطراب می‌کند. همچنین افسردگی خط فکری فرد را منفی می‌کند و ممکن است فرد افسرده تصور کند که هیچ راه نجاتی از این وضعیت ندارد و درمان هم بی‌فایده است. بخاطر همین موانع، اینکه فرد افسرده را متقاعد به پذیرفتن مشکلش کنید و کمکش کنید باور کند که مشکلش حل‌شدنی است، قدم بسیار مهمی در بهبودی او برداشته‌اید. اگر فرد افسرده در برابر کمک گرفتن از دیگران مقاومت کرد : ☢️ یک معاینه و چکاپ عمومی را به او پیشنهاد دهید. ممکن است آن فرد برای دیدن پزشک عمومی خانوادگی‌تان کمتر اضطراب پیدا کند تا یک دکتر متخصص روانشناس. ملاقات منظم با دکتر عمومی انتخاب بسیار خوبی است زیرا آن دکتر می‌تواند علل پزشکی آن افسردگی را نیز تشخیص دهد. اگر دکتر افسردگی را در فرد تشخیص دهد، می‌تواند او را به یک مشاور یا روانشناس معرفی کند. گاهی‌اوقات، این توصیه «تخصصی» بسیار بهتر عمل خواهد کرد. ☢️ به فرد افسرده کمک کنید که یک دکتر یا مشاور پیدا کند و در اولین ملاقات او را همراهی کنید. پیدا کردن یک مشاور خوب کار سختی است و معمولاً یک فرایند آزمون و خطاست. برای فرد افسرده که سطح انرژی او پایین آمده است، داشتن کسی که به او برای تماس‌ گرفتن و وقت گرفتن از دکتر کمک کند بسیار عالی است. ☢️ فرد افسرده را تشویق کنید کمی به علائم و نشانه‌های بیماری در خود فکر کرده و لیستی از آن تهیه کند تا با دکتر درمورد آن صحبت کند. شما هم می‌توانید نشانه‌هایی که در او مشاهده کرده‌اید را بعنوان کسی که از بیرون به وضعیت او نگاه می‌کند، عنوان کنید. حمایت از درمان افسردگی او یکی از مهمترین کارهایی که می‌توانید برای کمک به آن فرد انجام دهید این است که عشق و حمایت بی قید و شرط خودتان را در طول دوره درمان نثار او کنید. برای این کار باید بسیار صبور و مهربان باشید که خیلی وقت‌ها در برخورد با منفی‌گرایی‌ها، دشمنی‌ها و دمدمی‌مزاجی این افراد کار آسانی نیست. ☢️ هر نوع کمکی که آن فرد به آن نیاز دارد را تامین کنید. به او کمک کنید سر قرارملاقات‌های خود با دکتر حاضر شود، درمورد روش‌های درمانی آن تحقیق کند و به برنامه‌ درمانی خود متعهد باشد. ☢️ توقعات واقع‌گرایانه داشته باشید. نگاه کردن به یکی از عزیزان که با افسردگی دست و پنجه نرم می‌کند، مخصوصاً اگر روند بهبودی او کند باشد، بسیار سخت است. خیلی مهم است که صبور باشید. حتی با بهترین روش‌های درمانی هم بهبودی از افسردگی یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد. ☢️ الگوی خوبی برای او باشید. فرد افسرده را تشویق کنید تا سبک‌زندگی سالم‌تر و پرانگیزه‌تری را دنبال کند و خودتان الگوی او باشید: نگرشی مثبت به زندگی داشته باشید، خوب غذا بخورید، از مصرف نوشیدنی‌های الکلی و موادمخدر دوری کنید، ورزش کنید و به کمک و حمایت دیگران تکیه کنید. ☢️ او را تشویق به فعالیت کنید. از او دعوت کنید همراه شما در فعالیت‌های پرهیجان و پرانرژی مثل رفتن به سینما یا شام خوردن در یک رستوران شرکت کند. ورزش نیز بسیار تاثیرگذار است، بنابراین سعی کنید او را به حرکت وادارید. می‌توانید با هم به پیاده‌روی بروید که یکی از ساده‌ترین این فعالیت‌هاست. ☢️ گاهی حتی انجام کارهای کوچک هم برای فرد افسرده سخت است. در کارهای خانه به او کمک کنید اما تا جایی پیش روید که خودتان خسته نشوید. “خطر خودکشی جدی است” در موقعیت‌های بحرانی چطور عمل کنید : اگر تصور می‌کنید که آن فرد در خطر دست زدن به خودکشی قرار دارد، هیچوقت و تحت هیچ شرایطی او را تنها نگذارید. حتی می‌توانید از مراکز جلوگیری از خودکشی کمک بگیرید. باور اینکه کسی که دوستش دارید به چیز ترس‌آوری مثل خودکشی فکر می‌کند بسیار سخت است اما ممکن است فرد افسرده هیچ راه دیگری پیش پای خود نبیند. افسردگی قدرت قضاوت و تفکر را از فرد می‌گیرد و یک فرد بسیار منطقی را به جایی می‌کشاند که تصور کند مرگ تنها راه پایان دادن به این درد است. وقتی کسی افسرده است، خطر خودکشی کردن او بسیار جدی است. خیلی مهم است که نشانه‌های هشداردهنده آن را بدانید : حرف زدن درمورد خودکشی، مرگ یا آسیب رساندن به خود ابراز تمایل به مرگ ابراز احساسات دلسردی و ناامیدی و تنفر از خود رفتارها و اعمال خطرناک و مخرب انجام دادن و سر و سامان دادن به کارهایش و خداحافظی کردن جستجوی قرص، اسلحه یا هر وسیله کشنده دیگر حس آرامش ناگهانی بعد از افسردگی اگر تصور می‌کنید یکی از دوستان یا اعضای خانواده‌تان به خودکشی فکر می‌کند، درمورد نگرانی‌تان با او حرف بزنید. به میان آوردن چنین موضوعی برای خیلی افراد آسان نیست اما این یکی از بهترین کارهایی است که می‌توانید برای چنین کسی انجام دهید. میگنا دات آی آر شفاف صحبت کردن درمورد فکر خودکشی می‌تواند زندگی یک نفر را نجات دهد، پس موضوع را با او مطرح کرده و سعی کنید برای کمک گرفتن از متخصص به او کمک کنید. منبع: کتاب کاپلان و سادوک
  9. توصیه‌های مفید تغذیه‌ای در هفته‌های پایانی امتحانات و آزمون سراسری سال کنکور برای بسیاری از افراد دوره‌ی حساس و مهمی است به همین دلیل در این زمان افراد بیشتر از هر زمانی نیازمند تغذیه سالم و مناسب هستند. در همین خصوص دکتر پیام فرح‌بخش متخصص تغذیه در خصوص تغذیه مناسب در زمان کنکور و پیش از آن می‌گوید: تغذیه مناسب به 4 بخش متفاوت تقسیم می‌شود. وی افزود: دسته‌ی اول، چند ماه قبل از کنکور است که دانشجویان و دانش آموزان باید و نباید‌هایی را بهتر است رعایت کنند. این باید و نباید‌ها شامل رعایت الگوی درست غذا خوردن است که باید غذای کافی با ویتامین‌های املاح دریافت کنند. فرح‌بخش اظهار داشت: در دسته‌ی دوم که شامل چند روز قبل از امتحان می‌باشد بهتر است دانش آموزان و دانشجویان از غذاهای جدید، غذای فست فودی و مانده و همچنین غذاهای چرب و سنگین استفاده نکنند زیرا می‌تواند مشکلاتی اعم از بیماری‌های گوارشی را بوجود آورد. وی بیان کرد: در شب‌های امتحان هم بهتر است غذاهای سبک و ساده را 2 ساعت قبل از خوابیدن مصرف کرد و همچنین 2 تا 3 ساعت قبل از امتحان بهتر است مواد قندی ساده، چای شیرین، آب میوه را در بدن تامین کرد زیرا مصرف شیرینی جات می‌تواند استرس امتحان را در فرد کاهش دهد. فرح‌بخش در ادامه گفت: همچنین مصرف 2 تا 4 واحد میوه نیز در ایام امتحانات مفید است. لازم به ذکر است که بیشتر از 2 تا 4 واحد آن نیازی نیست و کمتر از آن هم ویتامین موجود را در بدن تامین نمی‌کند. لازم به ذکر است: مصرف آجیل‌های شور نیاز بدن را به نوشیدن آب بیشتر می‌کند. به همین دلیل توصیه می‌شود از آجیل‌های بو نداده استفاده شود. وی در پایان گفت: در افراد چاق باید حجم مصرف غذاها محدود باشد اما در افراد لاغر هم حجم غذاها بهتر است به دلیل تامین انرژی و کمبود تغذیه‌ای بیشتر باشد. فرح‌بخش افزود: همچنین مصرف قهوه و ادویه جات نیز استرس را افزایش و آرامش دانش آموزان و دانشجویان را بر هم می‌زند. در دوران دانشگاه افراد بسیاری هستند که با مشکل اضافه وزن همراهند. این چاقی یادگاری از دوران روزهای آماده سازی برای کنکور است به همین دلیل توصیه می‌شود افراد در این روزها تغذیه مناسب را داشته باشند تا بعد از کنکور دچار چاقی و مشکلات آن نشوند.
  10. نکات بسیار مهم که نیاز است برای موفقیت بدانید 1️⃣ چست و چابک باش! : بعضی افراد هستند که انگار کلاً روی دُور کند تشریف دارند. قدری سرعت کارهای‌تان را افزایش دهید. می‌توانید از راه رفتن شروع کنید. قدری تندتر و قدرتمندتر راه بروید. سریع‌تر بنویسید. برای کلاس و مدرسه، زودتر آماده شوید. زمان صرف ناهار و شام را هر کدام به نیم ساعت کاهش دهید. سریع به کلاس بروید و با سرعت هم برگردید. یادتان باشد، چست و چابک همچو آهو از سَر جوی زمان بپرید 2️⃣ ضرب العجلی باش! : از بهترین تکنیک‌های افزایش سرعت‌عمل در مطالعه، تعیین اهداف جزئی روشن و دقیق برای هر واحد مطالعه است. یعنی همین‌طور پشت کتاب درسی نشینیم و فیزیک بخوانیم! ابتدا با توجه به سرعت مطالعه‌ای که از خود سراغ داریم، میزان مبحث و نوع کار را مشخص کرده (چند صفحه، چند مسأله و چند تست) و بی درنگ شروع به خواندن ‌کنیم و سعی ‌کنیم کارهای خود را بر اساس مهلت و ضرب‌الاجل‌هایی که برای آن‌ها تعیین کرده‌ایم، انجام دهیم. 3️⃣ عادتی نباش! : اگر حساب کنیم، دانش‌آموزی که از مدرسه می‌آید، تا زمانی که ناهار، نوش جان کند، نیم ساعت تلویزیون تماشا می‌کند؛ هنگام ناهار هم آنقدر غذا خوردن را کش می‌دهد که تکرار سریال شب قبل را ببیند و عصر تا شب، در کل، نیم ساعت را با تلفن و موبایل و پیامک سپری کند؛ شب هم شام را آنقدر بطولاند…! تا آن سریال دیگری تمام شود و آخر شب هم گشتی در دنیای مجازی رایانه بزند؛ دست کم در هر روز،2 ساعت وقت تلف کرده است. (تازه اخبار ورزشی و هنری و فرهنگی و مرور مجلات و روزنامه های زرد و آبی و قرمز را محاسبه نکردیم.) آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که اگر روزی نیم ساعت نسبت به دوست خود، بیش‌تر درس بخوانید، در عرض یک ماه، 15 ساعت بیش‌تر از او کار کرده‌اید؟ آیا می‌دانید با این 15 ساعت، می‌توانید مطالعه‌ی یک کتاب مانند دین و زندگی را تمام کنید؟ یعنی با جمع همین نیم ساعت روزانه، که شاید اصلاً به حساب نیایند، در عرض یک ماه می‌توانید، به قدر یک کتاب بیش‌تر بخوانید. 4️⃣ در کارها، اولویت‌بندی داشته باش! : برخی از کارها هم ضروریند و هم فوری. برخی ضروری و غیر‌فوری و برخی غیر‌ضروری و غیر‌فوری. بدیهی است که اولویت با کارهای ضروری و فوری است. مدام در طول روز از خود بپرسید که کدام کار من از نوع اول است. بسیار مهم است که سریع و با درایت تصمیم بگیرید. در یک برنامه‌ریزی صحیح، همه‌ی فعالیت‌ها با یکدیگر پیوسته هستند. به تأخیر انداختن برخی کارها مثل حذف یک حلقه از زنجیر است که اتصال حلقه‌های دیگر، یعنی تداوم کارها را از بین می‌برد. پس با اعتماد به نفس تصمیم بگیرید و عمل کنید. 5️⃣ منظم باش! : تا کنون چند بار پیش آمده است که لابه‌لای کتاب‌ها، برای پیدا کردن نکته‌ای، وقت زیادی صرف کرده باشید یا دچار آشفتگی فکری شده باشید؟ برخی فکر می‌کنند که شلختگی، طبیعت داوطلبان کنکوری است و نشان‌دهنده‌ی تلاش زیاد است. خوب است بدانید، در تحقیقی، در یک خوابگاه دانشجویی، در تهران، مشخص شد افرادی که اتاق منظم‌تری دارند، در امتحانات نتیجه‌ی بهتری هم می‌گیرند. برای کارهای شخصی خود در هفته، برنامه‌ریزی کنید و آن‌ها را به تعویق نیاندازید. 6- خودت را کنترل کن! شما نمی‌توانید اعمال و رفتار همه‌ی اطرافیان را کنترل کنید؛ اما می‌توانید خودتان را کنترل کنید. اگر دوستان یا فامیل، بدون برنامه‌ی قبلی به منزل شما می‌آیند، می‌توانید پس از یک سلام و احوالپرسی ساده، به آن ها بگویید “ببخشید! خیلی از دیدن‌تان خوشحال شدم؛ اگر اجازه بدهید، من باید بروم سراغ درسم؛ …” و از صراحت خود خجالت نکشید. درس خواندن و کنکور دادن، خجالت و تعارف ندارد. نویسنده : مهندس راحتی و جعفری
  11. مژگان خراسانی؛ آموزش تست‌زنی به شیوه زمان‌دار درس‌هایم را خوب خوانده‌ام، اما نمی‌دانم چرا در جلسه‌ی آزمون نمی‌توانم تست بزنم؟ خیلی وقت‌ می‌گذارم، اما وقتی در جلسه‌ی آزمون پرسش‌ها را می‌بینم، همه چیز را فراموش می‌کنم. نمی‌دانم چرا وقتی پرسش‌های آزمون را می‌بینم، هیچ ایده و فکر خاصی به نظرم نمی‌رسد، گویا برای اولین بار است که چنین مطالبی را دیده‌ام. مطالب و موضوعاتی شبیه جملات و عبارات بالا، فراوان از سوی داوطلبان و دانش‌آموزانی که خود را برای آزمون سراسری آماده می‌کنند، شنیده می‌شود. این گروه از داوطلبان در تحیری نسبت به چرایی وقوع چنین اتفاقاتی به سر می‌برند. تداوم این حیرت باعث خواهد شد تا آرام آرام مسیری را که می‌پیمایند، دچار انحراف شده و طبیعتاً با تکرار کسب نتایج نا‌مطلوب، استرس و نگرانی، جایگزین آرامش و اطمینان‌خاطر شود و کم‌کم با چیره‌شدن خستگی روحی، این گروه از داوطلبان ترجیح دهند به یافته‌های اندک خود قناعت کنند و نتیجه‌ی چنین قناعتی هرگز موفقیت دلخواه در آزمون سراسری نخواهد بود. بررسی کوتاه و ساده‌ پیرامون عملکرد و برنامه‌ی روزانه‌ی این داوطلبان، واقعیت شگفت‌آوری را مشخص می‌کند. واقعیتی که ممکن است در نگاه اول بسیار ساده به نظر بیاید اما بدون شک، نکته‌ای بسیار عمیق و دقیق است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که این گروه از داوطلبان نسبت به زدن تست و استفاده از تست به عنوان تمرین، در فقر به سر می‌برند. این گروه از داوطلبان مشکل رایج‌شان این است: همان پرسش‌هایی را که در جلسه‌ی آزمون نتوانسته‌اند پاسخ دهند، در شرایط عادی پس از آزمون، به خوبی و به راحتی جواب می‌دهند. به طور خلاصه و به صورت اشاره، چند نکته را پیرامون تست‌زنی تذکر داده و سپس به تشریح یکی از اقسام تست یعنی تست‌زمان‌دار خواهیم پرداخت. بکوشید پس از انجام هر مطالعه، تعداد کمی تست بزنید. (توجه کنید تعداد کم. به طور مشخص 10 تا 15 عدد.) این‌کار به شما کمک می‌کند تا با الگوی تستی همان مطلبی که مطالعه کرده‌اید، آشنا شوید. در این صورت ذهن شما نظم منطقی بیش‌تری پیدا خواهد کرد. هرگز به صورت انبوه تست نزنید. انبوه زدن تست، مضرات فراوانی دارد. از جمله‌ی این مضرات می‌توان به تلف کردن تست، اتلاف وقت، ایجاد خستگی روحی ناشی از عدم اعتماد‌ به‌نفس و … اشاره کرد. اصولاً تست‌ها را به صورت گزینشی (Random) بزنید. این‌کار سبب می‌شود تا تمام موضوع و مبحث مورد مطالعه‌ی شما تحت پوشش تست قرار بگیرد. حجم تست را کم انتخاب کنید ولی دفعات تکرار را بالا ببرید. بالا بردن دفعات تکرار سبب افزایش تمرین و طبیعتاً باعث ماندگاری بیش‌تر مطلب خواهد شد. اکنون به سخن اصلی خود باز ‌می‌گردیم. اگر دلایل مرتبط با درست، غلط ‌زدن تست را بررسی کنید، متوجه خواهید شد که بزرگ‌ترین عامل به اشتباه افتادن داوطلبان این است که می‌کوشند سرعت بیش‌تری به خرج دهند و صد‌البته که این سرعت باعث کاهش دقت خواهد شد. آیا واقعاً نمی‌توان هم سرعت داشت و هم از دقت لازم و کافی بهره‌مند بود؟ پاسخ این پرسش مثبت است. یعنی هم می توان سرعت داشت و هم می‌توان از دقت کافی برخوردار شد. مهم‌ترین عامل در هم‌گامی سرعت و دقت، زمان است. محوریت تلاش داوطلب پاسخ‌گویی به تست است. تلفیق دو مقوله‌ی زمان و تست، ما را به تست زمان‌دار می‌رساند. یقیناً تسلط به مهارت استفاده‌ی بهتر از وقت، جز با پاسخ‌گویی به تست زمان‌دار امکان‌پذیر نیست. زدن تست زمان‌دار فوایدی دارد که ابتدا به این فواید اشاره می‌کنیم و در ادامه به روش تست‌ زمان‌دار خواهیم پرداخت. 1️⃣ بالا بردن سرعت : زمان‌گرفتن در هنگام تست باعث می‌شود تا در هر نوبت، تلاش کنید تا میزان وقت صرف شده را به زمان استاندارد نزدیک کنید. این تلاش دائمی باعث بالا‌رفتن مدوام سرعت، تا رسیدن به زمان دلخواه می‌شود. یک مثال و سپس یک توضیح. مثال: بازیکن فوتبال مطابق با روش های حرفه‌ای باید بتواند طول زمین فوتبال (100 تا 110 متر) را در 10 ثانیه بدود. طبیعی است بازیکنی که هنوز مراحل مقدماتی را طی می‌کند، توان پیمودن مسافت در چنین زمانی را ندارد. او ابتدا این فاصله را در 20 ثانیه طی می‌کند که حتماً رکورد ضعیفی است.اما او در مراحل تمرین هر بار طول زمین را می پیماید، وقت می‌گیرد و آن قدر تلاش می‌کند تا سرعت رکورد خود را افزایش دهد و به رکورد معمول دست پیدا کند. توضیح: شما پس از انجام مراحل ابتدایی مطالعه، 10 تست ریاضی را در 40 دقیقه حل می‌کنید؛ یعنی 4 دقیقه برای هر تست. در حالی که زمان استاندارد برای پاسخ‌گویی به هر تست ریاضی 90 ثانیه است. به عبارت ساده‌تر، زمان لازم برای پاسخ‌گویی به این 10 پرسش فقط 15 دقیقه است. وقتی تست زمان‌دار می‌زنید، می‌کوشید ابتدا 10 تست را در 35 دقیقه، سپس 30 دقیقه و آن‌گاه 25 دقیقه انجام دهید و این زمان‌گیری را تا رسیدن به زمان مورد‌نظر ادامه می‌دهید. اصرار بر وقت از یک سو و نیز تعدد دفعات تکرار و تمرین از سوی دیگر باعث افزایش سرعت شما خواهد شد. 2️⃣ بالا بردن قدرت تنظیم وقت : ممکن است شما داوطلبی باشید که بگویید «من تست‌هایم را در زمان مناسب می‌زنم و گاهی وقت هم اضافه می‌آورم. آیا باز هم باید تست زمان‌دار بزنم؟» پاسخ این پرسش مثبت است. چرا؟ باز هم یک مثال و دوباره توضیح. مثال: بازیکن فوتبال کافی نیست که فقط بتواند طول زمین را در 10 ثانیه طی کند، بلکه مهم این است که بتواند توپ را وارد دروازه کند و یا هم تیمی‌های خود را صاحب موقعیت مطلوب کند. اگر سریع دویدن بازیکن منجر به از دست دادن تمرکز ذهنی و کم شدن وقت وی شود، به گونه‌ای که نتواند از این دویدن نتیجه‌ی مثبتی برای تیمش کسب کند، این سرعت هیچ فایده‌ای نخواهد داشت. توضیح: داوطلب آزمون سراسری ممکن است سرعت بالایی در پاسخ‌گویی به پرسش‌ها داشته باشد، اما مهم این است که این سرعت توأم با دقت باشد و نتیجتاً او تعداد پرسش‌‌های غلط کم‌تری داشته باشد و یا اصلاً اشتباه نداشته باشد. اکنون این واقعیت را بدانید که وقتی تست زمان‌دار می‌زنید، در حقیقت مغز خود را آموزش می‌دهید که زمان مناسب برای وقت‌‌گذاری روی هر تست را به صورت طبیعی تشخیص دهد و نتیجتاً فعالیت علمی شما با دقت همراه شود که چنین حرکتی به نتیجه‌ی مثبت خواهد رسید. یادتان باشد که بازیکن فوتبال هم در زمان دویدن، محاسبات فیزیکی سرعت و شتاب انجام نمی‌دهد؛ ولی تمرین مستمر و نیز وقت‌گیری پی‌گیر او عملاً ذهن او را برای انجام یک عمل صحیح تربیت می‌کند. برای مغز شما نیز تست‌زمان‌دار این وظیفه‌ی تربیتی را به عهده می‌گیرد.‌زمان‌دار این وظیفه‌ی تربیتی را به عهده می‌گیرد. زدن تست زمان‌دار سبب می‌شود شما بتوانید در جلسه‌ی آزمون وقت خود را تنظیم کنید. یعنی هم با سرعت و هم با دقت تست بزنید. اکنون ببینیم برای زدن تست زمان‌دار چه نکات و موضوعاتی را باید در نظر بگیریم. 💡 مبحث : پس از انجام مطالعه لازم است تعدادی تست بزنید. اما یادتان باشد که این تست، ‌آموزشی است نه زمان‌دار. یعنی قرار است با زدن آن فقط الگوهای تستی درس را بشناسید. زدن تست زمان‌دار مربوط به مباحثی می‌شود که آن‌ها را قبلاً مطالعه کرده‌اید و به مفاهیم آن تسلط نسبی دارید. پس به طور طبیعی، تست زمان‌دار با فاصله‌ی چند روزه نسبت به مطالعه انجام می‌شود. خلاصه: مبحثی را تست می‌زنیم که قبلاً مطالعه کرده‌ایم. 💡 فاصله : اگر‌چه فاصله‌ را در قالب برنامه‌ی 3 روز، یک‌هفته، 15 روز، یک‌ماه و سه‌ماه برای مرور و یادآوری پیشنهاد می‌کنند، اما برای تست و تکرار آن رعایت چنین فاصله‌ای الزامی نیست. کافی است در برنامه‌ی هفتگی خود ساعاتی را به تست درس‌ها اختصاص دهید و بکوشید تا در آن ساعت برای مباحثی که تا قبل از آن زمان مطالعه کرده‌اید و تست آموزشی زده‌اید، تست زمان‌دار بزنید. در شرایط عادی این فاصله حدوداً 3 روز یک‌بار تکرار می‌شود. 💡 زمان : برای زدن تست زمان‌دار، زمان و ساعتی خاص لازم نیست تعیین شود اما اختصاص سـاعات ‌آغازین روز از جهـــت همسان‌سازی با شرایط زمانی آزمون سراسری، مناسب‌تر به نظر می‌رسد. لیکن می‌توان تست زمان‌دار هر درس را با رعایت دروس تحلیلی و خواندنی، در فاصله‌ی دو وقت مطالعاتی قرار داد. 💡 وقت : یادتان باشد که در شرایط آزمونی، علاوه بر وقت که عامل بسیار مهمی است، اضطراب ناشی از آزمون نیز عامل پر‌فشاری است که شما و نتیجه‌ی کارتان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. به صورت طبیعی این اضطراب در شرایط غیر‌آزمونی وجود ندارد. می‌توانید وقت مناسب برای پاسخ‌گویی به تست‌های انتخابی‌تان را قدری کم‌تر بگیرید که این وقت، تداعی‌‌کننده‌ی شرایط اضطراب آزمون باشد.‌تأثیر قرار می‌دهد. به صورت طبیعی این اضطراب در شرایط غیر‌آزمونی وجود ندارد. می‌توانید وقت مناسب برای پاسخ‌گویی به تست‌های انتخابی‌تان را قدری کم‌تر بگیرید که این وقت، تداعی‌‌کننده‌ی شرایط اضطراب آزمون باشد. 💡 تعداد تست : مناسب‌ترین کار این است که تست زمان‌دار را به تعداد استاندارد آزمون سراسری انتخاب کنید. به این معنی که تست درسی مانند ادبیات را 25‌تایی و تست درسی مانند شیمی را 35‌تایی در‌نظر بگیرید. این‌کار به شما کمک می‌کند تا با عدد تست در آزمون سراسری، همسازی بیش‌تری پیدا کنید. 💡 تعداد دروس : اگر‌چه ممکن است تصور شما این باشد که درس به درس تست‌زمان‌دار خواهیم زد، اما چون در آزمون سراسری باید پاسخ‌گویی دروس را به صورت آمیخته و در کنار هم انجام دهید، مناسب است بکوشید تست‌های زمان‌دار‌تان را هم چند درسه بزنید. هر چه تعداد درس‌های برنامه‌ی تست زماندارتان با تعداد درس‌های آزمون سراسری نزدیک‌تر باشد، همسان‌سازی بهتری انجام داده‌اید. 💡 منبع : ساختن تست‌های همسنگ آزمون‌ سراسری اگر نگوییم کاری محال، لااقل کار بسیار دشواری است. نسبت به اغلب تست‌های تألیفی موجود در بازار، تردید جدی از جهت هم‌وزنی و تشابه با آزمون سراسری وجود دارد. بنابر‌این توصیه می‌کنیم به عنوان منبع از همان تست‌های آزمون سراسری و آزاد بهره بگیرید. البته می‌توانید تعدادی از تست‌های تألیفی را نیز در خلال تست‌های سراسری و آزادتان قرار دهید. پرداختن به این‌گونه تست‌ها کمک می‌کند تا با الگوهای تستی بیش‌تری آشنا شوید. 💡 روش : از آن جهت که در کتاب‌های تست و کمک‌آموزشی معمولاً تست‌ها را به موضوعی مرتب می‌کنند، زدن تست به صورت مرتب (1، 2، 3، 4 و…) شیوه‌ی قابل‌قبولی نیست. زیرا در این روش ذهن شما مطابق ترتیب و دسته‌بندی تست‌ها پیش می‌رود و تقریباً امکان تلاش ذهنی به پایین‌ترین میزان می‌رسد. اما پاسخ‌گویی به تست به شیوه‌ی گزینشی (Random) از آن جهت که ذهن را به خلاقیت و تلاش درونی بیش‌تر وا می‌دارد، روش بسیار مناسبی است. برای عمل کردن به این شیوه می‌توانید تست‌ها را مضربی (2، 4، 6 و … یا 1، 3، 6 و … یا 4، 8، 12 و … یا 5، 10، 15 و … یا هر مضربی دیگر) انتخاب کرد. همچنین می‌توانید تست‌های مورد‌نظرتان را از روی پاسخ‌نامه و کاملاً به صورت پراکنده انتخاب کنید. در این روش کافی است متناسب با تعداد تست‌های هر مبحث، در ابتدای آن پاسخ‌نامه‌ای را متصل کنید و در هر بار تست‌زنی به جای مراجعه به تست‌ها، ابتدا شماره‌های تست را از روی پاسخ‌نامه گزینش کرده و سپس به تست‌ها مراجعه کنید. در این روش ذهن شما به خلاقیت و تکاپوی بیش‌تری وادار خواهد شد.
  12. تغذیه مناسب در ماه رمضان برای دانش آموزان و داوطلبان کنکوری 💡 سحری سبک بخورید : اغلب مشکلات گوارشی و اختلالات مربوط به دستگاه گوارش به دلیل رعایت نکردن رژیم غذایی سالم، پرخوری و افراط در مصرف بعضی گروه‌های غذایی و البته تحرک نداشتن است. توجه داشته باشید که فاصله سحر تا اذان صبح مدت کوتاهی است بنابراین فرد تا از خواب بلند می‌شود باید مشغول به خوردن سحری شود. در این زمان وارد کردن غذاهای پرحجم به معده کاری صحیح نیست؛ زیرا این موضوع عوارضی مانند نفخ، تنگی نفس، مشکلات گوارشی و … را برای فرد ایجاد می‌کند. یادتان باشد پس از اتمام سحری مدتی بیدار بمانید تا غذا به خوبی هضم شود. همچنین به خاطر داشته باشید که یک سحری خوب مانند یک صبحانه و ناهار سبک اما کامل است. 💡 میوه و سبزی فراموش نشود : شاید خیلی‌ها تصور می‌کنند نخوردن سحری به لاغرتر شدن آنان کمک می‌کند بنابراین ممکن است این وعده را حذف کنند اما باید توجه داشت که این کار موجب کاهش توانایی بدن و در نهایت بروز بیماری می‌شود. از سوی دیگر نباید فراموش کرد که میوه و سبزی مهم‌ترین منابع تأمین ویتامین بدن هستند؛ بنابراین در وعده سحری باید از میوه و سبزی به اندازه کافی استفاده کنید و به جای صرف شیرینی از قندهای مرکبی که در میوه‌ها نهفته است، بخورید. غلات و حبوبات را هم به میزان دلخواه در ترکیبات غذای سحری بگنجانید. استفاده از گوجه و خیار به همراه کمی آب لیمو و تا حد امکان بدون نمک به همراه کمی هویج، جوانه گندم، عدس و ماش در سحر بسیار توصیه می‌شود. این نوع سالاد برای جلوگیری از تشنگی بسیار موثر عمل می‌کنند . یادتان باشد کاهو بهترین سبزی برای وعده سحری است زیرا مقدار آب و فیبر زیادی دارد و از تشنگی و ابتلا به یبوست جلوگیری می‌کند. 💡 مصرف محدود گوشت در سحری : نباید گوشت در وعده سحری زیاد مصرف شود؛ زیرا غذاهای گوشتی پر حجم است و هضم آن برای معده به دشواری صورت می‌گیرد. خوردن ادویه، کله پاچه، سیرابی، غذاهای آماده و دارای مواد نگهدارنده در وعده سحری توصیه نمی‌شود؛ زیرا این غذاها موجب افزایش تشنگی در طول روز خواهد شد. 💡 حلیم بهترین خوراکی برای سحری : شاید خیلی‌ها عقیده داشته باشند که خوردن حلیم موجب افزایش گرسنگی طی روز می‌شود این در حالی ست که بسیاری از متخصصان تغذیه حلیم را یکی از بهترین غذاها برای وعده سحری می‌دانند؛ زیرا بسیاری از مواد مغذی را در خود دارد. 💡 با آب گرم افطار کنید : غذاها هنگام افطار هم مانند وعده سحری باید سبک، کم حجم و پرکالری باشد. بنابراین برای شروع افطار توصیه می‌شود از یک فنجان آب گرم به همراه تعدادی خرما و کشمش استفاده شود. سپس می‌توان خوردن غذاهای کم‌حجم مانند سوپ و آش را آغاز کنید. البته باید توجه کرد که خوردن آش رشته به همراه پیاز و نعناع داغ در افطار سو هاضمه ایجاد می‌کند. بنابراین بهتر است آش رشته بسیار رقیق و بدون روغن باشد. 💡 مصرف زولبیا و بامیه اکیداً ممنوع : بهتر است از خوردن غذاهای پر انرژی مانند زولبیا و بامیه و به طوری کلی شیرینی‌‌ها هنگام افطار اجتناب کنید؛ زیرا این غذاها پرحجم‌اند و استفاده از آن پس از ساعت‌ها خالی بودن معده می‌تواند مشکل‌ها گوارشی را ایجاد کند. 💡 سرخ کردنی نخورید : مصرف سرخ کردنی اسید معده را افزایش می‌دهد و موجب بروز دردهای گوارشی، سوءهاضمه و سوزش معده می‌شود. پس تا حد امکان غذاهای سرخ کردنی را از سفره افطار حذف کنید. 💡 مایعات زیاد بنوشید : هنگام افطار نباید آب سرد نوشید و برای رفع تشنگی، آب گرم، چای کمرنگ، آب‌میوه‌های طبیعی رقیق، دم کرده‌های گیاهی، چای سبز و گل گاوزبان به خصوص در فاصله میان افطار تا زمان خواب گزینه‌های بهتری به‌شمار می‌روند. 💡 افطار بدون ماست : اگرچه برخی پزشکان مصرف کمی ماست را هنگام سحر توصیه می‌کنند؛ مصرف این ماده غذایی هنگام افطار توصیه نمی‌شود؛ زیرا ممکن است بدن را دچار افت فشار خون کند بنابراین دوغ و ماست را از سر سفره افطار حذف کنید. 💡 شام و افطار را یکی نکنید : مصرف شام و افطار به طور همزمان به معنای مصرف از غذای پر حجم است بنابراین برای معده بسیار مضر خواهد بود. پس برای صرف شام حداقل نیم ساعت بعد از افطار زمان بگذارید. 💡 بایدها و نبایدها در هنگام سحر: نباید بخورید : مواد شیرین مانند زولبیا و بامیه، کوکو، بادمجان، سوسیس و کالباس، سس مایونز، سیر و پیاز، غذای چرب و پرنمک. باید بخورید : غذاهای آب پز شده و خورشت های آبدار و کم نمک و میوه های آب دار و سبزی های بیشتری وقت سحر هنگام مسواک زدن برای کاهش تشنگی و خشکی دهان، از حجم کمتری خمیر دندان استفاده کنید هنگام افطار از مخلوط آبلیموی تازه با آب یا چای کمرنگ یا شربت خاکشیر به جای قهوه و چای پر رنگ خوردن 8 تا 12 لیوان آب از افطار تا هنگام سحر بلافاصله بعد از خوردن سحری به رختخواب نروید در ضمن مایعات را پس از اتمام غذا بخورید برای اینکه بعد از خوردن افطار و سحری دچار سوزش معده و ترش کردن نشوید از غذاهای سبک و کم چرب استفاده کنید افطار خود را با یک استکان آب ولرم یا یک فنجان شیر و عسل باز کنید و از خوردن غذا و شیرینی های فراوان هنگام افطار بپرهیزید تا دچار سنگینی و مشکلات معده نشوید 💡 بایدها و نبایدها بعد از افطار : وعده های غذایی مانند پلو و خورش را دو ساعت بعد از افطار میل کنید تا هضم آن آسان باشد برای جلوگیری از بروز مشکلات روده، بعد از خوردن افطار آلو و انجیر خیس شده و میوه هایی همچون گلابی، هلو و هندوانه میل کنید ورزش سبک و پیاده روی بعد از افطار به هضم غذا و جلوگیری از یبوست کمک زیادی می کند وعده سحری را به هیچ عنوان حذف نکنید زیرا ادامه دادن به این روال در طول ماه رمضان سبب افت بدنی و تحلیل عضلانی خواهد شد نان و پنیر کم نمک با سبزی یا گردو با یک لیوان شیر از بهترین خوردنی ها برای سحر محسوب می شود زیرا علاوه بر حجم سبک دارای قوت بسیار است رای اینکه در طول روز کمتر تشنه شوید، بهتر است علاوه بر خوردن آب فراوان در فاصله افطار تا سحر، از کربوهیدرات هایی همچون نان و غلات و ماکارونی سبوس دار در وعده افطار و سحر استفاده کنید. این مواد سبب می شود گلیکوژن بدن در حد نرمال حفظ شده و فرد کمتر دچار تشنگی شود
  13. امین دهقان؛ چگونه در خود انگیزه درس خواندن ایجاد کنیم؟ دست و دلم به درس خوندن نمی ره و هر چی می خوام خودم رو متقاعد کنم که باید درس بخونم ، نمی تونم؛ همه امکانات هم برای درس خوندن فراهمه، چه کنم؟ آینده ای بساز که گذشته ات جلویش زانو بزند تاخدا هست دلت تنها نیست جویای لطف خدا باش که بی خدا زندگی هرگز زیبا نیست همچو باران باش، رنج جدا شدن از آسمان را در سبز کردن زندگی جبران کن دست و دلم به درس خوندن نمی ره و هر چی می خوام خودم رو متقاعد کنم که باید درس بخونم ، نمی تونم؛ همه امکانات هم برای درس خوندن فراهمه، چه کنم؟ هر رفتاری که انسان انجام می دهد، ناشی از تعامل سه عنصر هدف، انگیزه و نیاز است. چرا وقتی ما تشنه می شویم، سراسیمه به هر طرفی می رویم، تا آب به دست آوریم و رفع عطش کنیم؟ زیرا نیاز به آب داریم و کمبود آب در بدن ما، موجب انگیختگی فیزیولوژیکی ما می شود و ایجاد انگیزه می کند و در نتیجه، برای رسیدن به هدف، یعنی آب، همه سعی و تلاش خود را به کار می گیریم. اگر شما می خواهید انگیزه مطالعه کردن بیشتری پیدا کنید، در مرحله اول باید هدف خود را مشخص کنید. وقتی مشخص شد که شما چه هدفی دارید، طبعا برای رسیدن به آن هدف، احساس می کنید که نیازمند چیزهایی هستید که از طریق مطالعه و درس خواندن به دست می آیند و در نتیجه، برای دست یابی به آن چیزها، برنامه ریزی می کنید؛ سپس بر اساس آن برنامه، عمل می کنید. بدون تردید، شما به خاطر هدفی در کنکور سراسری شرکت کردید؛ تا به دانشگاه راه پیدا کنید. حال که وارد دانشگاه شدید، باید توجه داشته باشید که هدف شما چه بود؛ زیرا بعضی از دانشجویان، یا هدف نهایی خود را گم می کنند و یا اهداف واسطه ای را به عنوان هدف نهایی، تلقی می کنند که در هر دو صورت، دچار نوعی سردرگمی می شوند و انگیزه ای برای مطالعه ندارند؛ حال آن که وارد دانشگاه شدن، در واقع، آغاز راه است و برای طی کردن این راه، باید شبانه روز تلاش کرد و از همه امکانات، بهره جست؛ تا به هدف رسید. موفقیت در تحصیل، برآیند عوامل زیر است: 💡 میزان تلاش و کوشش، به گونه ای که بر اساس برنامه ای منظم صورت گیرد و نتیجه چنین تلاشی، باید متناسب با میزان صرف وقت باشد. به طور مسلم کوشش های منظم و پیگیر برای تسلط بر موضوع درس، نقش مؤثری ایفا می کنند. 💡 انگیزه و علاقه که عاملی درونی است و به روشن شدن هدف درس، بستگی و ارتباط مستقیم دارد. 💡 تجربیات قبلی که مفهوم دقیق آن، برخورداری از پیش مطالعه در زمینه درس جدید می باشد. 💡 تمرکز و دقت، به گونه ای که ذهن با تمام توانایی و قدرت جذب اطلاعات علمی، در حوزه درس مورد نظر، فعال باشد. 💡 برقراری ارتباط منطقی و معنادار بین بخش های مختلف درس مورد نظر، به گونه ای که «اصل پیوستگی» به عنوان یکی از اصول مهم یادگیری، حفظ شود. اگر مطالب درسی را به صورتی مرتبط با یکدیگر در نظر بگیرد و تأثیر حذف یا اضافه مطلبی را در آنها بررسی کنید، یادگیری پایدار و پابرجایی را احراز کرده اید. 💡 بهره گیری از تلقین مثبت؛ اگر تحت تأثیر افکار منفی قرار می گیرید و در مقطعی از دوران تحصیل، تصور می کنید که فردی ناموفق و بیهوده هستید، عملاً رفتار و کردار شما متأثر از چنین وضعی خواهد شد و نتیجه مطلوبی به بار نخواهد آمد؛ امّا با تلقین جنبه های مثبت و سازنده، به افکار امیدبخش و متعالی دست خواهید یافت و تداوم چنین افکار و حالاتی، در نتیجه کارتان، چشمگیر خواهد بود. 💡 توکل به خدای متعال را در هیچ لحظه ای از دست ندهید؛ بلکه در مواقع حساس و دشواری که برایتان پیش می آید، بیشتر از همیشه، به نیروی ایمان به خدا، تکیه کنید و او را در همه حال، ناظر بر خود و پشتیبان واقعی تان بدانید که در چنین صورتی، به یاری حق، موفقیت در انتظار شما خواهد بود. 💡 راهکار اساسی در تحصیل موفق، کسب انگیزه و تقویت نشاط و شادابی درسی است. بنابراین برای افزایش سطح انگیزه، راهکارهای زیر را عملی سازید: فهرستی از توانمندی های خود تهیه کرده، روزی دو یا سه بار با صدای بلند آن را بخوانید؛ مثلا بگویید: من شخص با استعدادی هستم و من… هستم. فهرستی از فواید مادی, معنوی و موقعیتی درس خواندن و کسب موفقیت تحصیلی خود را تهیه کرده، آن را هر روز مرور کنید و هر روز نیم ساعت بر روی یکی از آن فایده ها، فکر کنید و 10 سطر درباره آن بنویسید و این عمل را برای همه فایده ها انجام دهید و بعد هر کدام را که برای شما خوشایندتر بود، گاهی اوقات مطالعه کرده، به آن بیفزایید. فهرستی از پیامدهای منفی درس نخواندن, مانند اخراج از دانشگاه، مشروط شدن و… را تهیه و با تأمل در مورد آنها، این پیامدهای منفی را برای خود، جدی, بزرگ و معضل آفرین معرفی کنید. 💡 یکی دیگر از عوامل، شیوه درس خواندن است؛ پس خوب است در روش تحصیل خود تجدید نظر کنید و با مطالعه بیشتر، به یک شیوه علمی و کارآمد برسید. در این باره، توجه شما را به چند توصیه مهم درباره شیوه تحصیل جلب می کنیم: سعی کنید برای حفظ و جلب انگیزه لازم, به اتفاق یکی از دوستان خود مطالعه کنید و یا با او مباحثه کنید. دانشجوی گرامی! شکل درس خواندن، بر اساس ماده درسی, مقطع تحصیلی, زمان و فرصت تحصیلی و توانمندی های فراگیر و موقعیت فراگیر، تفاوت می کند. 💡 بی تردید، شکل تحصیل در دبستان با شکل تحصیل در دانشگاه، یکسان نیست و شما نمی توانید همان گونه که در دبیرستان درس می خواندید، در دانشگاه نیز به همان شیوه موفق باشید و یا شکل ارائه درس ریاضی و یاد گرفتن آن با درس فارسی، متفاوت است و بر همین اساس، در درس های دانشگاه، بیشتر حجم کار بر دوش فراگیر است و استاد تنها به ارائه مطالبی که دانشجو با تلاش فردی به آنها نمی رسد، می پردازد. از این رو، دانشجو باید به گونه ای به درس توجه کند که مطالب سهل را خود فراگیر بگیرد و مطالب دشوار را به کمک استاد بیاموزد. از این رو، توصیه می شود به امور زیر توجه کنید: ☢️ قبل از شرکت در کلاس درس، پیش مطالعه (مطالعه قبلی) داشته باشید. ☢️ با بر شمردن ثمرات و فواید درس و مجموعه درس ها و اجرای دقیق موارد قبلی، سطح انگیزه خود را افزایش دهید. ☢️ به هنگام پیش مطالعه، برخی نکات مهم درس را یادداشت کنید. ☢️ رأس ساعت مقرر، در کلاس درس حاضر شوید و بدانید که تأخیر و غیبت (هر چند مجاز)، آفت تحصیل مفید است. ☢️ در کلاس درس، به سخنان استاد و ارائه او به صورت دقیق گوش دهید و با تمرین، میزان تمرکز حواس خود را بالا ببرید و برای این کار، از 5 دقیقه شروع و لحظه به لحظه، آن را زیادتر کنید. ☢️ مطالب دشوار درس را یادداشت کنید. ☢️ اگر بین مطالبی که در پیش مطالعه یاد گرفتید و آن چه استاد می گوید، ناسازگاری وجود داشت، سؤال کنید و هر جا که ابهام داشتید، سؤال کنید. ☢️ از استاد درخواست کنید که کتاب های دیگری را غیر از متن درسی، به شما معرفی کند. این کتاب ها باید یکی در سطح برتر از متن درسی و یکی در سطحی پایین تر از متن درسی باشد؛ تا اگر مطلب را متوجه نشدید، به کتاب ساده تر مراجعه کنید و اگر مطالب درس را متوجه شدید، برای گسترش و تعمیق آموخته ها، به مطالعه آن بپردازید. ☢️ بعد از فرا گرفتن درس، مدتی بر روی آن و مطالب آموخته شده قبلی، فکر کنید؛ یعنی فضایی مناسب و آرام برگزیده و حدود 30 تا 60 دقیقه به میزان ضرورت بر روی مطلب آموخته شده بیندیشید ☢️ بعد از یادگیری و تفکر، مطالب را به زبان خود در دفتر اصلی درس یادداشت کنید. اگر به صورت مستمر و منظم، تمام مطالب را این گونه بررسی و یادداشت کنید، در پایان ترم، جزوه شما خود یک کتاب مفید خواهد بود. همچنین به نکات زیر در مورد شیوه مطالعه دقت کنید: از مطالعه شتاب زده پرهیز کنید. کتاب یا بخش مورد نظر از کتاب را به قسمت های کوچک تر تقسیم کنید و هر قسمتی را مطالعه کرده، بفهمید و بعد به سراغ قسمت بعدی بروید. فضا و مکان مطالعه را برای خود مکانی جذاب و نشاط آفرین بسازید، حتی با تغییر محیط و به کارگیری وسایل نشاط آور. نور کافی, حرارت متناسب, وضعیت نشستن و فضای مناسب برای درس و نیز به کارگیری ابزار کمک آموزشی خوب، در تحصیل و مطالعه بسیار مؤثر می باشند. ورزش صبحگاهی را فراموش نکنید و در روز، سه تا چهار نوبت و در هر نوبت، 5 تا 6 بار، تنفس عمیق را فراموش نکنید. متن درسی و مورد مطالعه را هماهنگ و هم سطح با فهم خود برگزینید. خود را به رعایت نظم در مطالعه عادت دهید؛ مانند شروع در ساعت معین و پایان در ساعت معین. همچنین مطالعه را قطع نکنید و از انحراف فکر و حواس پرهیز کنید. چند تذکر مهم : تحول جدید و ترک سابقه و روش قبلی به سرعت و سهولت انجام نمی پذیرد؛ از این رو، صبر و حوصله و مقاومت، شرط موفقیت است. نظارت بر اجرا و این که برنامه درسی خود را به دست خودتان ارزیابی کنید، لازمه پیشرفت است؛ زیرا نواقص را مرتفع و برنامه را پیش می برد. بنابراین، عملکرد تحصیلی خود را ارزیابی و نقاط ضعف آن را مرتفع سازید. هرگاه در اجرای برنامه تحصیلی خود موفقیت داشتید، خود را تشویق کنید و پشتکار خود را افزایش دهید. برای هر روز (هر 24 ساعت) خود برنامه داشته باشید و بر اساس آن حرکت کنید و شب، میزان هماهنگی خود را با برنامه، ارزیابی کنید. نظم و برنامه ریزی در زندگی، برای استفاده مناسب از فرصت ها و رسیدن به اهداف است. برای منظم شدن، بایستی اهداف را در دو گروه بلندمدت و کوتاه مدت، تنظیم کرد؛ سپس برنامه ای زمان بندی شده برای وصول به آن طراحی و اجرا کرد. بدون تعیین اهداف، برنامه ریزی، غیرممکن و بدون برنامه ریزی، نظم نامیسر است. اشخاص منظم، حتی برای کوچک ترین کارهای زندگی خود دارای برنامه هستند؛ مانند چگونه خوابیدن، چگونه لباس پوشیدن، چگونه نماز خواندن، چگونه ناخن گرفتن و چگونه موها را شانه کردن. موفقیت در هر کاری، مرهون سه امر است؛ شناخت هدف، برنامه ریزی، همت و تلاش. با توکل بر خداوند و اجرای این سه رکن، به یقین، به هدف خواهید رسید. اکنون شما باید امور زیر را رعایت کنید: 1️⃣ عزم و همت خود را محکم کنید. 2️⃣ با مشورت با افراد خبره نحوه درس خواندن خود را اصلاح کنید و برای اوقات شبانه روز خود برنامه ریزی کنید. ساعات ابتدایی صبح را نخوابید و سعی کنید در آن ساعات، درس بخوانید و برای خود هم مباحثه انتخاب کنید و تمامی درس ها را بدون استثنا، با او بحث و گفت وگو کنید. 3️⃣ برای پای بند بودن و عمل کردن به برنامه های طراحی شده خود، از یک برنامه تنبیه و پاداش کمک بگیرید و در پایان هر روز یا هر هفته، به میزان موفقیت ها و عملی کردن برنامه های طراحی شده، خود را تشویق کنید و به میزان تنبلی ها و عمل نکردن به آن برنامه، خود را تنبیه کنید.
  14. امین دهقان؛ هنر درست آزمون دادن عوامل موثر در تست زدن : قطعاً هر کدام از شما در طول زندگی با نوعی آزمون روبرو شده اید می‌دانید که هر آزمونی چه به صورت کتبی، شفاهی و یا عملی، از سؤالات مختلفی تشکیل شده است. در هر آزمون پاسخی که داوطلب به سؤالات می‌دهد، باید با توجه به نوع سؤالات مطرح شده باشد. در یک آزمون ممکن است نوع سؤالات به صورت انتخاب کردن باشد و شرکت کننده مجبور باشد که پاسخ صحیح را از بین جواب های داده شده به سؤالات انتخاب کند و یا مجبور باشد به سؤال هایی که به آنها سؤالات جواب دادنی می‌گویند، پاسخ دهد. در آزمون سراسری معمولاً سؤالات به صورت انتخاب کردنی است؛ یعنی یک سؤال با چهار گزینه همراه است و داوطلب باید پس از خواندن سؤال یکی از چهار گزینه را به عنوان پاسخ صحیح انتخاب و در فرم مخصوص پاسخنامه در خانه مربوط سیاه کند. به همین دلیل برای موفقیت در آزمون سراسری اهمیت دارد که علاوه بر مطالعه دقیق مطالب درسی، آشنایی با نوع سؤال های تستی را نیز بیاموزیم. مسلماً داوطلبانی که تست تمرین کرده و با شیوه پاسخ به سؤال های تستی آشنایی داشته باشند، در آزمون نسبت به افرادی که هیچ گونه آشنایی با این گونه سؤالات نداشته باشند، بهتر عمل می‌کنند.البته گاهی تعدادی از داوطلبان به جای مطالعه همزمان با تست فقط تلاش در کسب مهارت در تست زدن کرده و تمام زمان خود را صرف تمرین تست می‌کنند. این دسته از داوطلبان فقط شکل ظاهری سؤال‌ها و پاسخ‌ها را حفظ می‌کنند؛ بدون اینکه تلاشی برای فهمیدن داشته باشند و قطعاً در کنکور دچار مشکل می‌شوند. دلیل این مسأله آن است که ممکن است نحوه سؤال و جواب در کنکور، متفاوت از آن چیزی باشد که داوطلب قبلاً تمرین کرده است. برای اینکه داوطلب درکنکور موفق عمل کند، باید تمرین تست زنی را در سه مرحله انجام دهد. مرحله اول باید همزمان با درس خواندن باشد؛ یعنی بعد از خواندن هر بخش، می‌بایست تست همان بخش را تمرین کرد. در مرحله دوم باید بعد از مطالعه کل کتاب، تمام تست های آن کتاب را تمرین کرد. مرحله سوم بعد از عید نوروز است؛ یعنی زمانی که کل دروس تمام شده است. در این مرحله باید تست های همه دروس تمرین شود. تمرین تست های مختلط، آمادگی داوطلب را برای کنکور بیشتر می‌کند. اگر در پاسخ دادن به تستی دچار مشکل شدید، باید به سراغ کتاب یا جزوه تان بروید و دوباره مبحث مربوط به آن تست را بخوانید تا هیچ نکته مبهمی در ذهنتان باقی نماند. همچنین شرکت در آزمون های معتبر بسیار مفید است. چنانچه امکان شرکت در آزمون های معتبر نباشد، می‌توانید خودتان شرایطی را شبیه به آزمون سراسری به وجود آورید؛ یعنی با استفاده از سؤال های تستی که در اختیار دارید و با تعیین تعداد سؤال‌ها و مدت زمان پاسخگویی برای هر درس، از خود آزمون به عمل آورید. زمان : یکی از مشکلاتی که داوطلبان در حین پاسخگویی به سؤال‌ها با آن روبرو می‌شوند، کم آوردن وقت و دستپاچه شدن آنهاست. برای برطرف نمودن این مشکل باید سعی کنید که وقت خود را با توجه به ارزش هر سؤال زمان بندی کنید و مدت زمانی که برای پاسخگویی به آن سؤال تعیین شده، هماهنگ باشد. سرعت عمل سرعت عمل باعث استفاده مطلوب ما از مزان می‌شود و در آزمون های تستی اهمیت بسزایی دارد. چنانچه داوطلب با آمادگی کامل در جلسه آزمون شرکت کند، با حضور ذهن می‌تواند پاسخ دهد؛ زیرا سؤال‌ها برای او آشنا خواهد بود و با مشکل اتلاف وقت روبرو نمی شود. نکته مهم در سرعت عمل این است که اگر شما در موقع پاسخگویی، پاسخ سؤالی را فراموش کرده باشید، می‌توانید کنار آن سؤال تیک بزنید و به بقیه سؤال‌ها بپردازید ودر مرحله آخر که وقت اضافه آوردید، با خونسردی و آرامش بیشتر در مورد آن سؤال فکر کنید. دقت : دقت نکته مهم دیگر در تست زدن دقت است. در پاسخ به سؤال های چهار گزینه ای باید دقت کنید که خانه را اشتباه پر نکنید. خیلی از داوطلبان با آمادگی کامل سر جلسه حضور می‌یابند، ولی با یک بی دقتی، پاسخ سؤالی را در یک خانه دیگر که مربوط به سؤال دیگری است، پر می‌کنند و بدون توجه به شماره سؤال ها، همه پاسخ‌ها را تا آخر جابجا می‌زنند. لذا دقت کنید که در موقع پر کردن پاسخنامه دچار چنین اشتباهی نشوید و شماره هر سؤال را با شماره پاسخنامه تطبیق دهید. سؤال‌ها و جواب‌ها را دقیقاً بخوانید. نکات ریزی در سؤال های چهار جوابی هست که ممکن است خواننده را دچار اشتباه کند که در زیر به آنها اشاره می‌کنیم: در سؤال هایی که آخر آنها به کلمه ” می‌شود ” و ” نمی شود ” ختم می‌شود، ممکن است داوطلبی که سؤال را دقیق نمی خواند، این کلمات را اشتباه ببیند و در نتیجه گزینه را اشتباه انتخاب کند. نکته دیگر این است که در آزمون های چهار گزینه ای معمولاً چهار گزینه شباهت زیادی به هم دارد و ممکن است داوطلب با خواندن اولیه گزینه، آن را صحیح بداند و از خواندن سه گزینه دیگر صرف نظر کند. توجه داشته باشید که چهار گزینه را حتماً بخوانید و با مقایسه آنها با یکدیگر صحیحترین گزینه را انتخاب کنید. در سؤال های جور کردنی بتدریج که موارد را با هم جور می‌کنید، آنها را حذف کنید. در این صورت پاسخ‌ها کمتر خواهد شد و احتمال کاربری مجدد آنها کاهش خواهد یافت. در موقع حدس زدن معمولاً اولین حدس شما درست است. بنابراین زیاد وسواس به خرج ندهید تا جواب را عوض کنید؛ مگر در مواقعی که مطمئن هستید. پاسخ هایی را که می‌دانید غلط است، کنار بگذارید و بدین طریق تعداد پاسخ‌ها را محدود کنید تا احتمال پیدا کردن پاسخ صحیح را بیشتر کنید. سؤال های آسان را زودتر جواب دهید. اگر احساس می‌کنید که سؤالی پیچیده است، وقت خود را زیاد روی آن سؤال تلف نکنید؛ کنار آن علامت بگذارید تا بعداً به آن پاسخ دهدی. همه سؤال‌ها را جواب ندهید. سؤال هایی که تصادفی پاسخ داده می‌شود، شانس موفقیت فرد را کمتر می‌کند؛ چون هر پاسخ غلط، نمره ای منفی در پی دارد. بنابراین تا جایی که امکان دارد، از دادن پاسخ های تصادفی پرهیز کنید. در نهایت پاسخ‌ها را مرور کنید، اما سعی در عوض کدرن پاسخ‌ها نداشته باشید. سؤال هایی را که احساس می‌کنید اشتباه پاسخ داده اید، یک بار دیگر بررسی کنید. به عقب برگردید و دوباره با دقت بیشتری مطالب مربوط به آن را بخوانید تا اشکالتان برطرف شود. خلاصه ای از آنچه را که در پاسخگویی به سؤال های چهار گزینه ای و انتخاب گزینه صحیح لازم می‌دانستیم، برایتان آوردیم. با به کار گیری نکات مذکور می‌توانید توانایی روش صحیح تست زدن را در خود افزایش دهید و نقاط ضعف خود را از بین برده تا بهتر بتوانید خود را برای آزمون سراسری آماده سازید. ما هم برای همه شما آروزی توفیق می‌کنیم. نویسنده : امین دهقان (مهندس الکترونیک و مخابرات)
  15. امین دهقان؛ افزایش نمرات و معدل کتبی امتحانات نهایی مهم ترین دغدغه برای دانش آموزان سال آخر، افزایش نمرات و معدل در امتحان های نهایی است. همه می دانیم که نمره  ی دروس سال سوم در نمره کنکور تأثیر داده می شود و سال سومی ها باید خودشان را برای گرفتن نمره های عالی آماده کنند. اما چگونه می شود هم معدل بالایی به دست آورد، هم برای کنکور سال بعد آماده شد. راهکارهای پیشنهادی این مقاله، به این سؤال پاسخ می دهد. دو راهکار برای ارتقاء معدل : برای کسب رتبه یا نمره ی خوب دو راه وجود دارد، یکی آن که برای گرفتن نمره درس بخوانید، دیگر آن که سعی کنید باسواد شوید. این دو روش نتایج متفاوتی دارند. خیلی از دوستانتان را می شناسید که با پرخوانی یا فشرده خوانی در شب امتحان، نمره و معدل بالایی به دست می آورند، ولی سواد و معلومات عمیق و کافی ندارند. آن ها توانمند نیستند و در مدت کوتاهی، از آموخته هایشان جز یک اثر باستانی، چیزی برجای نمی ماند! حالابه نظر شما، آن ها در تحصیل، آدم های موفقی هستند؟ اگر صرفاً برای گرفتن نمره تلاش می کنید، درس خواندن برایتان سخت تر می شود و دائم به دنبال آن هستید که هرچه زود تر تمام شود؛ چون برای رفع تکلیف درس می خوانید، احساس شکست می کنید و چون به هدفتان نرسیده اید تحت فشار روحی قرار می گیرید. پس از پایان امتحان ها، از این که برای نمره ی ۲۰درس خواندید، ولی نمره ی ۱۸ یا ۱۹ نصیبتان شده، خستگی بر تنتان می ماند؛ رضایتی از خود نخواهید داشت و همین عدم رضایت، انگیزه های شما را ضعیف می کند. این احساس شما را رها نمی کند؛ پس از ورود به دانشگاه هم از این که سخت درس خوانده اید و ۲تا ۳سال از همه چیز محروم بود هاید و در این مدت در بیم و نگرانی به سر برد هاید، سرخورده می شوید. افرادی که انگیزه ی ضعیفی دارند، به زور واحدهای درسی خود را می گذرانند؛ مطمئن باشید که این افراد در رشته ی تحصیلی خود موفق نخواهند شد. اما در مقابل، گروهی که با عشق و انگیزه درس می خوانند و برای باسواد بودن تلاش می کنند، به کارشان علاقه دارند و از زحمتی که می کشند لذت می برند. به خاطر همین خوب خواندن، نمره گرفتن برایشان آسان می شود، بعد از تمام شدن دبیرستان هم، از آن همه زحمت خود ناراحت و پشیمان نیستند. اگر با قلبتان درس بخوانید، بهتر و زود تر به نمره ی بالا می رسید و موفق می شوید. راهبردهای افزایش معدل : برای ارتقاء نمرات کارهای زیادی می توان انجام داد. اما تجربه ی افراد موفق نشان می دهد که اگر راهبردهای زیر را دنبال کنید، به طور یقین بالا ترین نمره را به دست می آورید: 1️⃣ کلاس های غیردرسی خود را محدود تر کنید؛ نمی شود با ۳ روز کلاس زبان، داستان نویسی و… روی درس متمرکز شد. ساعات مطالعه تان را تا جایی که می توانید افزایش دهید و بیش تر انرژیتان را روی درس خواندن متمرکز سازید. 2️⃣ راز کسب نمره، عشق و علاقه و خوب خواندن است. تا وقتی برای پدر و مادر یا معلم درس می خوانید، برای رفع تکلیف تلاش خواهید کرد. در این نوع درس خواندن ها، شور و کیفیتی وجود ندارد. در این صورت شما جزء آدم های نیمه موفق خواهید بود. ولی اگر به خاطر دلتان، خوب درس بخوانید، در تحصیل و کسب نمره موفق می شوید. پس عاشق کارتان باشید. 3️⃣ برای خوب خواندن، باید به کتاب درسی مسلط شوید. همه ی مطالب به ویژه دروس اختصاصی را به طور مفهومی و دقیق بخوانید، حتی اگر لازم بود از کتاب های کمک درسی استفاده کنید، تمام «فعالیت ها»، «مثال ها»، «فکر کنید ها»، «خود را بیازمایید ها» و پرسش های انتهای هر فصل کتاب درسی را یک به یک و با دقت پاسخ دهید. این پرسش ها ارزش سؤالی زیادی دارند. 4️⃣ پس از مطالعه ی مفهومی و حل تمرین های کتاب، اشکالات خود را برطرف کنید. از نکاتی که آموخته اید، یادداشت بردارید، سپس تمرینات مفهومی بیش تری از کتاب های کمک درسی حل کنید. 5️⃣ اما حل تست! حل تست تا حدی به تسلط شما کمک می کند؛ از تست به عنوان سؤال و مسئله استفاده کنید، ولی نباید حل تست را، آن هم با راه حل های تستی، جایگزین مسائل تشریحی کرد. حل تست، بیش تر یک اندوخته برای کنکور سال بعد است. تازه باید مراقب باشید از راه حل های کوتاه تستی برای حل مسائل تشریحی به ویژه سؤال های امتحانات نهایی استفاده نکنید. 6️⃣ وقتی می توانید به سراغ حل تست بروید که اولاً: در هیچ درسی عقب افتادگی نداشته باشید، ثانیاً: درس هایتان را با کمک منابع، آن قدر عمیق مطالعه کرده باشید که بتوانید به راحتی به تمرین های تشریحی پاسخ دهید. مهارت های امتحانی را تمرین کنید : تقریباً همه ی دانش آموزان سال سوم احساس می کنند همه چیز را می دانند و برای گرفتن نمره ی ۲۰در امتحان ها شرکت می کنند، اما در عمل نمره ی کارنامه ی آن ها ۲، ۳نمره کم تر از انتظارشان می شود. اگر از آن ها علت را بپرسید، می گویند: «چیزی نبود، بی دقتی، اشکالات بی مورد.» اما تحقیقات نشان می دهد که کم شدن نمره ی اکثر دانش آموزان دبیرستانی، بیش تر به خاطر ضعف مهارت های امتحانی به ویژه مهارت نوشتاری آنان است نه بی دقتی و اشکالات بی مورد! حواستان جمع باشد برای کسب نمره ی بالا، خوب دانستن کافی نیست؛ بلکه باید یاد بگیرید آنچه که آموخته اید را خوب بیان کنید. برای این منظور: 💡 نمونه سؤالات امتحانات نهایی را حل کنید. پس از یاد گرفتن کامل مطلب، حل تمرین های کتاب درسی و برطرف کردن اشکالات، نمونه سؤال های امتحانات نهایی یا هماهنگ کشوری را حل کنید. سعی کنید طرز پاسخگویی به سؤال های نهایی را خوب بیاموزید. همچنین با روش تصحیح اوراق خوب آشنا شوید. 💡 لزوما سؤالات هر سال شبیه هم نیست. این خطاست که فکر کنید سؤال های امتحان نهایی سال بعد باید شبیه سال های قبل باشد؛ در دو سه سال اخیر، طراحان تلاش کردند سؤال های مفهومی را در قالب های جدید و نو طرح کنند. به همین خاطر تاکید می کنیم که روی سؤالات مفهومی منابع کمک درسی بیش تر کار کنید. 💡 مراقب باشید اگر بدخط هستید و از کارهای نوشتاری مانند حل تمرینات گریزانید، بیش تر در معرض بد امتحان دادن و پایین آمدن نمره و معدل قرار دارید. 💡 به اشکالات خود حساس باشید. بسیاری از بچه ها اشکالات ساده مانند خطای محاسبه، درست نخواندن متن سؤال و… را اشکال نمی دانند. آنها بلد نبودن های بزرگ را اشکال می دانند و بسیاری هم در توهم بلد بودن هستند. این نگاه به اشکال و اشکال گیری، حساس نیست، ولی بچه های ممتاز، حتی با یک اشتباه ساده محاسباتی، دوباره مسئله را حل می کنند. آن ها نسبت به ساده ترین اشکالات خود بی رحم هستند. 💡 این تجربه را از آن ها بیاموزید! برای گرفتن نمره ی ۱۸یا ۱۹ دانستن مطلب کافی است، ولی برای گرفتن نمره ی ۲۰، تسلط و حساسیت به اشکالات اهمیت بیش تری دارد. عقب افتادگی درسی را جبران کنید : 1️⃣ از تلنبار شدن درس ها جلوگیری کنید. از هر فرصتی از جمله تعطیلات برای جبران عقب افتادگی درسی خود استفاده کنید. 2️⃣ اگر عقب افتادگی تان در یک درس زیاد است، از ابتدای کتاب شروع نکنید؛ در این حالت بهتر است اول درس های جدید مدرسه را بخوانید، سپس یک یا چند مبحث عقب افتاده را انتخاب کرده و در اوقات اضافی آن ها را جمع و جور کنید! 3️⃣ اگر اشکالات شما در دروسی مانند عربی یا ریاضی و… ریشه ای است یا خودآموزیتان کند است یا علاقه زیادی به آن درس ندارید، بهتر است با کمک معلم آن ها را برطرف سازید؛ در این صورت پیشرفت تان سریع تر می شود. خوب برنامه‌ریزی کنید : 💡 سعی کنید در شروع درس خواندن به طور روزانه برنامه ریزی کنید و در صورتی که موفق به انجام آن شدید، به صورت ۲تا ۳روزه برنامه ریزی کنید. وقتی برنامه هفتگی داشته باشید که از نظم خود مطمئن شدید. 💡 به روز باشید، تکالیف هر روز مدرسه را در همان روز تک به تک انجام دهید؛ این راز منظم شدن و جلو زدن از سایرین است. 💡 تکالیف زیاد و پر حجم یک درس را در طول هفته تقسیم کنید. 💡 اگر میخواهید موفق باشید، در دروسی که تکالیف معلم را کافی نمی دانید، یک برنامه تکمیلی و جبرانی با کتاب های کمک درسی تنظیم کنید. فراموش نکنید که تکلیف فعالیتی است که شما باید برای موفقیت انجام دهید و فقط محدود به کارهایی که معلم از شما می خواهد، نمیشود. 💡 سعی کنید طوری عمل کنید که تکالیف و دروس مربوط به هر هفته را در همان هفته تمام کنید و بدهکاری درستان را به هفته ی بعد منتقل نکنید. در یک کلام، خودتان را بیش تر با مدرسه تان هماهنگ سازید و به هیچ وجه از برنامه های مدرسه فاصله نگیرید. جلو زدن از رقبا : خیلی از دانش آموزان قوی سال سوم میل به پیشرفت زیاد دارند، حتی می خواهند بیش تر از امکانات مدرسه عمل کنند. آن ها دوست دارند بدانند بهترین کاری که می توانند انجام دهند، چیست. در این رابطه توصیه هایی داریم: تا وقتی به دروس سال سوم مسلط نشده اید، به سراغ برنامه های درسی اضافه مانند دوره کردن دروس سال های قبل پایه و … نروید. کار اصلی شما همان قوی کردن دروس سال سوم با منابع تکمیلی و جمع بندی کنکور دروس سال سوم است. آن چه که اکنون می خوانید بسیار مهم است، چه از کتاب درسی یا کمک درسی، جزوه و … پس از چند بار مرور، وقتی که احساس کردید به مطلب مسلط هستید، خلاصه برداری کنید. مثلاً در پایان نیمسال اول، مباحث نیمسال اول و در عید، مباحث نیمسال دوم را خلاصه نویسی کنید. همین خلاصه ها کمک می کند که در امتحانات نهایی سال آینده در زمان کم تری بتوانید این دروس را مرور کرده و وقت زیادی را صرفه جویی کنید. کلاس های خود را به موقع و به جا انتخاب کنید. در طول مدتی که به مدرسه می روید، اول با کلاس مدرسه همراه شوید، دوم از کتاب های کمک درسی کمک بگیرید، سوم در صورتی که مدرسه و کتاب پاسخگو نبودند، از معلم برای رفع اشکال استفاده کنید. در نهایت از کلاسهای خارج از مدرسه استفاده کنید. از هر چه که می خوانید، کتاب درسی، جزوه و… نکته برداری کنید. همین یادداشت ها کمک می کند در سال آینده هنگام مرور دروس سال قبل، وقت کمتری صرف کنید. ولی افرادی که این کار را نکرده اند، مجبور به دوباره کاری می شوند. دوستان فعال خود را پیدا کنید و تیم درسی تشکیل دهید. کار تیمی در پیشرفت درسی شما خیلی مؤثر است. در مقابل از دوستان غیرفعال، بی انگیزه و منفی فاصله بگیرید.
  16. امین دهقان؛ روش فکر کردن افراد موفق؛ به موفقیت‌ها بیاندیشید موفق ‌ترین افراد دنیا یک خصوصیت مشترک دارند: طرز فکرشان با دیگران فرق دارد. چون ما هم باور داریم که تفکر هوشمندانه زندگی را تغییر می ‌دهد، در اینجا به 15 مورد از بهترین طرز فکرهای افراد موفق اشاره می‌ کنیم : 💡 فکر کردن یک نظم است. اگر می‌ خواهید در آن بهتر شوید، باید روی آن کار کنید. می ‌توانید برای برنامه‌ ریزی فکر کردنتان وقت بگذارید مثلاً هر دو هفته یکبار یک نصفه روز، هر یک ماه یک روز کامل و هر سال یک تا دو روز کامل. 💡 ببینید انرژیتان را باید کجا متمرکز کنید، و بعد از قانون 20/80 استفاده کنید. 80 درصد از انرژی تان را به 20 درصد از مهم ترین فعالیت‌ های تان اختصاص دهید. یادتان باشد که نمی‌ توانید در آن واحد همه جا باشید، همه را بشناسید و همه کاری انجام دهید. و از انجام هم زمان چند کار اجتناب کنید: ممکن است کارایی شما را به 40 درصد برساند. 💡 افراد موفق خود را در معرض ایده ‌ها و آدم‌ های مختلف قرار می ‌دهند. آن ها سعی می ‌کنند بیشتر وقتشان را با کسانی بگذرانند که آن ها را به چالش می ‌کشند. 💡 ایده داشتن یک چیز است، دنبال کردن آن چیزی دیگر. ایده ‌ها تاریخ مصرف کوتاهی دارند. باید قبل از این که تاریخ انقضای آنها فرا برسد، آنها را عملی کنید. 💡 افکار برای ایجاد شدن نیاز به زمان دارند. اولین چیزی که به ذهنتان می‌ رسد را انجام ندهید. 💡 آخرین باری که ساعت 2 صبح یک فکر عالی به سرتان زد و وقتی صبح از خواب بیدار شدید به نظرتان احمقانه می ‌رسید، را به خاطر دارید؟ افکار تا زمانی که ماده دارند باید شکل داده شوند و باید مورد بازجویی و سوال قرار گیرند. 💡 افراد باهوش با افراد باهوش دیگر هم فکری می ‌کنند. 💡 فکر کردن با دیگران نتایج بهتری در بر خواهد داشت. مثل این می ‌ماند که به خودتان یک راه میان ‌بر بدهید. به همین خاطر است که جلسات طوفان مغزی تا این اندازه موثر هستند. 💡 تفکر عامه‌‌ پسند را رد کنید (که معمولاً یعنی اصلاً فکر نکرده‌اید). خیلی از آدم‌ ها وارد عمل می ‌شوند با امید این که به فکر بقیه خوب برسد. برای این که از وضعیت خارج شوید باید اول با احساس ناراحتی کردن کنار بیایید. هم چنین به خاطر داشته باشید که همین الان آدم‌ های دیگری هستند که سعی دارند برای خودشان فکر کنند و آن ها هستند که موفق ‌اند. 💡 بهترین متفکران از قبل برنامه‌ می ‌ریزند، درحالی که برای افکار ناگهانی نیز جا می ‌گذارند. وقتی با استراتژی وارد عمل شوید، احتمال خطا پایین می ‌آید. داشتن افکار مبهم از این که کجا هستید و دوست دارید چه کاری انجام دهید، شما را به هیچ کجا نمی‌ رساند. کلید استراتژیک بودن: موضوع را خرد کنید. بپرسید چرا این مشکل باید حل شود. موارد کلیدی را مشخص کنید. منابع تان را مرور کنید. افراد مناسب را در جای مناسب قرار دهید. هنری فورد می‌گوید، “هیچ چیز سخت نیست اگر آن را به اجزای کوچک تر تقسیم کنید.” 💡 برای متفاوت فکر کردن، باید کارهای مختلفی انجام دهید. راه ‌های جدیدی برای انجام کارتان پیدا کنید، با آدم ‌های جدید آشنا شوید، حتی کتاب‌ هایی را بخوانید که فکر می ‌کنید خسته ‌کننده هستند. رمز کار این است که با ایده‌ ها و سبک‌ های زندگی جدید آشنا شوید. 💡 برای تقدیر از ایده ‌های دیگران، باید به ایده‌ های دیگر احترام بگذارید. نمی‌ توانید فکر کنید که همیشه حق با شماست. باید به نظرات دیگر هم فرصت دهید. 💡 برای هر روزتان و زمان ‌هایی که افراد دیگر را ملاقات می‌ کنید، برنامه و موضوع داشته باشید. بیشتر آدم‌ ها فقط برای روزشان برنامه‌ ریزی می ‌کنند. متفکران برای برنامه ‌ریزی هفته، ماه و اهداف بلندمدتشان وقت می ‌گذارند و بعد آن را دنبال می‌ کنند. هم چنین بدون موضوعی برای حرف زدن وارد جلسات، مهمانی ‌ها و قرارهای ملاقات نمی‌ شوند. قبل از این که وارد چنین موقعیت‌ هایی شوند، تصمیم می ‌گیرند که از آدم‌ ها یاد بگیرند تفکر انعکاسی در مهارت ‌های تصمیم‌ گیریتان به شما رویکرد و اعتماد به ‌نفس می ‌دهد. اگر تفکر انعکاسی نداشته باشید، بیشتر از آنچه که فکر می‌کنید شما را عقب می‌کشد. 💡 بر حرف ‌های منفی که با خودتان می ‌زنید غلبه کنید. برنده‌ ها با عباراتی مثل “من می ‌توانم” حرف می ‌زنند. افراد باهوش محدودیت‌ ها را نمی ‌بینند. آنها امکانات را می‌ بینند. سام ایوینگ قهرمان سابق بیسبال می ‌گوید، “هیچ چیز شرم ‌آورتر از این نیست که ببینید کسی کاری را انجام می ‌دهد که شما می ‌گفتید غیرممکن است.” 💡 افراد خلاق خود را وقف ایده‌ ها می ‌کنند. آنها ابهامات را در آغوش می گیرند و از شکست نمی ‌ترسند و با افراد خلاق دیگر نشست و برخاست می‌ کنند. 💡 افراد خوشبین نمی ‌توانند متفکرانی واقع بین باشند. داشتن رویکرد واقع بینی به شما این امکان را می ‌دهد آنقدر به یک مشکل نزدیک شوید که بتوانید آن را بشکافید. رو به ‌رو شدن با عواقب احتمالی هم به شما کمک می‌ کند کارآمدتر باشید و به شما اعتبار بیشتر می ‌دهد. برای این که متفکری واقع بین ‌تر باشید، باید: از واقعیت تقدیر کنید. کارتان را انجام دهید و واقعیات را به دست آورید. نقاط مثبت و منفی آن را بسنجید. بدترین حالت ممکن را در نظر بگیرید. تفکرتان را با منابع تان هم‌ تراز کنید. 💡 خیلی مهم است که آخر روز به یاد بیاورید که می‌ توانید طرز فکرتان را عوض کنید. اینکه یاد بگیرید چطور در فکر کردن استاد شوید باعث می‌ شود تفکری پربازده داشته باشید. اگر بتوانید این خصوصیت را در خود ایجاد کنید طوریکه به عادت همیشگی تان تبدیل شود، تمام طول زندگی فردی موفق خواهید شد. افراد باهوش تصمیمات خوب می‌ گیرند. منبع: کنکور
  17. امین دهقان؛ تقویت حافظه و تقویت تمرکز حواس برای مطالعه دروس مغز قابلیت به خاطر سپردن هر موضوعی را داشته و فقط به کمی تمرین و ممارست نیاز دارد. آیا شما هم جزء افراد فراموشکار هستید؟ آیا می‌توانید نام عناصر درس شیمی را به یاد آورید؟ و یا اینکه تاریخ اولین برخورد با همسرتان را به خاطر می‌آورید؟ مسلماً خیر. این به دلیل آن است که حافظه به صورت انتخابی عمل می‌کند. برخی از مسائل را به دلیل اهمیت بیشتر آسانتر از بقیه به ذهن می‌سپاریم. اما مغز قابلیت به خاطر سپردن هر موضوعی را داشته و فقط به کمی تمرین و ممارست نیاز دارد. در زیر شما را با روش‌های بهبود حافظه، آشنا خواهیم کرد. مسئله : به جای پرداختن و وارد شدن به مطالب پیچیده روان‌شناسی در زمینه حافظه کوتاه‌مدت و بلندمدت بیایید فقط قرار بگذاریم دیگر مسائلی که نباید فراموش می‌کردیم را از قلم نیندازیم. برای مثال هر کسی، شاید به غیر از معلم شیمی، شما را به خاطر به یاد نیاوردن فرمول یک ماده خاص خواهد بخشید. با این حال ممکن است هنگامی که در تخت‌خواب خود دراز کشیده‌اید به دلیل به خاطر نیاوردن تلفن دوست صمیمی‌تان کلافه و پریشان شوید. در زیر مواردی را که باید در به ذهن سپردن آنها تلاش نمایید، آورده شده است: اسامی، شماره‌های تلفن، قیافه‌ها، کارها، قرارهای ملاقات، تاریخ‌های تولد، گفت‌وگوها و حقایق. به یاد نیاوردن موارد فوق معمولاً نتیجه توجه نداشتن به اندازه کافی می‌باشد. اگر برایتان مهم بود هیچ‌گاه فراموش نمی‌کردید. بار دیگر کمی بیشتر سعی و دقت کرده و ببینید تا چه اندازه بیشتر موفق خواهید شد. همچنین مشخص کنید که کدام حافظه را دارید: بصری یا سمعی، وقتی این سوال معلوم شد در موقعیتی بهتر برای بهبود حافظه خود قرار خواهید گرفت. راه‌حل : در این قسمت نکاتی مهم جهت بهبود مهارت‌های به ذهن سپردن مسائل، آمده است: 💡 فعال باشید : این در مورد هر چیزی باید اعمال شود. هنگامی که در حال شنیدن، تفکر و مطالعه کردن هستید سعی کنید از مطالبی که فرد دیگری به شما گفته، نکته‌برداری کنید. اگر بی‌حال و غیرفعال باشید، مغزتان دچار کندی و تعلل خواهد شد و اگر برای فعال بودن تلاش کنید، ذهنتان آنچه را که می‌بیند و می‌شنود ثبت نموده و راحت‌تر می‌توانید آن را به خاطر بسپارید. 💡 تمرکز کنید : به جزئیات دقت کنید. در طول روز چیزهای بسیار زیادی را می‌شنویم اما تنها آنهایی را به یاد می‌آوریم که برایمان اهمیت داشته باشد. مسائل مورد اهمیت خود را گسترش و بسط دهید تا بیشتر بتوانید آنها را به ذهن بسپارید. یک روش خوب این است که همه چیز را حیاتی فرض کنید. وانمود کنید که یک کارآگاه جنایی هستید و هر آنچه که در پیرامون شما در حال اتفاق افتادن است، حائز اهمیت است. 💡 ایجاد پیوستگی نمایید : بین آنچه که می‌خواهید به یاد بسپارید و آنچه که قبلا در ذهن دارید ارتباط به وجود آورید. این ارتباط می‌تواند یک‌ رنگ، یک عدد یا یک کلمه هم‌قافیه باشد. برای به خاطر داشتن بخشی از چیزهای مختلف، تصاویری که هم‌قافیه با اعداد ‌باشند را برای خود مجسم نمایید. همچنین می‌توانید از کلمات مخفف و ترکیب اسامی و یا متصل نمودن اول حروف کلمات (مانند حروف ابجد) استفاده کنید. 💡 تکرار نمایید : روش تنبیه معلم مدرسه‌تان را به یاد دارید؟ هر گاه فردی دچار خطایی می‌شد، مجبورش می‌کرد چندین و چند بار مطلبی را بنویسد. تکرار، برای به ذهن سپردن موضوعات کمک کرده و باعث حک شدن آن در مغزتان می‌گردد. هرگاه فردی را ملاقات می‌کنید، شروع به تکرار اسم او در ذهن خود نمایید. وقتی کسی شماره تلفنش را به شما می‌دهد، چندین بار آن را روی کاغذ نوشته و با صدای بلند تکرار کنید. اگر می‌خواهید مطلبی را حفظ کنید کافی است آن را چندین بار روی تکه‌ای کاغذ بنویسید. 💡 اسامی را به هم ربط دهید : وقتی با کسی که با او قبلا آشنا شده‌اید، اما اکنون اسمش را به یاد نمی‌آورید، برخورد می‌کنید، دچار آشفتگی می‌شوید. مشکل را می‌توانید با مرتبط نمودن آن اشخاص با کسی که به آنها شباهت دارد و یا با واژه‌ای که با یکی از خصوصیات شخصیتی آنها نزدیک است، حل نمایید. با اسامی آنها بازی کنید و یک تصویر خیالی از آنها در ذهن خود مجسم نمایید. برای به یاد آوردن اسم فردی می‌توانید حروف الفبا را از ابتدا بازگو نموده تا اینکه به حرف ابتدای اسم او برسید، حتما با این کار اسم را به خاطر خواهید آورد. 💡 تصویری با مفهوم ایجاد کنید : از هر آنچه که می‌خواهید به خاطر بسپارید، تصویری خیالی در ذهن ایجاد نمایید. موضوعی را در ذهن خود تصور کرده تا بتوانید همه چیز را به صورتی واضح مشاهده کنید. سپس وقتی چیزی را فراموش کردید، این تصویر را مجسم کنید تا مغزتان اطلاعات از دست رفته را بازیابی نماید. تمرکز حواس در کلاس : تمرکز حواس در کلاس یکی از شایع ترین مشکلها، عدم تمرکز حواس در کلاسهای درس، جلسات سخنرانی، سمینارها و کنفرانس هاست. بیشتر افراد با آن که با اشتیاق فراوان و تمرکز خوب سر جلسه حاضر می شوند و به سخنران یا مدرس گوش می سپارند، پس از چند دقیقه حواسشان پرت می شود و وقتی به خود می آیند، می بینند که دقایقی چند گذشته و در این مدت کاملاً در جای دیگری بوده اند. شاید در یک جلسه دو ساعته، شما چهل دقیقه با تمرکز عالی به جذب مشغول باشید و هشتاد دقیقه دیگر را به طور پراکنده مشغول افکار ذهنی خودتان باشید. اگر شما بتوانید در همان کلاس، تمامی مطالب را بگیرید، خود باعث می شود که حجم عمده ای از فعالیت مطالعه شما در منزل کاسته شود. شاید تا به حال با افرادی برخورد کرده باشید که فقط در کلاس حضور می یابند و بسیار کم در منزل مطالعه می کنند. معمولاً شما در این حالت به خود و اطرافیان خود می گویید: نمی دانم چرا با این که من ساعتها در منزل درس می خوانم یک دهم آن را هم نمی خواند، همیشه نمره های من از او کمتر است. شما باید توجه داشته باشید که مدت زمان مطالعه شما مطلقاً مهم نیست بلکه زمان مطالعه مفید و متمرکز شماست که مهم است. بسیاری از اوقات شما ساعتها کتاب به دست دارید و مشغول مطالعه اید اما زمان مطالعه متمرکز و مفید شما از یک ساعت بیشتر تجاوز نمی کند. علاوه بر این، درصد مهم و عمده ای از یادگیری در کلاس درس صورت می گیرد. شاید خودتان تجربه کرده باشید که آموختن درسی که زمان تدریس آن، شما در کلاس حاضر نبوده اید، چقدر دشوار است. اما حضور در کلاس از نظر فیزیکی چندان مهم نیست بلکه شما باید حضور مؤثر و متمرکزی در کلاس داشته باشید. ما هم اکنون می خواهیم تکنیکهایی را ارائه دهیم که شما با عمل کردن به آنها و فقط با عمل کردن به آنها بتوانید دانش آموز و دانشجویی فعال و درگیر باشید. تکنیکهای حضور فعال در کلاس همراهی با مدرس: بسیار مهم است که خودتان را با سرعت، نحوه و شیوه تدریس معلم یا استاد خود هماهنگ سازید و با او حرکت کنید. هم شتاب بیش از مدرس داشتن ذهن را آشفته و مغشوش می کند و هم سرعت کند شما و عقب ماندن از او. هماهنگ نبودن با سرعت و روش و بیان مدرس، شما را او جذب مطالب بعدی محروم می کند. آنچه که در همراهی با مدرس مهم است، در وهله اول، خوب شنیدن است. اغلب شما با آنکه صدای معلم را به وضوح نمی شنوید یا گفتار سخنران را متوجه نمی شوید از این که از او بخواهید درباره آن مطلب را رساتر و واضح تر بیان کند، واهمه دارید. گاهی صدای سخنران به انتهای کلاس نمی رود، گاهی تند و گذرا صحبت می کند گاهی صحبتش نامفهوم است و برخی اوقات نیز به مطلبی در گذشته استناد می کند که شما از آن هیچ اطلاعی ندارید. یادتان باشد شما برای این به کلاس یا جلسه سخنرانی آمده اید که مطلبی را فرا بگیرید و معلم هم دقیقاً همین را می خواهد. بنابراین اگر کوچکترین ابهام یا عدم وضوحی را در مطلب یا صدای معلم احساس کردید، باید شهامت از او بخواهید که مطلب را دوباره بگوید. سؤال کردن از معلم گناه نیست و نباید احساس گناهی را هم به دنبال داشته باشد. به ویژه دانش آموزان دوره ابتدایی خیلی از سؤال کردن بیم دارند. بسیاری از وقتها پیش می آید که مثلاً معلم تکلیفی را به بچه ها می گوید که برای فردا انجام دهند و دانش آموز درست متوجه این تکلیف نمی شود، با وجود این چون می ترسد که سؤال کند، چیزی نمی گوید و چه بسا که فردا به خاطر انجام ندادن آن تکلیف مؤاخذه و تنبیه شود.دوباره تأکید می کنیم که اگر نکته ای را متوجه نشدید یا نشنیدید، حتماً بپرسید چه بسا که آن نکته کلیدی بوده، تمام درس آن روز وابسته به همان نکته باشد. شنونده ای فعال باشید: شما بارها به این عبارت تأکیدی برخورد کرده اید: شنونده ای فعال باشید، اما مفهوم این عبارت چیست؟ یعنی باید چگونه باشیم؟ شنونده فعال چه خصوصیات و ویژگیهایی دارد؟ بهترین و مؤثرترین راه برای این که شما یک شنونده فعال باشید این است که یادداشت بردارید. چه، نیاز به یادداشت برداری را سر کلاس احساس می کنید چه نمی کنید، حتماً از صحبت مدرس یا سخنران، یادداشت بردارید. اما منظور ما از یادداشت برداری در اینجا با آنچه که در روش مطالعه متمرکز گفتیم فرق می کند که اکنون به شرح آن می پردازیم. یادداشت برداری داخل کلاس قلم و کاغذ به دست می گیرید و در کلاس حاضر می شوید. یادتان هست که گفتیم شب قبل از کلاس یک مطالعه اجمالی و یک بررسی ابتدایی از درس، انجام دهید؟ این کار را برای کسب اطلاعات اولیه و هشیاری ذهنی در کلاس انجام داده اید. اگر شما بدون هیچ مطالعه ای سر کلاس شیمی حاضر شوید، وقتی معلم می گوید امروز درس ما هیبریداسیون است و شما هم نه از قبل درباره هیبریداسیون چیزی می دانید نه نگاهی اجمالی به کتاب انداخته اید، تا چند لحظه خود را در کلاس بیگانه احساس می کنید. خود را کاملاً گیج می بینید و این حالت، خود باعث می شود که نسبت به این درس بی علاقه شوید و به سرعت تمرکز حواستان را از دست بدهید و ذهنتان را به سیر در جاهای دیگر مشغول سازید. درست بر عکس، اگر شما با مطالعه اولیه سر کلاس حاضر شوید، احساس خیلی خوبی در کلاس خواهید داشت، ذهنتان مشتاق است، می خواهید هرچه سریعتر از راز هیبریداسیون سر در بیاورید و در نتیجه تمرکحواسی عالی پیدا می کنید. اهمیت مطالعه اولیه را پیش از این هم توضیح داده بودیم. حالا که شما با این آمادگی ذهنی و کنجکاوی و علاقمندی، دارید به صحبتهای معلم گوش می کنید، هر نکته ای را که فرا می گیرید یادداشت کنید. هم اکنون شما می گویید فلان معلم یا استاد به ما اصلاً اجازه یادداشت برداری نمی دهد. به شما می گوییم که او کاملاً کار درستی می کند. چرا که شما معمولاً به شیوه سنتی خود، “جمله” های معلم را یادداشت می کنید و نوشتن یک جمله از صحبتهای معلم عملاً شما را از گوش دادن و درک جمله بعدی باز می دارد. شما به هیچ عنوان نباید جمله ای یادداشت کنید بلکه باید به صورت اشاره ای و مختصر از واژه های کلیدی استفاده کنید که چون جرقه ای تمام موضوع را به یاد شما می آورد. این گونه می توانید همزمان با تدریس استاد، یادداشت کنید و پشت سر هم یادداشت بردارید در حالی که نه وقت شما گرفته می شود نه از درک مطلب بعدی باز می مانید و نه مدرس را ناراضی می کنید. به جای همه اینها چند کار مهم انجام دهید: اول این که بارذهنی خود را در کلاس لحظه به لحظه تخلیه می کنید و نکته ای را که فرا می گیرید یادداشت می کنید و ذهن خود را همچنان باز و گسترده و خالی نگاه می دارید. یعنی شکل حضور شما در پایان کلاس با شروع کلاس چندان تفاوتی نمی کند. دوم این که چون خودتان را ملزم می دانید هرچه را که فرا می گیرید به سرعت بر روی کاغذ بیاورید، ذهن شما در یک حالت آماده باش قرار می گیرد و شما از تمرکز حواسی عالی برخودار می شوید و کاملاً از خود مراقبت می کنید که چیزی را جا نیندازید. فقط کافی است که یک بار این عمل یادداشت برداری را به شیوه درستی که گفتیم تجربه کنید تا ببینید که چقدر برایتان لذت بخش است. حتی کم کم به شکل یک بازی مهیج برایتان در می آید. این شیوه یادداشت برداری به صورت کمی حرفه ای تر و ماهرانه تر در خبرنگاران دیده می شود که در مصاحبه های خود از گفته های سخنران یادداشت برداری می کنند و سپس خود از گفته های سخنران یادداشت برداری می کنند و سپس از روی آن، متن را تصحیح می کنند و اما سومین فایده یادداشت برداری این است که باعث می شود شما سر کلاس خواب آلوده نشوید و چرت نزنید به ویژه در اوقاتی که معلم یا سخنران بسیار آرام و ملایم و حتی کمی خسته کننده درس می دهد و شیوه تدریس او برای شما درگیری ذهنی لازم را ایجاد نمی کند. شما با یادداشت برداری، حضور خودتان را در کلاس مهیج تر و مؤثرتر می کنید. بسیار بعید است که کسی به این شیوه در کلاس یادداشت برداری کند و خوابش بگیرد. شما وقتی سر کلاس خوابتان می گیرد که ذهنتان ساکت و ساکن شود. معلم در شما درگیری ذهنی ایجاد می کند و خود به خود به این کار مشغول می شوید. به ویژه وقتی سخنران از نوع سخنرانان آرام و ساکن است، شما باید یادداشت برداری را جدی تر بگیرید. نگویید: من این مطلب را بلدم و نیازی به یادداشت کردن ندارم. نگویید: من همه این مطالب را هم اکنون به حافظه ام می سپارم و نیازی نیست که یادداشت کنم و . . . شما می دانید که یکی از مهمترین اهداف یادداشت برداری در کلاس، همین زنده و هشیار بودنتان سر کلاس است. یک مانع بزرگ مطالعه اجمالی قبل از کلاس و کسب اطلاعات پیش از حضور در کلاس می تواند یک اشکال بسیار بزرگ تولید کند و آن: رقابت با استاد است. به عبارت بهتر: به مبارزه طلبیدن استاد. به این شکل شما ذهن خود را مدام متوجه دانسته های خود می کنید و منتظرید تا در اولین فرصت آنها را بیان کنید و یا این که عمداً سؤالی می کنید که فقط نشان دهید مطلب را پیشاپیش می دانید. یادتان باشد که هدف از کسب اطلاعات اولیه فقط ایجاد یک نوع کنجکاوی و علاقمندی و تمرکز حواس است برای گوش دادن و یاد گرفتن بیشتر نه برای صحبت کردن و خودنمایی بیشتر. برای این که ذهنتان خالی باشد اطلاعات خود را قبل از کلاس بر روی کاغذ بیاورید و بالای آن هم بنویسید: هدف من این است که با گوش دادن به درس امروز، این اطلاعات ناقص خود را کامل تر کنم. وقتی این را می نویسید در خود میل بیشتری را برای فراگیری ایجاد می کنید و با خود تعهد می کنید که سخن نگویید. قرار است ما در کلاس، یک شنونده فعالی باشیم به یک سخنران مبارز. به هیچ عنوان در لحظه حضورتان در کلاس، اطلاعات قبلی خود را با اطلاعات معلم مقایسه نکنید. این مقایسه، ذهن شما را به خود مشغول می کند و دقایقی حواس شما را پرت می کند. مقایسه اطلاعات خودتان با اطلاعاتی که سر کلاس از معلم می گیرید، فقط باید در چند دقیقه پایان کلاس و یا حتی بعد از آن صورت گیرد. اگر سر کلاس این مقایسه را انجام دهید اگر احساس کنید این دو با هم تفاوت دارند، تمرکز حواس خود را از دست می دهید و حواستان پرت می شود. در حالت اول، شادی و شعف و هیجان ذهنی، عامل حواس پرتی شماست و در حالت دوم، احساس متفاوت بودن دانسته های قبلی شما از اطلاعات معلم، ذهن شما را بر انگیخته می کند که سؤالی کنید و حتی شاید تمایل داشته باشید که به نوعی دانسته های خودتان را توجیه کنید که این موجبات حواس پرتی شما را فراهم می کند. از چه چیزهایی یادداشت برداریم؟ نویسنده : مهندس امین دهقان
  18. استاد هادی؛ بررسی پازل موفقیت در آزمون سراسری 1️⃣ تعیین ماموریت : باورتان می شود در این سال ها که به مشاوره تحصیلی دانش پژوهان مشغول بودم به تعداد زیادی دانش پژوه بر خورد کرده ام که فقط می دانند وارد سال چهارم شده اند و می خواهند کنکور بدهند اما نمی دانند فلسفه کنکور دادن چیست .وقتی از آنها می پرسم چه می خواهید کسب کنید با تعجب من را نگاه می کنند!!یا از واژه های کیفی در پاسخ استفاده می کنند مثل رشته مهندسی !! رتبه خوب !! و …. شما از الان باید بدانید قرار است چه کاری انجام دهید. شما 12سال درس نمی خوانید و در سال دوم دبیرستان وارد رشته تخصصی خود ریاضی ،تجربی و . . . نشده اید که ندانید قرار است چه رشته ای بخوانید یا چه رتبه ای بیاورید پس برای خودتان بر روی یک کاغذ 4A به عنوان اولین قطعه پازل بنویسید چه چیزی می خواهیدبیاورید؟مثلا بنویسید من می خواهم دندانپزشکی دانشگاه X روزانه قبول شوم .این کاغذ 4 A را با خط خوش بنویسید چرا که در حال نوشتن آینده و سرنوشت زیبای خود بر روی آن هستید.قطعه اول را کامل کنید تا به سراغ قطعه دوم برویم. 2️⃣ آماده کردن ذهن : ذهن شما مهم ترین اهرمی است که در این پازل نقش آفرینی می کند.به جرات می توانم بگویم اگر این اهرم صحیح به کار گرفته نشود پازل تکمیل نمی شود.ذهن اگر شیرفهم نشود تمایلش به ((نشدن)) بیش از تمایل به ((شدن)) است! اغلب دانش پژوهان وقتی می شنوند که استعداد رتبه دو رقمی و تک رقمی شدن دارند می خندند !! البته این خنده ظاهرا خنده شادی است ،اما در اصل قضیه این است که ذهن وی به او می گوید از عهده تو بر نمی آید و بعد به شیرینی این رویا لبخند می زند .حالا اگر شما دقایقی با ذهن خود خلوت کنید و به او بگویید چرا شما می خواهید ماموریت خود را که قبولی در بهترین رشته ها و کسب بهترین رتبه ها است ،عملی کنید ،ذهن این موارد را از رویا بودن خارج می کند و در برنامه عملی خود قرار می دهد.همیشه چرایی انجام یک کار مهم تر از چگونه انجام دادن آن است.پس کاغذ 4 A دوم را به عنوان قطعه دوم پازل موفقیت خود بردارید و بنویسید چرا قرار است مثلا دندانپزشکی قبول شوید همه را با چون شروع کنید مثلا ،چون استعدادش را دارم ،چون تمام آینده زندگی من به آن وابسته است ،چون زحمات پدر و مادرم را جبران کنم ،چون مطمئنا این قسمت پازل زمان بیشتری می گیرد حداقل 12 ((چون)) قوی،جذاب و روحیه بخش بنویسید. 3️⃣ توجه به تابلوهای راهنما : راه رسیدن به موفقیت در کنکور از زمانی که واردش می شوید پر از تابلوهای راهنمای مختلف مثل؛با احتیاط حرکت کنید!!ورود ممنوع!! از سرعت خود بکاهید و ... اما نکته مهم این است که این تابلوها زیر شاخ و برگ های درختان کنار جاده قرار گرفته اند.باید تیزبین باشید تا بتوانید ببینید و معنی آنها را به طور صحیح درک کنید.در این راه طبعا شما از برنامه های فوق برنامه مدرسه ،موسسات،آموزشگاه ها،شیوه های مکاتبه ای و ... کمک خواهید گرفت اما باید بدانید انتخاب ناصحیح ،شما را از جاده صحیح خارج خواهد کرد و تا چشم باز کنید از جاده اصلی کیلومترها فاصله گرفته اید،معیار استفاده از منابع و انتخاب راه صحیح تبلیغات رنگین نیست،معیار این است ((درست فکر کردن)) که مهم تر از بروشورهای رنگی ،تیزرهای تلویزیونی و رادیویی و عکس های قبولی رتبه های سال قبل و یا نام اساتید مشهور و ... می باشد،یک مثال واقعی ؛چند روز پیش دانش پژوهی را که معدل خوبی نداشت و داوطلب حضور در کنکور بود مشاوره می دادم.پس از شنیدن حرف های خود و خانواده اش فقط یک جمله به ذهنم رسید.((اینقدر از ترس جلوی پشت بام داری عقب عقب می روی که می ترسم از عقب به پایین پرتاب شوی وی برای این که ضعف های چند ساله خود را جبران کند یک برنامه بسیار فشرده یادگیری متاسفانه با هدایت خانواده اش چیده بود.صبح ها تا بعدازظهر مدرسه،بعد معلم خصوصی ،دو هفته در میان آزمون و شب ها باشگاه !!و حالا منابع جدیدی هم از من می خواست .سوال من این بود کی وقت می کنید آن چیزی را که یاد می گیرید بخوانید؟ کنکور یعنی ((مدیریت زمان)) و مدیریت زمان در این راه به معنی هدر ندادن وقت،انرژی ،روحیه و هزینه اضافه متحمل نشدن است. 4️⃣ پل سازی : تصور کنید ،می خواهید از روی رودخانه ای بسیار خروشان که در کنار محل زندگی شماست به آن طرف رودخانه که معدنی از طلا در انتظار شماست صحیح و سالم برسید.چه کار می کنید؟معلوم است شما یک راه حل دائمی و مستحکم نیاز دارید که بتوانید بارها برای عبور از رودخانه از آن استفاده کنید.بله یک پل !!این پل در پازل موفقیت کنکور ،برنامه ریزی است .((برنامه ))پلی است میان زمان حال و آینده .داشتن بهترین منابع ،اساتید ،جزوات،فیلم آموزشی و ... بدون داشتن برنامه در مدتی که به شما لقب کنکوری داده می شود بی ثمر خواهد بود.شما باید برنامه ریزی کوتاه مدت و بلند مدت داشته باشید .برنامه ریزی بلند مدت یعنی این که بدانید تا آخر تابستان ،تا آخر پاییز ،تا آخر ... چفدر از کل مباحث را می توانید فرا بگیرید ،مرور و تسلط پیدا کنید .یادتان باشد برنامه ریزی بلند مدت باید واقعی باشد نه رویاپردازی ،بسیاری از دانش آموزان در ذهن خود می گویند تا آخر این ماه این مباحث را می بندیم! دوست خوب کنکوری آگاه باش !اگر برنامه ریزی بلند مدت بدون ارزیابی واقعی و صحیح انجام پذیرد حتما برنامه کوتاه مدت شما تحت تاثیر منفی آن قرار خواهد گرفت و مصداق این ضرب المثل می شود که ((خشت اول چون نهد معمار کج ...)) و آن وقت چشم باز می کنید و می بینید به جای پل به سوی آینده پل به اعماق رودخانه زده اید!!البته در مقاله های دیگر به 17گام اصیل برنامه ریزی که شیوه نگارش برنامه کوتاه مدت است،خواهیم پرداخت. 5️⃣ توپ نباشید! : به ورزش هایی که با توپ انجام می شود تا به حال دقت کرده اید؟یک توپ با ضرباتی بدون آن که از خود اراده داشته باشد به این سمت و آن سمت می رود.ذهن بسیاری از داوطلبان کنکور شبیه توپ می ماند و تحت تاثیر حرف های مختلف قرار می گیرید و از این سمت به آن سمت می رود.این امر فقط دو دلیل قطعی می تواند داشته باشد،اول عدم توجه به تابلوهای راهنما که کمی قبل تر به آن اشاره کردیم و تلاش برای برگشت از بیراهه .دوم ،تردید و اعتماد به نفس پایین. که مورد دوم شایع تر است .دانش پژوهی که تردید به راه خود و اعتماد به نفس پایین دارد ذهنش با کوچک ترین صحبتی به این سمت و آن سمت می رود و به جای پیشرفت ،عقب روی می کند.این نکته مهم را به خاطر بسپارید که بزرگ ترین چالش شما در کل زندگی مبارزه با تردید و البته عملی نکردن فکرهای تان است پس بر آن غلبه کنید و قطعه پنجم پازل را بر روی کاغذ A4 دیگری جهت دور شدن از شک و تردید پیاده سازید.در این مقاله 5قطعه اصلی از پازل موفقیت در کنکور را با هم بررسی کردیم و زیباست که بدانید هرجا که اراده ای هست راهی هم هست. پس با اراده قوی خود یک شاهکار خلق کن.هر جا هستی آسمان ،آبی و آرزوهای دلت بر آورده. منبع: کنکور
  19. مهندس دهقان؛ فنون پاسخگویی به آزمون‌های چهار گزینه‌ای مسئله گزینش و انتخاب در دانشگاه ها از زمانی آغاز شد که تعداد داوطلبان ورود به دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی بیش از ظرفیت این مؤسسات گردید. برای دانشجو از بین این داوطلبان لاجرم باید ملاکی بکار می رفت. در ابتدا چون کل تعداد داوطلب رقم چندان بزرگی را تشکیل نمی داد، از روش های معمولی امتحان که در کلاس های دبیرستان یا دانشگاه بکار می رفت استفاده می گردید، یعنی تعدادی سؤالات تشریحی یا انشائی به داوطلب داده می شد، سپس داوطلب به تفصیل به آن سؤالات تشریحی یا انشائی پاسخ می گفت، آنگاه ورقه ها بوسیله مربیان یا استادان دانشگاه تصحیح می گردید و بر اساس نمره ای که به داوطلبان داده می شد، تعداد لازم از بین آنان انتخاب می گردید. این روش امتحان کردن و گزینش ضمن اینکه دارای این فایده بود که از طریق سؤالات گسترده پاسخ یا تشریحی، یا انشائی اطلاعات نسبتاً جامعی در زمینه های درسی از داوطلب گرفته می شد، مشکلاتی نیز در بر داشت. یکی از مشکلات اینگونه امتحان کردن مسئله نظری بودن یا تقریبی بودن نمرات اینگونه امتحانات بود، بدین نحو که نظر تصحیح کننده در نمرات می توانست بسیار مؤثر باشد. علاوه بر این، مشکل بسیار مهم و اساسی اینگونه امتحانات که بتدریج جدی تر می گردید مسئله زمان لازم برای تصحیح و ارزشیابی آنها بود. بتدریج که تعداد داوطلب زیادتر می گردید این مسأله حادتر می شد، بنحوی که عملاً امتحان کردن از یک گروه چند ده هزار نفری با آن طریق غیر ممکن می شد. با توجه به مشکلات فوق، فکر استفاده از قالب های آزمون های بسته پاسخ، بویژه فرم های چند گزینه ای بتدریج قوت گرفت به نحوی که در کنکور سال ۱۳۴۲ برای اولین بار آزمون های چند گزینه ای برای انتخاب دانشجو مورد استفاده واقع شد و بتدریج استفاده واقع شد و بتدریج استفاده از این نوع آزمون ها جایگزین روش های قبلی گردید(هر چند که از سال ۴۳ تا ۴۸ دانشگاه های دولتی و اغلب مؤسسات خصوصی آموزش عالی به تبعیت از دانشگاه تهران شیوه تستی را رها کردند و طرح سؤالات یک جوابی و تصحیح و محاسبه دستی را ترجیح دادند) و طرح چند گزینه ای ریخته و روی آنان بکار برند و در مدت کوتاهی (با استفاده از افراد نیمه ماهر به عنوان تصحیح کننده و بعداً با استفاده از کامپیوتر) نتایج را استخراج کرده و بر اساس بالاترین نمرات، افراد مورد نیاز دانشگاه ها را انتخاب و به کلاس ها بفرستند. این سهولت ها و محاسنی که در این روش امتحان کردن وجود داشت مسئولان انتخاب دانشجو و برگزار کنندگان امتحانات را از درک مسائل فنی بسیار جدی که در راه استفاده از این آزمونها موجود بود بازداشت و در نتیجه بی توجهی به مبانی علمی و اساس روانسنجی اینگونه آزمونها مشکلات بسیار بوجود آورد. بحث درباره مشکلات و نقایص ملاکها امتحانات ورودی و نقد علمی آنان در حوصله این جزوه نیست، ضمن اینکه هدف این مجموعه نیز نقادی امتحانات ورودی نمی باشد و اما از آنجا که آگاهی به پاره ای از مسائل مربوط به آزمون ها خود کمکی برای شناخت ماهیت آنها و در نتیجه راهنمائی برای داوطلبان در پاسخ دادن به این آزمونهاست، در این کتاب پاره ای از مسائل و مشکلات مربوط به این زمینه را مورد بررسی قرار خواهیم دید که چگونه نقص قواعد و قوانین آزمون سازی در پاره ای از موارد به امتحان شونده در راه رسیدن به پاسخ درست سؤالات کمک می کند. بنابراین، هدف ما در این کتاب اینست که نکاتی از فن آزمون سازی که برای داوطلب آگاهی به آنها مفید است مورد بحث قرار دهیم و با بررسی عیب و نقص سؤالات چند گزینه ای، داوطلب را برای پاسخگوئی به این گونه سؤالات آماده سازیم. تحقیقات و مطالعات گوناگون نشان داده است که آموزش فنون آزمون سازی توانایی امتحان شونده را برای پاسخگوئی به سؤالات عینی افزایش می دهد. نمونه ای از این تحقیقات، تحقیقی است که وسیله وال استرم و بئرسما انجام گرفت. آنها به دانش آموزان کلاس نهم روش آزمون سازی و نیز خطاهائی را که در ساختن آزمون های چند گزینه ای پیش می آید آموختند، آنگاه نمره آنها را دریک آزمون چند گزینه ای درسی با نمره گروهی از همکلاسانشان که در مطالب مورد سنجش هم پایه بودند مقایسه کردند و مشاهده نمودند که گروهی که مطالبی درباره آزمون سازی یاد گرفته بودند نتایج بسیار بهتری کسب کردند. انگیزه نویسنده کتاب این بوده است که به گروهی از داوطلبان که امکانات کمتری جهت آماده شدن باری شرکت در امتحانات ورودی دارند کمک کند. امکان رفتن به کلاس های کنکور، گرفتن نوار ها، کتابها، آزمونها وغیره ابری تعداد کمی از شرکت کنندگان موجود است و اکثر داوطلبان به چنین امکاناتی دسترسی ندارند، به ویژه داوطلبانی که در شهر های دور زندگی می کنند یا آنانی که قدرت مالی ندارند تا از چنین امکاناتی بهره برند. در این بخش از کتاب که با راهنمایی چند تن از اساتید بزرگوار و عزیزم در دانشگاه روانشناسی تهران که صاحب نظر در زمینه آزمون سازی هستند، تهیه شده است کوشش بر این بوده است که مطالب تخصصی لازم برای داوطلبان شرکت در امتحانات ورودی دانشگاه ها بازبان نسبتاً ساده ای بیان گردد. در فصل اول این کتاب کلیاتی درباره ی آزمون های عینی بویژه آزمون های چند گزینه ای و ویژگی های اساسی روانسنجی آنها گفته می شود. در فصل دوم حدس و گمان در آزمون های چند گزینه ای و راه هایی که داوطلب میتواند از عامل حدس در پاسخ گویی به سؤالات بهره گیرد مورد بحث قرار میگیرد. در فصل سوم نکاتی در زمینه تهیه آزمون های چند گزینه ای با مثال های متعدد برای راهنمایی داوطلب در پاسخ گویی به این سؤالات بیان می شود. مطالب فصول مختلف این کتاب تقریباً مستقل از هم نوشته شده اند، بنابراین اگر خواننده مطالعه برخی از فصول را لازم ندید می تواند به فصول یا فصولی که علاقه بیشتری دارد مراجعه کند ولی توصیه می کنیم که در حد امکان تمام مطالب کتاب خوانده شود. هر چند که نویسنده به نارسائی ها و نقایص این کتاب اذعان دارد ولی معتقد است مطالعه آن برای هر کس که بخواهد به آزمون یا آزمون های چند گزینه ای پاسخ دهد بسیار مفید است. فنون پاسخگویی به آزمون‌های چهار گزینه‌ای آزمون ها کلمه آزمون که در مقابل کلمه خارجی بکار رفته است به معنی وسیع کلمه عبارتست از هر گونه ملاک یا ابزار سنجش و اندازه گیری و به معنی محدودتر، این کلمه بیشتر در اندازه گیریهای روانی-تربیتی بکار می رود و عبارتست از مجموعه ای از سؤالات که برای سنجش استعداد خاصی تهیه شده است. آزمون ها از جهات مختلف تقسیم بندی شده اند. از جهت محتوا آزمونها را به چند دسته تقسیم کرده اند: آزمونهای هوش کلی، آزمونهای استعدادهای ویژه، آزمونهای پیشرفت تحصیلی و پرسشنامه های سنجش رغبت و علائق. چون در امتحانات ورودی از آزمونهای هوش و آزمونهای پیشرفت تحصیلی استفاده می شود به اجمال درباره این دو دسته سخن خواهیم گفت. آزمونهای هوش که در امتحانات ورودی دانشگاه های ایران (سالهای گذشته) بکار می روند از نوع گروهی و بر پایه تئوری تحلیل عوامل ساخته شده اند. این آزمونها معمولاً شامل دو بخش کلامی و غیر کلامی یا شکلی است. بخش کلامی غالباً شامل قسمتهائی مانند استدلال کلامی، روابط عددی، تکمیل جمله ها، تأثیر روانی کلمات، حافظه و غیره می باشد و بخش غیر کلامی از قسمتهائی نظیر استدلال شکلی، روابط فضائی، نسبت به اشکال و غیره تشکیل شده است. آزمونهای پیشرفت تحصیلی در واقع میزان دانش تسلط فرد به موضوعات درسی مدرسه ای را اندازه می گیرند. در امتحانات ورودی آزمونهای پیشرفت تحصیلی متعددی در زمینه های مختلف درسی ساخته و اجرا می شوند. برخی از این آزمونها مانند زبان انگلیسی، ایدئولوژی، زبان فارسی و غیره تقریباً برای همه رشته ها یکسان است و برخی از آنها در رشته های خاصی بکار می روند. آزمونهای پیشرفت تحصیلی هم به شکل انشائی و هم به شکل عینی مطرح می شود. همه داوطلبان با شکل سؤالات انشائی به خوبی آشنائی دارند. سؤالات انشائی خود به دو صورت است: گسترده پاسخ و کوتاه پاسخ. در سؤالات گسترده پاسخ شخص آزادی عمل دارد که در محدوده زمان داده شده در پاسخ سؤال هر چه می تواند بنویسد اما در سؤالات کوتاه پاسخ، پاسخ ها محدود به یک کلمه، احیاناً یک عبارت است. مثلاً: نام ماده سمی در برگهای تنباکو وجود دارد چیست؟ سؤالات کوته پاسخ را می توان به شکل کامل کردنی مطرح کرد. مثلاً: نام ماده سمی که در برگ های تنباکو وجود دارد… است. که پاسخگو با قرار دادن یک کلمه یا عبارت کوتاه جای خالی جمله را کامل می کند. در سؤالات بسته و یا عینی،هر سؤال شامل یک متن و تعدادی گزینه یا پاسخ است که شخص باید پاسخ درست را از بین گزینه ها انتخاب کند. سؤالات عینی به شکل های گوناگون ارائه شده اند که مشهورترین شکلهای آن دو حالتی، چند گزینه ای و جور کردنی است. سؤالات دو حالتی ممکن است به شکل صحیح-غلط باشد که در آن صورت متن سؤال به صورت جمله ای مطرح می شود که پاسخگو باید رو«ص» یا «غ»علامت بزند یعنی مشخص کند که جمله صحیح است یا غلط مثلاً: پیغمبر اسلام (ص) در هیچ مکتبی درس نخوانده بود. ص غ که باید روی «ص» یا صحیح علامت زد. سؤالات دو حالتی به شکل آری- نه نیز مطرح می گردند. مثلاً: نام چند شهر در زیر داده شده است. برای شهرهایی که پایتخت هستند روی «آری» و شهرهایی که پایتخت نیستند روی «نه» علامت بزنید. ۱٫لندن آری نه ۲٫شیکاگو آری نه ۳٫استانبول آری نه سؤالات دو حالتی به شکل های گوناگون دیگری نیز مطرح شده اند. هر چند که ساختن سؤالات دو حالتی نسبتاً ساده است ولی ایرادات و اشکالاتی بر آنها وارد است. مهمترین مسئله در سؤالات دو حالتی این است که حدس و گمان در پاسخ گوئی به این سؤالات بسیار مؤثر است. یعنی کسی که به محتوای مطالب مورد سؤال در فرم دو حالتی آگاهی نداشته باشد ممکن است با احتمال زیاد به نیمی از سؤالات پاسخ درست دهد. برای اینکه این عامل کمتر اثر گذاشته و خطای کمتری از این منبع حاصل گردد، شکل سؤالات چند گزینه ای مطرح گردیده است. سؤالات چند گزینه ای از یک متن یا ساقه سؤال و چند گزینه تشکیل یافته که تعداد گزینه ها معمولاً بین سه تا پنج گزینه است. در هر سؤال و چند گزینه یکی از گزینه ها به عنوان پاسخ درست یا بهترین پاسخ و دیگر گزینه ها به عنوان گزینه های انحرافی هستند. مثلاً سؤال زیر را در نظر بگیرید: صدای اول قلب، مربوط به بسته شدن ناگهانی کدام دریچه یا دریچه ها است؟ 1) دریچه های سینی آئورتی و ششی 2) دریچه های دو لختی و سه لختی 3) دریچه سه لختی 4) دریچه دو لختی این سؤال یک سؤال چهار گزینه ای است، چون دارای چهار پاسخ که پاسخ درست آن گزینه شماره ۲ است و گزینه های شماره ۱،۳ و ۴ پاسخ های غلط یا گزینه های انحرافی هستند. در بین انواع سؤالات عینی دیگر، فرم چند گزینه ای امروزه بیش از همه شهرت و کاربرد دارد. نگاهی به آزمون های استاندارد جدیدتر نشان می دهد که نوع سؤالات چند گزینه ای بطرز بسیار گسترده ای بکار می رود. دلیل این امر چیست؟ اول اینکه این نوع از سؤالات قابل تطبیق به زمینه های بسیار متفاوتی است. از این نوع سؤالات برای اندازه گیری تقریباً تمام عملکردهای آموزشی مورد نظر می توان استفاده کرد که شامل فرایندهای عالی تر ذهنی نیز می شود. دوم اینکه در سؤالات چند گزینه ای عامل حدس اثر کمتری دارد، بویژه در مقایسه با سؤالات صحیح ـ غلط هر چه تعداد گزینه ها بیشتر شود اثر عامل حدی کمتر می شود. سوم اینکه،با این نوع از سؤالات می توان پاسخنامه های کامپیوتری استفاده کرد و بوسیله ماشین آنها را تصحیح نمود.ضمن محاسنی که در مورد سؤالات چند گزینه ای ذکر گردید مشکلاتی نیز در این زمینه وجود دارد که این مشکلات را از کتاب تاکمن (فصل۴،صفحه۹۲) ذکر می کنیم. تهیه و تدارک این نوع سؤالات مشکل است چون ۱ برای این سؤالات گزینه های قابل قبولی باید تهیه کرد و ۲ برای آزمایش پاسخ درست و گزینه های انحرافی در این گونه سؤالات معمولاً نیاز به برخی آزمایش های مقدماتی، تحلیل و اصلاحات می باشد. این شرایط کاربرد چنین سوالاتی را محدود نموده است. ولی متأسفانه در پاره ای از موارد، سوالاتی مورد استفاده قرار گیرند که آزمایشهای لازم روی آنها انجام نگرفته و تغییرات و اصلاحات لازم در آنها بعمل نیامده است. آزمون‌های چهار گزینه‌ای همانطور که قبلاً اشاره شد، معمولاً آزمون های چند گزینه ای بین سه تا پنج گزینه دارند که یکی از آنها به عنوان پاسخ درست یا بهترین پاسخ درست یا بهترین پاسخ و بقیه آنها گزینه های انحرافی هستند. نقش گزینه انحرافی اینست که احتمال پاسخ درست را بصورت تصادفی کمتر کند، یعنی کسی که پاسخ درست سؤال را نمی داند،یکی از این گزینه های انحرافی را انتخاب کند. بنابراین گزینه ها باید با پاسخ درست هماهنگ بوده و شباهت داشته باشد، در غیر این صورت نظر پاسخگو را به خود جلب نمی کند. یکی از مسائل مهم در آزمون های چند گزینه ای تهیه گزینه های انحرافی است، بر این اساس ساختن سوالاتی که پنج یا بیشتر از پنج گزینه مناسب داشته باشد دشوار است. از طرف دیگر، هر چه تعداد گزینه کمتر باشد، احتمال یافتن پاسخ درست بصورت تصادفی بیشتر می شود، یعنی عامل حدس اثر بیشتری در نتیجه آزمون می گذارد. با توجه به این محدودیتها و مشکلات است که آزمون های چهار گزینه ای رواج بیشتری یافته است، چون از طرفی تعداد گزینه های انحرافی در آنها چندان زیاد نیست، یعنی می توان با کمی تلاش برای یک سوال یک گزینه انحرافی فراهم کرد و از طرف دیگر این نوع سوالات با داشتن سه گزینه انحرافی شانس و تصادف را در پاسخ کمتر می کند. بر اساس آنچه گفته شد، اکنون از فرم سوال چهار گزینه ای بیش از هر فرم دیگر سوالات بسته استفاده می شود. تقریباً تمام سوالات تستی که در امتحانات ورودی دانشگاه های ایران بکار رفته به شکل سوالات چهار گزینه ای بوده است. بدین لحاظ مطالب این کتاب از این پی روی آزمونهای چهار گزینه ای متمرکز خواهد شد. فرم های دیگر آزمون های عینی در صفحات قبل به اختصار مورد بحث قرار گرفت تا خواننده کتاب این واقعیت را دریابد که سوالات آزمونهای پیشرفته تحصیلی صرفاً به فرم چهار جوابی نیست بلکه این سوالات به شکلها و فرم های بسیار متفاوت حتی فراتر از آنچه دراین مختصر مورد بحث قرار گرفته ارائه می شوند. ۱٫ قسمت اصلی یا ساقه یا متن سوالات چند گزینه ای دیگر از دو قسمت اساسی تشکیل شده است. ۲٫ فهرستی از گزینه ها با پاسخ ها چهار گزینه که یکی از آنها پاسخ درست و یا بهترین پاسخ است. گزینه های دیگر انحرافی، موجه نما و یا غلط انداز هستند که پاسخ درست را در بین خو جای داده اند و هدفشان اینست که اگر پاسخگو، پاسخ درست را نمی داند نظر او را به خودشان جلب کنند. متن سوالات چهار گزینه ای ممکن است به دو صورت مطرح گردد: به صورت عبارات استفهامی و یا بصورت عبارت ناقص، ساختن سوالات استفهامی نسبتاً آسانتر است. معمولاً کسانی که تجربه بیشتری در آزمون سازی دارند از فرم عبارات ناقص استفاده می کنند. با استفاده از فرم عبارات ناقص گزینه ها معمولاً کوتاهتر شده و زمان کمتری صرف خواندن سوالات می شود. مثلاً یکی از سوالات مطرح شده در کتابچه های راهنمای کنکور (کتاب شماره ۶، سوال ۵۵۹) بدین صورت است: ۱٫ آبی است که از جو می گیرند و حلال است. ۲٫ آبی است که از جو گرفته می شود و حرام است. ۳٫ آبی است که از جو گرفته شده و مکروه است. ۴٫ آبی است که از جو می گیرند و به آن«ماء الشعیر» گویند. در چهار گزینه این سوال که بصورت استفهامی بیان شده، عبارت «آبی است که از جو می گیرند» تکرار شده و موجب طولانی شدن گزینه ها گشته است.می توان سوال را به صورت عبارت ناقص تهیه کرد تا در فرم بهتری قرار گیرند: از نظر اسلام «فقاع»آبی است که از جو می گیرند و… ۱٫ حلال است ۲٫ حرام است ۳٫ مکروه است ۴٫ به آن ماء الشعیر می گویند. نوع معمولی سوالات چهار گزینه ای فقط یک پاسخ درست دارد. در نوع دیگری از این سوالات ممکن است تمام چهار گزینه درست باشند و از پاسخگو خواسته شود که بهترین پاسخ ممکن را انتخاب کند. مثلاً سوال ۳۳ هوش و استعداد یابی تحصیلی کنکور سراسری کشور در تیرماه ۵۳ چنین بوده است: فردی که وظایف خود را به نحو شایسته و بموقع انجام دهد فردی است: ۱٫ مؤمن ۲٫ مصمم ۳٫ وقت شناس ۴٫ مسئول طبق نظر سازنده سوال، مسئول یعنی گزینه ۴ بهترین پاسخ بوده است، البته فردی که وظایف خود را به نحو شایسته و بموقع انجام دهد می توان به او «مومن»،«مصمم» و«وقت شناس» نیز گفت. قبلاً اشاره شد که عده ای معتقدند که سوالات چند گزینه ای صرفاً فرایند بازشناسی و یا در بهترین حد، حافظه را می سنجد ولی اگر در ساختن سوالات چهار گزینه ای مهارت بکار می رود می توان بسیاری از استعداد های عالی ذهن را در زمینه های تحصیلی سنجید. با این سوالات می شود سطوح مختلف یادگیری از بازشناسی تا کاربرد را مورد ارزیابی قرار داد. مثلاً سوالات زیر صرفاً حافظه را می سنجد: کدامیک از غذاهای زیر موقعی که در بدن سوخته می شود بیشترین تعداد کالری را تولید میکند: الف – ۱گرم چربی ب – ۱گرم نشاسته ج – ۱گرم شکر د – ۱گرم پروتئین می توان این سوال را به شکلی طرح کرد که یکی از عالیترین فرایند های ذهن یعنی کاربرد را بسنجد. سوالی که در زیر مطرح شده است تقریباً همان سوال بالا است که پاسخگو را به تفکر وا می دارد و در نتیجه سنجش بهتری از استعدادهای ذهنی او صورت می گیرد. کدامیک از موارد زیر را اگر از سهم یا رژیم غذائی روزانه کم کنیم بیشترین کاهش را در کالری موجب می شود. الف – ۱ قاشق غذا خوری کره ب – ۱ قاشق غذا خوری شکر ج – ۱ قطعه نان گندم د – ۱ تخم مرغ پخته فرم سوالات چهار گزینه ای به عنوان یک ابزار در دست سازنده آزمون است. اگر مهارت داشته باشد و بتواند خوب از این ابزار استفاده کند بهترین سوالات ممکن را می سازد و در اندازه گیری استعداد مورد سنجش موفق خواهد بود. او با یک آزمون ۵۰ سوالی خوب می تواند آموخته های فرم را در یک مطلب یا موضوع درسی مورد آزمایش قرار دهد و بر اساس نتایج آزمون قضاوت نسبتاً درستی درباره او بنماید ولی اگر از این ابزار بطرز نامناسبی استفاده شود مشکلات بسیار جدی ببار می آورد. اگر فرض کنیم که سوالات خوب تهیه شده باشند و تمام اجزاء آن به تفضیلی که می خواهیم دید مناسب باشند، باز هم همواره این خطر وجود دارد که سازنده آزمون به جای اینکه سطوح مختلف یادگیری را در نظر داشته و در هر سطح تعداد مناسبی از سوالات تهیه کند به سنجش حافظه محض بپردازد. بررسی اجمالی سوالات امتحانات ورودی در چند سال گذشته نشان دهنده اینست که این سوالات بیشتر حافظه را سنجیده اند. با چنین سوالاتی بیشتر کسانی به دانشگاه ها را می یابند که بتوانند بهتر حفظ کنند. قدرت استدلال، درک، تجزیه و تحلیل و فهم که پایه های کار واقعی دانشگاهی را تشکیل داده و منجر به خلاقیت در زمینه های علمی، ادبی و هنری می گردد در آنها کمتر مشاهده میشود. متن سوال و شرایط آن در هر گونه سوالی متن یا ساقه سوال از اهمیت ویژه ای برخوردار است. اگر پاسخگو متن سوال را نفهمد (چه سوالات انشائی و چه سوالات عینی) قادر نخواهد بود که بدان پاسخ دهد. در متن سوال باید اطلاعات لازم به پاسخگو داده شود ضمن اینکه باید از دادن اطلاعات اضافی خودداری شود. انشای متن سوال باید طوری باشد که هیچگونه مشکلی برای پاسخگو ایجاد نکند، هدف از سوال را بفهمد تا درصدد یافتن پاسخ برای آن باشد. قسمت اصلی یا متن سوال باید تا جایی که ممکن است ساده نوشته شده و قواعد دستوری درآن رعایت شده باشد. رعایت نکردن قواعد دستوری در متن سوال شده و حتی کسانی که پاسخ درست را می دانند گمراه می سازد. پاسخگو با خواندن متن سوال باید مطلب را بدون اینکه نیاز داشته باشد که برای فهم آن«؟» همه گزینه ها را مطالعه کند، درک نماید. سوال زیر را بررسی کنید: روابط ایران و کشور های اروپایی در دوره قاجار؟ (سوال شماره ۲۵) ۱٫ گسترش یافت ۲٫محدود شد ۳٫ متوقف شد ۴٫ قطع شد بطوریکه ملاحظه می شود متن سوال خود گویا نیست و پاسخگو باید گزینه ها را نیز بخواند که سوال را دریابد. تا جائی که ممکن است مطالب و نکات مربوط به سوال باید در متن آورده شود و گزینه ها کوتاه و مختصر باشد. این کار باعث صرفه جوئی در چاپ و تکثیر، صرفه جوئی در وقت پاسخگو برای خواندن سوالات ونیز کامل بودن متن سوال می شود. در متن سوال فقط باید مطالب لازم و مربوط به سوال قید گردد. جملاتی که حذف آنها لطمه ای به فهم سوال نمی زنند باید از قلم انداخت. هم چنین از افزودن جزئیات نامربوط به سوال باید خودداری نمود. مثلاً فرض کنید که سازنده آزمون می خواهد بداند که پاسخگو روش محاسبه مساحت مثلث ۹۶/۱۹ و ارتفاع آن ۷/۷ است. مساحت آن کدام است؟ در اینجا بجز مفهوم مورد سنجش مطلب دیگر نیز اضافه شده است و آن سرعت محاسبات اعداد اعشاری است. سوال را می توانستند چنین بیان کنند که قاعده ۲۰ و ارتفاع ۸ است. در این حالت مشکل اعداد دیگر مطرح نبود. سازنده سوال باید دقت کند که یک سوال آزمون پاسخ به سوال دیگر نباشد. در پاره ای از موارد وقتی پاسخگو به پایان آزمون می رسد متوجه می شود که پاسخ به برخی از سوالات آزمون در متن سوال دیگری بیان شده است. متن سوالات چند گزینه ای باید طوری تهیه گردد که امکان تدارک گزینه های لازم برای آن باشد. چون در تحلیل و بررسی هایی که روی سوالات انجام می گیرد برخی از گزینه ها ممکن است نامناسب تشخیص داده شده و لازم باشد تعویض شوند باید بتوان برای متن سوال به اندازه کافی گزینه تهیه کرد. سازنده آزمون باید از نوشتن سوالاتی که نمی توان بیش از دو یا سه گزینه برای آنها تهیه کرد خودداری کند. اینگونه سوالات فرضهای اساسی آزمون های چند جوابی را نقض می کنند. مثلاً سوال زیر را در نظر بگیرید: هیچکدام از حاضران اطاق دیپلمه نیستند.(۱۲، سوالات هوش کنکور سراسری کشور در سال ۵۲ – گروه ریاضی) حسن در این اطاق است.حسن دیپلمه است. اگر جمله اول و دوم درست باشد جمله سوم ۱٫ ممکن است درست باشد و ممکن است درست نباشد. ۲٫ غیر ممکن است که درست باشد. ۳٫ غیر ممکن است که درست نباشد. ۴٫ هیچکدام از جوابها ۱،۲و ۳ درست نیست. گزینه ها برای این سوال بسیار نامناسب است. برای این سوال بصورتی که مطرح شده است دو گزینه بیشتر وجود ندارد. یا جمله سوم بر پایه جمله دوم دیگر درست است و یا درست نیست. گزینه های اول و چهارم غیر اصولی است و نمی توانند به عنوان گزینه های انحرافی عمل کنند یعنی غلط بودن آنها خیلی مشخص است. این سوال در واقع دو گزینه ای است و کوشش غیر منطقی سازنده سوال برای تبدیل آن به یک سوال چهار گزینه ای باعث شده است که گزینه های بی فایده مثل ۱و ۴ نوشته شود. متأسفانه در همین یک آزمون، یعنی سوالات هوش گروه ریاضی سال ۵۲، پنج سوال با این وضع و بدین فرم وجود دارد(سوالات شماره ۳۲۴،۳۳۶،۳۴۱،۳۴۸ و ۳۶۸ از منبع ۱۲ ). وقتی چنین سوالاتی که گزینه های انحرافی آن بدرستی عمل نمی کنند مطرح می گردد، پاسخگویی که جواب درست سوال را نمی داند ولی نسبت به عامل حدس و گمان آگاه است (در فصل دوم به تفصیل درباره این عامل بحث می کنیم) با احتمال زیاد قادر خواهد بود که به اینگونه سوالات جواب درست بدهد. در فصل سوم کتاب درباره ویژگی های اساسی سوالات چهار گزینه ای باز هم سخن خواهیم گفت و نقایص و مسائلی که در ستون سوالات چهار جوابی امتحانات ورودی به چشم می خورد بررسی خواهیم کرد. با بررسی مسائل و مشکلات در این زمینه به داوطلبان راهنمائیهای لازم داده خواهد شد که چگونه از اشتباهات سازندگان آزمون ها و عدم مهارت آنان می توان استفاده کرد تا به پاسخ درست رسید. عدم رعایت قواعد در نوشتن سوالات و ناپختگی تهیه کنندگان مواد آزمون هر چند که به نوبه خود جای بسیار تأسف است و موجب می شود که با سنجشهای غیر اصولی حق بسیاری از داوطلبان با استعداد از بین رفته ولی بهر حال آگاهی به این مسائل داوطلبان را یاری خواهد کرد تا عملکرد بهتری در این امتحانات از خود نشان دهند. اگر آزمونها خوب تهیه شوند فقط کسانی که استعداد پاسخگوئی به سوالات آنرا دارند از عهده آن بر می آیند ولی اگر بد تهیه شوند افرادی که به مسائل و نقایص آن آشنا شوند بهتر از عهده آن بر می آیند تا کسانی که صرفاً به استعداد خود متکی باشند. گزینه ها و شرایط آن شاید مشکل ترین مرحله در ساختن آزمونهای چند گزینه ای تهیه پاسخها یعنی تدارک یک پاسخ درست و گزینه های غلط یا گزینه های انحرافی باشد. دشواری تهیه سوالات چند گزینه ای در مقایسه با سایر سوالات عینی در انتخاب گزینه های غلط یا گزینه های انحرافی است. گزینه های انحرافی بایستی برای شخصی که پاسخ درست را نمی داند کاملاً موجه و درست بنظر برسد و در عین حال از پاسخ درست کاملاً قابل تمیز باشد. این گزینه ها طبق توصیه متخصصان آزمون سازی باید از نوع اشتباهات رایج باشد همان اشتباهاتی که اغلب پاسخ گویان مرتکب می شوند. بنابراین باید نوع اشتباهاتی را که اکثراً مرتکب می شوند در نظر گرفت و از آنها به عنوان گزینه های انحرافی استفاده کرد. گزینه هایی را که هیچ پاسخگویی انتخاب نمی کند در واقع گزینه های بی معنایی هستند و به اساس سوال لطمه می زنند. به مثال زیر توجه کنید: (فصل ۴، صفحه ۹۳) ؟ است کدام ۱/۶ و ۱/۴ ، ۱/۲ کسرهای مشترک مخرج کوچکتری گزینه های نامناسب گزینه های مناسب الف- ۴ ب-۵ الف- ۶ ب- ۲۴ ج-۱۲ د- ۲ ج- ۱۲ د- ۸ گزینه های سمت چپ مناسب تر هستند چون هر کدام از گزینه ها حداقل مخرج مشترک دو تا از کسر ها می باشند و دو تا از آنها مخرج مشترک هر سه کسر هستند گزینه های انحرافی سمت راست مناسب نیستند چون به روشنی مشخص است نمی توانند پاسخ درست باشند. به دو مثال از آزمونهای سالهای گذشته توجه کنید. در مجموعه زیر جای علامت سوال چه عددی را باید گذاشت؟ (سوال ۲۵ کنکور سراسری،تیرماه ۵۳ ) ؟ ۳۳-۲۶-۲۰-۱۵-۱۱-۸-۶-۵ الف-۲۹ ب-۴ ج-۴۱ د-۴۲ در این سوال غلط بودن گزینه الف کاملاً مشخص است چون سری اعداد از چپ به راست افزایش پیدا کرده اند، بنابراین عدد بعد از ۳۳ باید بزرگتر از آن باشد یک نمونه دیگر: قانون اسلام از کدام یک از انواع قوانین زیر است؟( ۶،سوال شماره ۲۶۱ ) ۱٫ قانون ملی ۲٫قانون استبدادی فرد ۳٫ قانون استبدادی طبقاتی ۴٫ قانون مسلکی جهانی پاسخ درست این سوال همانطور که به روشنی از آن بر می آید گزینه ۴ است سه گزینه انحرافی بسیار نامناسب هستند. گزینه های ۲و۳ بار منفی نسبتاً زیاد دارند و نمی توانند بیانی از قانون اسلام باشند گزینه ۱ نیز بار منفی دارد. هر چند که بار منفی آن در حد گزینه های ۲و۳ نیست. بهر حال پاسخگو با توجه به اینکه متن سوال «قانون اسلام» است و نمی تواند و نمی بایست بصورت منفی یا ضعیفی تعریف شود گزینه ۴ که تنها گزینه ای است که ظاهر را مطلوب دارد انتخاب می کند. گزینه ها باید متناسب با متن سوال بوده و با آن هماهنگ باشند. همچنین گزینه ها باید هماهنگی را در بین خود حفظ کنند. محتوای هر گزینه باید با متن سوال ارتباط داشته باشد، گزینه های نامربوط بنظر پاسخگوی باهوش خیلی احمقانه می رسد. مثلاً به سوال زیر توجه کنید: بخشی از چشم گه به امواج نوری حساسیت دارد…نامیده می شود. الف- شبکیه ب- قرنیه ج- نای د- مری گزینه های ج و د نامناسب هستند چون هیچگونه ارتباطی با موضوع سوال ندارند و هماهنگ با گزینه های دیگر نیستند. گزینه ها نباید روی هم تداخل داشته باشند. اگر چنین شود ممکن است غلط بودن یک یا چند گزینه انحرافی به روشنی مشخص باشد. بعنوان مثال سوال زیر را ببینید: اگر ۱₌x و ۰y≥ باشد،حاصل عبارت y5+x3+x کوچکتر از… است. الف- ۲ ب- ۵ ج- ۰ د- ۱ در این سوال گزینه ها با هم تداخل دارند. مثلاً اگر عدد حاصل بزرگتر از ۵ باشد، حتماً از ۰ و ۱و۲ بزرگتر است و کوچکتر از آن نیست.در این سوال کافی است که پاسخگو به علائم مثبت و«x3» توجه کند که در آن صورت مطمئن خواهد شد که حاصل این عبارت نباید کمتر از ۴ باشد و بلافاصله گزینه های الف،ج و د را حذف می کند و تنها گزینه باقیمانده یعنی ب را علامت می زند. بعد از اینکه آزمون های چند گزینه ای با مهارت تهیه گردید و در ساختن آنها دستور العمل های علمی روانسنجی مورد توجه قرار گرفت و آزمون از هر جهت مناسب بنظر رسید، باید مطالعات و بررسیها و محاسبات پیچیده ای روی آنها انجام گیرد تا در عمل شخص مطمئن گردد که آزمون ها از ویژگی های مطلوب برخوردارند. آزمونهایی که ساخته می شوند معمولاً روی گروه از افراد بصورت آزمایشی بکار می رود و بررسی ها و محاسبات پیچیده ای روی آنها انجام می گیرد. این مرحله را اصطلاحاً تحلیل مواد گویند که در کتابهای خارجی که به عنوان مرجع در پایان این کتاب داده شده است این روش ها مورد بحث قرار گرفته اند. مرحله تحلیل مواد قدم در راه استاندارد کردن آزمون های هوش، پیشرفت تحصیلی و غیره است که متأسفانه این مرحله تاکنون روی هیچ یک از آزمون های ورودی دانشگاه ها قبل از اجرای واقعی انجام نگرفته و در نتیجه به تجربه مشخص شده است که بسیاری از این آزمون ها (که بین سالها ۴۹ تا ۵۷) بکار رفته برای داوطلبان چندان مناسب نبوده است(در صورت تمایل برای آگاهی به چنین مسائلی به رساله هی دانشجویان فوق لیسانس مدرسه عالی پارس در سال ۵۹ که تعداد از آنها به این موضوع اختصاص یافته مراجعه فرمایید). گزینه درست(پاسخ) در هر فرم سوال چند گزینه ای، قاعدتاً یکی از گزینه ها به عنوان پاسخ درست یا بهترین پاسخ در نظر گرفته شده است. در مواردی از سوالات چهار گزینه ای دیده است که یا سوال اصلاً پاسخ درست ندارد یا اینکه چند پاسخ درست برای آن وجود دارد که این خود دلیل عدم دقت در ساخت آزمونها و عدم انجام مطالعات روانسنجی (تحلیل مواد) روی آنهاست. بهر حال در اکثر موارد یک پاسخ درست یا درست تر وجود دارد. عدم مهارت در ساخت آزمون باعث می شود که پاسخ درست بیش از حد مورد نظر خود نمائی کند. این خود نمائی به دلایل گوناگون است. ممکن است مشخص بودن پاسخ آزمون به دلیل طولانی بودن و کامل بودن آن باشد. مثلاً به سوال زیر توجه کنید: «طریق القدس» چیست؟ (۶، سوال ۶۱) ۱٫ نام مکانی است در شهر مکه ۲٫ نام شهری است در جنوب ایران ۳٫ نام عملیاتی است که بوسیله آن رزمندگان اسلام شهر بستان را آزاد کردند. ۴٫ اسم است. گزینه ۳ که پاسخ درست سوال است بطوریکه ملاحظه می شود طولانی تر از سه گزینه دیگر است و نظر پاسخگو را به خود جلب می کند. ممکن است به دلیل شباهت یک کلمه در متن سوال با یک کلمه در یکی از گزینه ها پاسخ درست مشخص شود. به سوال زیر توجه کنید: طبق اصل پنجم قانون اساسی در زمان غیبت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه، ولایت و امامت بر عهده: ۱٫ شورای نگهبان ۲٫ شورای عالی قضایی ۳٫ مردم ۴٫ ولایت فقیه پاسخ درست یعنی گزینه ۴ با متن از نظر کلامی شباهت دارد. کلمه «ولایت» هم در متن و هم در گزینه درست است که پاسخگو را به آن راهنمایی می کند. ممکن است اشتباهات دستوری موجب گردد که پاسخ درست مشخص شود، مثلاً اشاراتی نظیر افعال یا مفرد و جمع بودن آنها ممکن است پاسخگو را به پاسخ درست راهنمائی کند.به عنوان نمونه ای از اینگونه اشتباهات، سوال زیر را بررسی کنید: طبق اصل شصت و یکم، اعمال قوه قضائیه بوسیله چه ارگانی اداره می شود؟(۶،سوال شماره ۱۵) ۱٫ وزیر دادگستری ۲٫ رئیس دیوان عالی کشور ۳٫ دادگاه های دادگستری ۴٫ دادستان انقلاب بطوریکه ملاحظه می شود در متن کلمه ارگان به کار رفته که این خود پاسخ درست را مشخص می کند چون جز در گزینه ۳ یعنی دادگاه های دادگستری هیچکدام از موارد یاد شده در گزینه های دیگر را نمی توان ارگان نامید. بنابراین عدم تناسب چند گزینه با متن سوال پاسخ درست را روشن می کند. حدس و گمان یکی از ایرادات مهم به سوالات عینی یا سوالات بسته مسئله اثر حدس و گمان بود. ممکن است پاسخگوئی که هیچگونه اطلاعی از متن سوال نداشته و از دانشی که بوسیله آزمون سنجیده می شود بهره ای نبرده باشد فقط بصورت تصادفی نمره بالائی از آزمون بدست آورد. دریک آزمون که سوالات آن بصورت صحیح و غلط است پاسخگوئی که از محتوای آن چیزی نمی داند به احتمال زیاد نیمی از نمره کل آزمون را بدست می آورد. ولی هدف از آزمون کردن اینست که پاسخگو چه می داند، نه اینکه چقدر پاسخ به سوالات چهار جوابی را دریافته اند می دانند که چگونه حدی بزنند تا بهترین نتیجه ممکن را بدست آورند. در آزمون های عینی مسئله تاثیر عامل حدس موقعی جدی می شود که سوالات دو حالتی هستند، یا تعداد سوالات آزمون خیلی کم است، و یا موقعی که سوالات آزمون برای پاسخگو بسیار دشوار است، و مهمتر از همه موقعی که در ساختن آزمون رعایت قواعد و قوانین آزمون سازی نشده است. با افزایش تعداد گزینه های انحرافی و تبدیل فرم دو گزینه ای به فرم چهار یا پنج گزینه ای می توان اثر عامل حدس را کاهش داد. افزودن به تعداد سوالات و همچنین ساختن سوالاتی که درجه دشواری آنها برای آزمایش شونده مناسب است نیز از اثر عامل حدس می کاهد. همچنین دادن وقت کافی به آزمایش شوندگان باری کامل کردن آزمون و اطمینان بر اینکه تمام سوالات واقعاً گزینه های انحرافی مناسب و جالبی دارند اقدام مؤثری در راه کاهش عامل حدس است(۳، صفحه۶۵). به موازات این اقدامات می توان با استفاده از روش های تصحیح نمره خام و تعیین مجازات برای پاسخ های غلط که معمولاً در اینگونه روش های امتحانی بکار گرفته می شود عامل حدس را بیشتر کنترل کرد. ببینیم که عامل تصادف و حدس چگونه اثر می گذارد:اگر یک سوال صحیح –غلط فیزیک اتمی را به گروهی دانش آموز کلاس پنجم ابتدائی بدهیم و طرز پاسخگوئی به این سوالات را به آنها یاد دهیم، نیمی از آنها ممکن است به این سوال که اصلاً محتوای آنرا نمی دانند پاسخ درست بدهند. چون سوالات صحیح و غلط یا بطور کلی سوالات دو حالتی دو گزینه یا دو حالت دارند که احتمال انتخاب هریک از این حالتها½ است. اگر یک آزمون صد سوالی به فرم چهار گزینه ای را در ریاضیات پیشرفته به عده زیادی دانش آموز کلاس پنجم دبستان که دانشی نسبت به این موضوع ندارند بدهیم خواهیم دید که میانگین نمرات آنها یعنی میانگین تعداد سوالاتی که به آنها پاسخ درست داده اند حدود ۲۵ خواهد شد. علت این امر اینست که احتمال ¼ وجود دارد که این دانش آموزان به هر سوال بطور تصادفی پاسخ درست بدهند، چون هر سوال چهار گزینه دارد که گزینه درست یکی از آنهاست. اگر احتمال ¼ وجود داشته باشد که به هر سوال بطور تصادفی پاسخ درست بدهند، پس باید به ¼ کل سوالات یعنی به ۲۵ سوال بطور تصادفی پاسخ درست بدهند. بر این اساس اگر این آزمون روی گروه بسیار بزرگی از دانش آموزان بکار رود، بطور متوسطه به حدود ۲۵ سوال پاسخ درست خواهند داد. نمره یا میانگین ۲۵ که این گروه بدست آورده اند یک نمره واقعی نیست چون هیچکدام آنها اطلاعی از ریاضیات پیشرفته نداشته اند و بر پایه احتمالات این نمره را گرفته اند، بنابراین چنین عاملی، یعنی عامل تصادف اثر مهمی روی نمرات آزمون ها داشته و در نتیجه از میزان دقت آنها می کاهد. نکته مهمی را که در اینجا باید تذکر داد اینست که نمره ای که افراد بصورت تصادفی از آزمون ریاضیات پیشرفته بدست می آورند یکسان نیست و دامنه آنها بین ۰ تا ۱۰۰ است، یعنی احتمال ضعیفی وجود دارد که یک یا چند نفر از دانش آموزان به هیچ سوالی پاسخ درست ندهند و همچنین احتمالی وجود دارد که یا چند نفر به همه ۱۰۰ سوال بصورت تصادفی پاسخ درست بدهند. هر چه نمرات از دو طرف به ۲۵ نزدیکتر می شود شامل تعداد بیشتری از افراد خواهد بود، یعنی تعداد افراد بیشتری هستند که نه به ۱۰۰ سوال پاسخ درست میدهند و نه اینکه به همه سوالها پاسخ غلط می دهند یعنی به میانگین عدد ۲۵ نزدیک می شوند. پس نمرات پائین را می پوشانند و در نتیجه میانگین (حدود ۲۵ )بدست می آید. معمولاً در آزمون های چهار گزینه ای برای اینکه اثر عوامل حدس را از بین ببرند نمره حاصل از آزمون را تصحیح می کنند. این کار طریق انجام می گیرد که تعداد پاسخهای غلط را تقسیم بر ۳ کرده و حاصل را از کل پاسخهای درست کم می کنند نمره ای که بدین تربیت بدست می آید نمره تصحیح شده می گویند. بنابراین نمره تصحیح شده (Ѕ) عبارتست از تعداد سوالاتی که به آنها پاسخ درست داده شده (R) منهای ⅓ تعداد سوالاتی که به آنها پاسخ غلط داده شده (W) یعنی، Ѕ=R-W/3 بنابراین مثلاً نمره کسی که در یک آزمون ۴۰ سوال زبان انگلیسی چهر گزینه ای به ۲۰ سوال جواب درست داده و به ۲۰ سوال جواب غلط، بصورت زیر خواهد بود. Ѕ=۲۰- ۲۰/۳=۲۰-۶/۶۶=۱۳/۳۴ نمرات تمام آزمون های عینی از سوالات دو حالتی گرفته تا پنج یا بیشتر از پنج گزینه ای را می توان تصحیح نمود و از این طریق اثر عامل حدس را از آنها حذف کرد. فرمول کلی تصحیح نمرات آزمون های عینی بدین صورت است. منبع: کنکور
  20. توصیه‌هایی به داوطلبان آزمون سراسری ورود به دانشگاه‌ها در روزهای قبل از کنکور نکات زیر را رعایت کنید : 1️⃣ در هر فرصتی، این چنین تداعی کنید که در جلسه کنکور حضور دارید و ناظرهای جلسه، جزوات سوالها را بین داوطلبین تقسیم کرده‌اند و شما داوطلب گرامی جزوه سوالات را برداشته‌اید و به سوالات نگاه می‌کنید و می‌بینید که سوالات آزمون، اکثراً مثل سوالات آزمونهای قبل یا آزمونهای آزمایشی بوده است که در طی مطالعه جهت کنکور آنها را خوانده‌اید. این امر باعث می‌شود که اضطراب شما در هنگام جلسه کنکور به می‌نیمم مقدار خود برسد. 2️⃣ آنچه باید به ذهن بسپارید بیش از سه چهارم افرادی که در کنکور شرکت می‌کنند سیاهی لشگر می‌باشند و شما داوطلب گرامی هیچگونه هراس و ترسی را به خود راه ندهید. که سایر داوطلبان بر من رجحان و برتری دارند (این مسئله را هنگامی که یک ساعت از جلسه کنکور گذشته باشد به خوبی می‌توان مشاهده کرد که اکثر صندلی‌های مربوط به داوطلبان خالی است و پاسخنامه‌ها را بدون جواب دادن تحویل داده‌اند). 3️⃣ هنگام حضور در جلسه کنکور آنچه را که نباید از یاد برد آن است که حتماً باید زمان کنکور را در کنترل خود داشته باشید (تقسیم زمان جهت جواب دادن به سئوالات هر مبحث) مدیریت زمان کنکور : فرض کنید که برای کنکور باید به 5 درس پاسخ دهید که یکی از آنها معمولاً درس زبان است و کل زمان جهت پاسخ‌ دادن به سوالات نیز 210 دقیقه باشد. 1️⃣ پس از گرفتن جزوه آزمون، به مدت 2 تا5 دقیقه تمام سوالات کنکور (همه درسها) را مرور نمائید. در این2 تا 5 دقیقه لازم نیست هیچگونه تستی زده شود (در لحظه تحویل جزوه آزمون، خود نیز اگر بخواهید نمی‌توانید مسلط به جوابها پاسخ بگوئید (به خاطر استرس). پس از ارزیابی 150 سئوال، آسان یا مشکل بودن هر مبحث را برای خود مرور کنید. پس از آنکه خویش را با نوع سوالات و محیط برگزاری کنکور وفق دادید، آماده مرحله بعدی باشید (زمان مرحله اول 5 دقیقه) 2️⃣ در مرحله دوم زمان‌بندی های زیر را برای دروس انتخاب نمائید : درس اول (زبان) : 10 دقیقه درس دوم : 15 دقیقه درس سوم : 15 دقیقه درس چهارم : 15 دقیقه درس پنجم : 15 دقیقه زمان مرحله دوم (70 دقیقه) در این مرحله اول سراغ آن درسی بروید که آمادگی و تجربه بیشتری در تست زدن آن دارید، آنچه را که نباید در هر درس از یاد برد این است که تست زدن زیاد و درست مطرح است، نه اینکه سئوالات مشکل تر را حل کرد. همچنین لازم نیست که سوالات آسان پشت سر هم باشند. مثلاً ممکن است 3 تست درس اول آسان باشد و یا 4 تست از درس دوم و یا 2 تست از درس سوم، در ضمن آن سئوالاتی که به جواب نهائی می‌رسید به برگه پاسخ نامه انتقال دهید (مواظب باشید مکان خودش را با قلم پر کنید) و جلوی سئوال مورد نظر یک علامت ضرب (×) بزنید. این روش به خاطر آن است که در مرحله بعدی بدانید کدام تست را جواب داده‌اید. سپس جلوی سئوالاتی که به جواب نهائی نرسیده‌اید یا حدس می‌زنید، می‌توانید جواب دهید با علامت منها (-) مشخص کنید تا در مرحله بعد سهولت بیشتری در پیدا کردن تستهای نیمه تمام و یا احتمالاً آسان داشته باشید. 3️⃣ در این مرحله آنچه را که نباید از یاد برد ان است که تست کمتر با جواب درست بهتر از آن است که تست بیشتر با جواب غلط بزنید. بنابراین برای موقعی که بین دو گزینه شک کرده‌اید حتماً یکی را علامت بزنید (احتمال شانس 50 درصد است) ولی اگر بین سه گزینه شک کردید که کدام درست است یا نادرست، از پاسخ دادن به آن تست امتناع ورزید. زمان مرحله سوم (60 دقیقه) 4️⃣ در این مرحله قطعاً از هر درس 5 یا 6 سئوالی را حل کرده‌اید (تا اینجا خوب است و پیشرفت شما قابل تقدیر است). شما حالا با احاطه‌ای که بر سوالات دارید می‌توانید زمانبندی به صورت زیر داشته باشید. درس اول (زبان) : 10 دقیقه درس دوم : 10 دقیقه درس سوم : 10 دقیقه درس چهارم : 10 دقیقه درس پنجم : 10 دقیقه زمان مرحله چهارم (50 دقیقه) در این مرحله فرصت دادید تا سئوالاتی را که از مرحله دوم نیمه تمام گذاشته‌اید یا ‌سئوالاتی را که‌حدس می‌زنید آسان است، جواب دهید. 5️⃣ هنوز تا انتهای زمان کنکور، شما 25 دقیقه فرصت دارید. در این زمان شما می‌توانید تمام سوالات را به طور کلی بازنگری کنید یا اینکه می‌توانید با توجه به گرایش انتخابی سراغ سوالات آن درس بروید و وقت بیشتری را صرف آن درس نمائید. 6️⃣ پایان وقت است. لطفاً برگه‌های پاسخنامه را تحویل دهید. نویسنده : محسن لطف زمان (فوق لیسانس مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی امیر کبیر و مشاور ارشد سنجش تکمیلی امیر کبیر)
  21. پرسش و پاسخ‌های متداول پیرامون دوران طلائی کنکور سراسری پرسش : در دوران طلایی چگونه درس بخوانم؟ بهتر است بیش تر جزوه و درسنامه بخوانم یا به تمرین تستی بپردازم؟ با توجه به آغاز دوران طلایی و تابلوی آموزشی آن، مطابق با برنامه راهبردی دروس پیش 1 و پایه را مطالعه کنید. اول درس نامه های کتاب های کمک آموزشی و یادداشت های خود را مطالعه کنید سپس به تمرین تست های نشان دار بپردازید. در مرحله بعد می توانید از تست های کتاب نوروز و کتاب زرد عمومی استفاده کنید. سعی کنید نقاط ضعف خود را با مطالعه ی مجدد و عمیق مطالب از کتاب درسی و … رفع کنید. پرسش : آیا بهتر نیست که در نیم سال دوم مدرسه را به صورت غیر حضوری ادامه دهم؟ خیر، به شما اصلا چنین توصیه ای نمی کنیم. به این خاطر که تجربه نشان داده است که اکثریت رتبه های برتر کنکور پیوستگی خوبی با مدرسه و کلاس داشته اند و از این فاکتور به عنوان یکی از عوامل اصلی موفقیت خود یاد کرده اند. برنامه شما باید هم مطابق با برنامه مدرسه باشد و هم مطابق با برنامه آزمون ها. حضور در کلاس درس همیشه بیش ترین بازده را داشته است. پرسش : آیا در دوران طلایی هم مطابق با برنامه آزمون پیش بروم؟ در نوروز درس های پایه مهم ترند یا پیش؟ آزمون های جامع کانون در عید به گونه ای است که موجب پوشش اکثر دروس خواهد شد با این حال اگر دانش آموز در درس هایی ضعف دارد، در عین حال که طبق برنامه پیش می رود آن ها را نیز مطالعه می کند. ایجاد تعادل در خواندن درس های مختلف مطابق با برنامه راهبردی در ایام نوروز بیش از سایر مواقع توصیه می شود. پرسش : آیا می توانم در دوران طلایی فقط دروس عمومی بخوانم؟ خیر. تعادل بین دروس عمومی و اختصاصی مهم ترین رکن دوران طلایی است. ضمن این که همیشه باید دروس عمومی بین دروس اختصاصی و با نسبت 30 به 70 مطالعه شود. اما به مرور این نسبت می تواند به 40 به 60 تغییر کند. در این ایام توجه خاصی به درس های عربی و زبان داشته باشید و در این خصوص تمرین تست های کتاب زرد عمومی به صورت روزانه 50 تست می تواند کمک موثری به رشد تراز شما داشته باشد. پرسش : ساعات مطالعه ام در حدود 6 ساعت می باشد. احساس می کنم کم است؟ اگر دانش آموز هستید، 6 ساعت ایده آل است اما اگر فارغ التحصیل هستید، به کمک دفتر برنامه ریزی به تدریج ساعت مطالعه را افزایش دهید. پرسش : آیا شیمی و زیست را باید در دوران طلایی دقیق و کلمه به کلمه بخوانیم؟ برنامه راهبردی برای مرور زیست پایه به شما قدرت انتخاب داده است که بین زیست1 یا زیست2 یک درس را انتخاب و مرور نمایید. سعی کنید در نحوه مطالعه آن 70 درصد مرور تستی و 30 درصد مرور تشریحی را رعایت نمایید. در درس شیمی زوج کتاب نیم سال اول خود را مطالعه نمایید زیرا در درس شیمی اهمیت تست زنی برای تسلط بر تمامی زیر موضوع ها بالاست. پرسش : در این دوران تاکید بر مطالعه پیش 1 است یا پیش 2؟ در دوران نوروز دقیقا مطابق برنامه راهبردی پیش 2 را کنار گذاشته و فقط پیش 1 و زوج کتاب نیمسال اول را مطالعه می کنیم. در حقیقت دوران طلایی تقریبا آخرین فرصت مطالعه پیش 1 است و پس از اتمام آن در 18 فروردین، تا انتهای سال فقط پیش2 و پایه در برنامه راهبردی گنجانده شده است. پرسش : ساعت مناسب مطالعه در دوران نوروز چقدر است؟ ما افزایش ساعات مطالعه را در حین حفظ شادابی توصیه می کنیم. هرچه قدر می توانید مطالعه کنید. دوران نوروز فرصتی است عالی برای درس خواندن که دیگر به دست نخواهد آمد. در ضمن می توانید در ستون هدف گذاری تابلوی نوروزی برای این کار برنامه ریزی کنید. پرسش : برای از بین بردن استرس حین آزمون که مانع از تمرکز و حل کردن سوالات می شود، چه باید کرد؟ برای حل این مساله کافیست به کمک تابلوی آموزشی برای میزان پاسخ دهی در سر جلسه هدف گذاری کنید(روش چند تا از 10 تا). این کار باعث می شود سر جلسه آزمون به میزانی مشخص و معقول از خود توقع داشته باشید و دچار نگرانی نشوید. پرسش : آیا می توانم سوال ها و تست های جدید تمرین کنم؟ اولویت با تمرین و مرور تست های علامت داریست که قبلا دیده اید؛ پس از آن به ترتیب تمرین تست های کنکور های اخیر و تست های تالیفی سودمند است. بیش تر وقتم را صرف درس هایی کنم که اصلا نخوانده ام یا به مرور آن هایی بپردازم که قبلا خوانده ام؟ در ابتدا سعی کنید به مرور و تمرین دروسی بپردازید که قبلا مطالعه کرده اید تا به تسلط کامل برسید سپس بخش هایی را که در آزمون های گذشته ناقص خوانده اید یا اصلا نخوانده اید، جایگزین کنید. در مجموع اولویت با درس هاییست که قبلا خوانده اید، کنکور راه رفتن در عمق است نه سطح. اگر بر مبحث هایی که قبلا خوانده ایم تسلط پیدا کنیم، بهتر از این است که همه مباحث را به صورت سطحی بخوانیم. پرسش : از مباحث آزمون 5ام اسفند عقبم. می توانم قسمتی از دوران طلایی نوروز را به خواندن مباحثی از پیش 2 اختصاص دهم ؟ خیر. مباحث پیش2 دوباره در 5 خرداد به طور کامل دوره می شود، پس بهتر است طبق برنامه در عید به مطالعه زوج کتاب های پایه نیم سال اول و پیش 1 بپردازید. مرور زوج کتاب های پایه نیم سال دوم را در 1 اردیبهشت و جبران عقب ماندگی از پیش 2 را برای 5 خرداد بگذارید. پرسش : آیا می توانم دوران طلایی نوروز را زودتر شروع کنم؟ آغاز دوران طلایی برای فارغ التحصیلان و دانش آموزان 19 اسفند است. اما اگر برنامه مدرسه سنگین است و معلمان بر مباحث پیش2 تاکید می کنند، به محض پایان مدرسه می توانید شروع کنید. پرسش : آیا توصیه می کنید در اردوی نوروزی شرکت کنیم؟ اگر در ایام نوروز شرایط منزل شما برای مطالعه مناسب نیست بهتر است در اردوی نوروزی شرکت کنید. در غیر این صورت می توانید سی دی های تصویری اردو را تهیه کرده و استفاده نمایید. پرسش : در مدرسه و کتاب خانه شرایطی وجود دارد که می توانیم ایام نوروز را با هم کلاسی ها و دوستانمان درس بخوانیم. به نظر شما این کار مفید است؟ در این مورد حتما با پدر و مادر خود مشورت کنید. زیرا آن ها بهتر از خود شما از ویزگی های شخصیتی شما آگاهند و در این زمینه می توانند راهنمای خوبی باشند. منبع: کنکور
  22. بیست کلید موفقیت در آزمون سراسری موفقیت در کنکور نیازمند رعایت عوامل متعدد و چند جانبه‌ای است که عدم رعایت هر یک از این موارد می‌تواند لطمه‌ای جدی به موفقیت وارد کند.با توجه به شروع سال تحصیلی و آغاز دور جدیدی از مطالعه و برنامه‌ریزی، برای داوطلبان کنکور در این شماره از راه سوم، 20 عامل موفقیت در کنکور را مورد بررسی قرار داده‌ایم. قطعاً رعایت این موارد در کنار هم می‌تواند سبب کسب رتبه‌ی مطلوبی در کنکور سراسری شود. 💡 قبل از شروع حرکت، هدف خود را انتخاب کنید و آن را همیشه جلوی چشم‌تان نگه دارید. این کار انرژی بسیار بسیار زیادی در شما ایجاد می‌کند. علت این که رتبه‌های برتر می‌توانند ساعت‌ها مطالعه کنند، بدون این که احساس خستگی در ‌آن‌ها ایجاد شود، این است که هدف خود را پیدا کرده‌اند و از آن انرژی می‌گیرند. 💡 مطالعه‌ی مستمر، اولین شرط موفقیت در کنکور است. در طول سال هیچگاه مطالعه را قطع نکنید و با حداکثر انرژی درس بخوانید. اگر آب یک استخر را یکجا روی یک سنگ بریزیم، هیچ اتفاقی نمی‌افتد اما اگر این کار را قطره‌قطره انجام دهیم، سنگ سوراخ می‌شود؛ پس استمرار را فراموش نکنید. معجزه در استمرار است. 💡 حرکت بر اساس چند برنامه، ایجاد بی‌نظمی مطالعاتی خواهد کرد. یک سیستم را انتخاب کنید. در صورتی برنامه‌ریزی مدرسه (دبیران)، کنکور آزمایشی یا برنامه‌های مشاور می‌توانند سبب موفقیت شوند، که برنامه‌ی خود را با یکی از آن‌ها تنظیم کنید. 💡 هر هفته بر اساس برنامه‌ی کلی خود یک برنامه‌ی درسی تهیه کنید و ابتدای هر روز پیش‌بینی کنید که می‌خواهید چه مباحثی را مطالعه کنید. 💡 در تمامی دروس، بعد از مطالعه‌ به روش آموزشی، تست بزنید. هدف از این کار، افزایش میزان تسلط شماست. انتظار نداشته باشید که در مرحله‌ی یادگیری بتوانید به همه‌ی تست‌ها پاسخ دهید. شما باید پاسخ سؤالاتی را که نمی‌دانید، یاد بگیرید و آن‌ها را یادداشت کنید. 💡در طول شبانه‌روز، حداقل 7 ساعت بخوابید. یادآوری و تمرکز ارتباط مستقیمی با میزان استراحت و خواب دارد. بهتر است زمان خواب و بیداری شما منظم باشد. کم‌خوابی کوتاه‌مدت تأثیری بر روند مطالعاتی شما ندارد اما در بلند‌مدت، اثرات بسیار نامطلوبی بر روحیه و تمرکز و دقت شما خواهد داشت. 💡 حتماً در یک کنکور آزمایشی شرکت کنید. بهتر است سر‌فصل‌های این آزمون‌ با مباحث تدریس شده یا همان برنامه‌ی کلی ما هماهنگ باشد. تکرار شرایط آزمون، نقش بسیار مؤثری در افزایش تسلط و کاهش نگرانی شما خواهد داشت. البته اگر سر‌فصل مباحث با مباحث تدریس شده هماهنگ نباشد، بهتر است در آزمون شرکت کنید و ارزیابی خود را از قسمت‌هایی انجام دهید که آن‌ها را خوانده‌اید. مهم‌ترین ویژگی آزمونی که انتخاب می‌کنید، استاندارد بودن آن است. با دقت آزمونی را انتخاب کنید که در سال‌های گذشته بیش‌ترین شباهت را با کنکور سراسری داشته است. 💡 حداقل در روزهای تعطیل، 12-10 ساعت و در روزهایی که به مدرسه می‌روید، 6-4 ساعت مطالعه کنید. یادتان باشد کنکور یک آزمون رقابتی است و شما باید حداکثر توان و انرژی خود را به کار ببندید تا نتیجه‌ی مطلوبی بگیرید. 💡 حتماً در طول هفته، 5 ساعت را به خودتان اختصاص دهید و در این ساعت‌ها، کاری را که از آن لذت می‌برید، انجام دهید. این کار انرژی هفته‌ی بعد شما را تأمین می‌کند. ممکن است فکر کنید این کار شما را از دیگران عقب می‌اندازد اما اشتباه می‌کنید. تنها یک روحیه‌ی با‌نشاط و پر‌انگیزه است که می‌تواند کیفیت مطالعه را تا حد مطلوبی افزایش دهد. ورزش می‌تواند در این زمان بسیار مفید باشد. 💡 کتاب درسی تنها منبع اصلی و مرجع طراحان کنکور است و بسیاری از سؤالات از متن کتاب درسی بدون تغییر عدد طراحی می‌شود. پس حتی در دروس اختصاصی هم، یک بار کتاب را مطالعه کنید. البته بهتر است در دروس اختصاصی این کار را پس از مطالعه‌ی جزوه و درک مطلب انجام دهید. 💡 بعد از شرکت در هر کنکور آزمایشی آن را تحلیل کنید و علت اشتباهات خود را بیابید و سریعاً نسبت به جبران آن‌ها اقدام کنید. اگر در هر آزمون چند اشتباه خود را اصلاح کنید، روز کنکور دیگر اشتباهی نخواهید داشت. 💡 ساعت مطالعه‌ی هفتگی و روزانه‌ی خود را ثبت کنید و سعی کنید تا حداکثر میزان آن را افزایش دهید. یک دونده‌ بدون ثبت زمان دویدنش نمی‌تواند در مسابقه نتیجه‌ی خوبی بگیرد. رقابت با خود، بهترین راه برای افزایش میزان ساعت مطالعه است. اگر هفته‌ی گذشته روز شنبه، 4 ساعت مطالعه کرده‌اید، این هفته باید حداقل 4 الی 5 ساعت در روز شنبه درس بخوانید. میزان ساعت مطالعه‌ی خود را تا جایی افزایش دهید تا به ساعت استاندارد مطالعه‌ی روزانه برسد. 💡 کلاس‌های متفرقه و غیر‌درسی خود را به حداقل برسانید و در صورت امکان آن‌ها را حذف کنید. این کلاس‌ها را می‌توانید بعد از کنکور هم ادامه دهید. اما اگر رفتن به این کلاس‌ها سبب کاهش ساعت مطالعه و عدم نتیجه‌گیری در کنکور شود، شما نمی‌توانید آن را به راحتی جبران کنید. 💡 از ماه دی به بعد هر روز با حفظ شرایط کنکور، حداقل در 3 درس، تست زمان‌دار بزنید. این کار سرعت شما را به طور شگفت‌انگیزی افزایش داده و سبب بالا رفتن قدرت تنظیم وقت در شما خواهد شد. 💡 صبور باشید و انتظار نداشته باشید نتایج فعالیت‌های خود را سریعاً ببینید. یک دانه برای بیرون آمدن از خاک نیاز به زمان دارد و قبل از آن باید با حوصله‌ آبیاری شود. برخی از داوطلبان تصور می‌کنند با 2 یا 3 هفته مطالعه می‌توانند نتیجه‌ی خوبی بگیرند، اما این درست نیست. شما باید صبور باشید تا نتیجه‌ی کار خود را ببینید. 💡 مصرف مواد قندی و حاوی پروتئین، کمک بسیار زیادی به آمادگی ذهنی و کیفیت مطالعه‌تان می‌کند. سعی کنید در وعده‌های غذایی که بهتر است، تعداد آن‌ها افزایش و حجم ‌آن‌ها کاهش یابد – از این نوع مواد استفاده کنید. 💡 در دروس اختصاصی حتماً از نکات مهم خلاصه‌برداری کنید و آن را در طرح‌های شبکه‌ای تنظیم کنید تا در دوران جمع‌بندی با این ابزار بتوانید درس‌ها را چندین بار مرور کنید. یادتان باشد نیازی به ذکر جزئیات نیست، ولی خلاصه نویسی الزامی است. 💡 کافی است عامل باشید. هیچ چیزی به جز خودتان در سرنوشت شما مؤثر نیست. باید این هنر را بیاموزید که فقط روی هدف‌تان تمرکز کنید و هیچ موضوعی حواس‌تان را پرت نکند. شما توانایی این کار را دارید. امتحان کنید و نتایج فوق‌العاده‌ی آن را ببینید. 💡 خود را باور داشته باشید. شما شایسته‌ی موفقیتید. شما اشرف مخلوقاتید، پس باید با قدرت حرکت کنید، کائنات مسخر اندیشه‌‌های شماست. فقط کافی است حرکت کنید تا بر اساس توانایی‌های‌تان، آنچه را که می‌خواهید به دست بیاورید. باور، عظیم‌ترین نیروی درونی شماست، از آن بهره بجویید. 💡 خدا را به یاد داشته باشید. او آرامش‌دهنده‌ترین است (الا به ذکر ا… تطمئن القلوب). بر او توکل کنید و مطمئن باشید (الخیر فی ما وقع)، به راستی چه نیرویی می‌تواند در برابر خواست و اراده‌ی خدا بایستد. بدانید خداوند مراقب شماست. او را دریابید تا آرامش عظیمی را احساس کنید.
  23. رئیس السادات؛ برای کنکور باید تستی بخوانیم یا تشریحی؟ به نظر شما اینکه برای کنکور درسا رو آدم تستی بخونه درسته یا اینکه آدم! تشریحی بخونه؟ (البته در متن سوال به جواب صحیح اشاره شده!) واقعیت اینه که دسته حجم منابع کنکور خیلی بالاست و وقت باالنسبه کم، ولی این دلیل نمیشه که درسا رو خوب نخونین ویکراست برین سراغ کتابای کمک درسی ، جزوه و کتاب تست و از این سوسول بازیا…. همیشه درس ها رو با تمرین زیاد حل کردن یاد بگیرید…. وقت ندارید ! چرا بهانه میارید… درست بخونید وقت اضافه هم میارید…. بعضیاتون که اصلا الان با انرژی میگید نه! من میخونم کتاب ها رو هم ولیوقتی اخر سال میشه میبینی کتاباشون هنوز بوی نویی ! میده. اون سالی که من کنکور ارشد دادم یکی از درس ها درس کوانتوم بود . این درسا جز سخت ترین علوم بشره! بدون اغراق میگم و منم توی اون خیلی ضعیف بودم ولی یه روز به خودم گفتم چرا باید یه کتاب 300 یا 400 صفحه ای بخواد رو آینده ی من اثر بد بذاره ! نشستم و خوندمش ! مثل مرد!اونقدر تمرین حل کردم و دیدم که خدا میدونه! من همیشه پیشگفتار کتابا رو میخونم . اعتقاد دارم پیش گفتار هر کتاب مثل دستورالعمل استفاده از یک وسیله است. درسته که ما بلدیم با خیلی از وسایل کار کنیم بدون اینکه دستورالعمل اونو بخونیم ولی خیلی وقتا نمیتونیم از تمامی امکانات اون وسیله استفاده کنیم! توی یکی از اون کتابا نوشته بود ، همیشه تمرینای آخر فصل رو حل کنید و به تمامی اونها پاسخ بدین ، بدونید اگه نتونستین تمرینی رو حل کنیدمعلومه که اون مبحثو نفهمیدین! (ساکورایی) این رویه رو در پیش بگیرید جواب میده انشاالله ! هر چند وقت گیره! اما روش تستی : هیچ روشی رو بدون اینکه اثباتشو بدنید استفاده نکنید ! با حل تمرین زیاد هم دقتتون میره بالا ، هم سرعتتون و هم یک سری راه حلا خودتون پیدا میکنید که از روش های تستی هم بیشتر جواب میده! نکته : حتما در حل کردن مسائل اصولی بنویسید، تمیز و مرتب بنویسید و با حوصله!هیچ وقتی ذهنی مسائل رو حل نکنید! حتما روی کاغذ بیرید راه حل رو. منبع: کنکور
  24. دکتر خسرو صاد‌ق‌نیت؛ چگونه خواب آرام داشته باشیم؟ من می‌خوابم : بعضی از د‌انش‌آموزان که این روز‌ها خود‌ را برای کنکور آماد‌ه می‌کنند‌ و د‌ائم شمارش معکوس د‌ارند‌ که چند‌ هفته‌ی د‌یگر از فرصت آن‌ها باقی است، ناخود‌آگاه به خود‌ و خانواد‌ه‌‌های‌شان و حتی مربیان و همه‌ی آن‌هایی که آرزو د‌ارند‌ این بچه‌ها نتیجه‌ی مطلوبی بگیرند،‌ استرس وارد‌ می‌کنند‌. برای همین است که مربیان و د‌ست‌اند‌ر‌کاران، د‌ائم د‌ر پی یافتن روش‌هایی برای مرور بهتر د‌رس‌ها و بالا‌برد‌ن راند‌مان کاری آن‌ها هستند‌ و از هر کارشناسی د‌ر این‌باره، پرس‌و‌جو می‌کنند‌. امّا باید‌ احسنت به بزرگ‌تر‌هایی گفت که به فراتر از این موضوعات نیز می‌اند‌یشند‌ و د‌ر پی افزایش توان جسمی و ذهنی این د‌انش‌آموزان هستند‌. بزرگ‌تر‌هایی که می‌خواهند‌ بد‌انند‌ چه‌تغذیه و چه‌استراحتی برای این گروه لازم است. من هم به‌عنوان یک استاد‌ د‌انشگاه که د‌ر زمینه‌ی اختلالات خواب فعالیت د‌ارم، سعی می‌کنم امروز د‌ر قالب گپی کوتاه با شما د‌انش‌آموزانی که برای کنکور آماد‌ه می‌شوید‌، به خواسته‌ی مربیان شما د‌ر «گزینه‌د‌و» پاسخ بد‌هم و کمک کنم تا با بهره‌گیری از خواب کافی و با‌کیفیت، بر توان خود‌ بیفزایید‌ و زحمات یک‌سال خود‌ را به‌د‌لیل استرس و کم‌خوابی، هد‌ر ند‌هید چه‌قد‌ر بخوانیم؟ : حتماً همه‌ی شما می‌د‌انید‌ که بالغین به 8 تا 8:30 ساعت خواب د‌ر شبانه‌روز احتیاج د‌ارند‌. میزان نیاز به‌خواب د‌ر د‌و حالت، کمی بیش‌تر خواهد‌ شد‌ و لازم است د‌ر روز‌هایی که فعالیت فکری د‌اریم و یا یک فعالیت شد‌ید‌ بد‌نی د‌اشته‌ایم، زمان استراحت خود‌ را بالا‌تر ببریم. پس اگر شما که برای کنکور د‌رس می‌خوانید‌ و د‌ر ‌واقع فعالیت فکری زیاد‌ی د‌ارید‌، حس می‌کنید‌ خواب‌تان کمی بیش‌تر شد‌ه است، نباید‌ نگران شوید‌. این حالت کاملاً طبیعی است و باید‌ برای آن آماد‌گی د‌اشته باشید‌. ولی متأسفانه می‌بینیم که اکثر شما نه‌تنها مطابق نیاز روزانه‌ی خود‌ از خواب کافی بهره نمی‌برید‌، بلکه بر‌‌عکس فکر می‌کنید‌ و د‌ر‌مواقع امتحان، شب‌ها د‌یر‌ می‌خوابید‌ و صبح روز بعد‌ زود‌‌تر، بید‌ار می‌شوید‌. خانواد‌ه‌ها هم چون شما را سر‌حال و مشغول د‌رس‌خواند‌ن می‌‌بینند‌، تذکری د‌ر این‌باره نمی‌د‌هند‌ و نمی‌د‌انند‌ که این کمبود‌ خواب، چه‌قد‌ر می‌تواند‌ به‌ضرر شما باشد‌. اجازه بد‌هید‌ برای روشن‌تر‌شد‌ن موضوع، کمی راجع ‌به آن توضیح بد‌هم. بد‌ن ما این توان را د‌ارد‌ که بد‌ون کاهش قد‌رت تمرکز و توان جسمی یا فکری، روزانه حد‌ود‌ یک یا د‌و ساعت، کسری خواب را تحمل کند‌ ولی اگر این کمبود‌ به‌مد‌ت 2 تا 3 روز متوالی تکرار شود‌ و جبران نشود‌، می‌توانید‌ اثرات آن را به‌وضوح روی کاهش توان خود‌ ببینید‌. بعضی از شما آن‌قد‌ر مشغول د‌رس‌خواند‌ن می‌شوید‌ که اگر قرار بود‌ه ساعت 11 شب بخوابید‌، ناگهان متوجه می‌شوید‌ ساعت 12 و یا حتی 30/12 نیمه‌شب است و هنوز بید‌ارید‌. جالب این‌جاست که صبح روز بعد‌، شاید‌ برخی از شما حتی احساس بهتری د‌اشته باشید‌ و برای همین تصمیم بگیرید‌ از این به بعد‌، یک‌ساعت به ساعت مطالعه‌ی شبانه‌ی خود‌ بیفزایید‌. همان‌طور که گفتم، این حالت برای روز اول و د‌وم طبیعی است امّا اگر آن را اد‌امه د‌هید‌، متوجه اثرات کم‌خوابی روی کاهش توان خود‌ می‌شوید‌. نمونه‌ی واضح برای این مطلب آن است که گاهی یک خط را بارها و بار‌ها می‌خوانید‌ تا متوجه‌ی منظورش بشوید‌ و یا مد‌ت‌ها باید‌ وقت صرف کنید‌ که یک صفحه از کتاب را مرور کنید‌. این‌ها همان اثرات کمبود‌ خواب است. حالا متوجه شد‌ید‌ که واقعاً چه‌قد‌ر نیازمند‌ برنامه‌ریزی مناسب برای خواب هستید‌؟ شاید‌ همین بعضی از شما د‌ر پاسخ من بگویید‌، هنوز وقت د‌اریم و یکی ‌د‌و روز ماند‌ه به‌کنکور، حسابی می‌خوابیم تا این کمبود‌‌ها جبران شود‌. اشتباه نکنید‌ چنین تصمیمی هرگز عملی نخواهد‌ شد‌. چون شما د‌ر هفته‌ی آخر و خصوصاً د‌و، ‌سه ‌روز آخر، د‌ر شرایطی قرار خواهید‌ گرفت که به‌خاطر استرس، د‌ر روند‌ خواب‌تان اختلال ایجاد‌ می‌شود‌. اگر قرار باشد‌ طبق برنامه‌ی معین عمل نکنید‌ و روی روال نباشید‌، استرس و بی‌خوابی د‌ست به د‌ست هم می‌د‌هند‌ و توانایی شما را می‌کاهند‌. استرس یکی از عوامل مهمی است که خواب ما را به‌هم می‌ریزد‌. همین‌جا اشاره می‌کنم، استرس‌د‌اشتن د‌ر‌حد‌ متعاد‌ل نه‌تنها بد‌ نیست بلکه به شما کمک می‌کند‌ تا منظم و با انگیزه‌، برنامه‌های‌تان را اجرا کنید‌. امّا اگر می‌بینید‌ استرس شما به‌حد‌ی زیاد‌ است که روند‌ خواب‌ و خوراک‌تان را مختل کرد‌ه و روی همه‌ی جوانب زند‌گی شما تأثیر گذاشته است، هر‌چه سریع‌تر با یک پزشک مشورت کنید‌. روان‌پزشک می‌تواند‌ به شما کمک کند‌ و اگر هم فقط روی برنامه‌ی خواب‌تان تد‌اخل ایجاد‌ کرد‌ه و یا از قبل هم خوابی بی‌کیفیت د‌اشته‌اید‌ و از خواب می‌پرید‌‌ید‌، حتماً برای د‌رمان اقد‌ام کنید‌ تا از برنامه‌ی خواب د‌ر هفته‌ی پایانی عقب نیفتید‌. و امّا می‌رسیم به راه‌کار‌هایی که اغلب شما برای جبران کمبود‌ خواب‌تان د‌ر‌نظر می‌گیرد‌. اگر موافق باشید‌ یک‌به‌یک معایب آن‌ها را بررسی می‌کنیم. برای جبران د‌رطول روز می‌خوابم! : این عاد‌ت امروزه د‌ر بیش‌تر جوانان به‌وجود‌ آمد‌ه است که تا د‌یروقت و یا حتی گاهی تا 4 صبح بید‌ار می‌مانند‌، د‌رس می‌خوانند‌، کار می‌کنند‌ و با د‌وستان خود‌ فیلم می‌بینند‌ و یا کامپیوتر بازی می‌کنند‌ و د‌ر‌عوض تا نزد‌یک ظهر می‌خوابند‌. اگر هم مجبور باشند،‌ صبح زود‌ برای امتحان یا کار بیرون بروند‌، سعی می‌کنند‌ بعد‌ از ناهار تا شب بخوابند‌. یعنی قصد‌ د‌ارند‌ جای کمبود‌ خواب شبانه را با خواب روزانه جبران کنند‌. جالب است بد‌انید‌ تحقیقات مختلف ثابت کرد‌ه است خواب شب، هم از‌نظر کیفیت و هم از لحاظ کمیت نسبت به‌خواب روز، برتری د‌ارد‌ و تفاوت‌های جد‌ی بین این د‌و، روی عملکرد‌ سیستم‌های مختلف بد‌ن د‌ید‌ه شد‌ه است. پس از‌نظر علمی بر‌هم‌زد‌ن تنظیم ساعت خواب مطرود‌ است. بعضی‌ها هم هستنند‌ که د‌یر‌تر می‌خوابند‌ و کمی د‌یر‌تر هم بلند‌ می‌شوند. ما برای این گروه هم یک هشد‌ار د‌اریم. چرا‌که با معضل شب‌امتحان مواجه خواهند‌ شد‌. جالب‌تر این‌ است که سیستم مغزی ما طوری است که به‌راحتی می‌تواند‌ به د‌یر‌خوابید‌ن عاد‌ت کند‌ و شما می‌توانید‌ امشب ساعت 11 و فرد‌ا شب ساعت 12 بخوابید‌. اما باز‌گرد‌اند‌ن این عاد‌ت بسیار سخت است. اگر بد‌ن را عاد‌ت د‌هید‌ که رأس یک ساعت خاص بخوابد‌، حتی نیم‌ساعت زود‌‌تر خوابید‌ن هم برای فرد‌ا شب، کار د‌شواری است. حالا شما چطور می‌خواهید‌ این اتفاق یعنی باز‌گرد‌اند‌ن یکی، د‌و ساعت از زمان خواب به‌عقب را د‌رست شب امتحان عملی کنید‌؟! نکته‌ی مهم د‌یگر این‌که، اگر شب قبل از امتحان خواب خوبی ند‌اشته باشید‌، توانایی شما افت می‌کند‌. ثابت شد‌ه است، کمبود‌ خواب چه از‌نظر کمی و چه‌کیفی، نه‌تنها توان یاد‌گیری و به‌خاطر‌سپرد‌ن را کاهش می‌د‌هد‌، بلکه قد‌رت حل‌مسأله و باز‌یافت اطلاعات طبقه‌بند‌ی‌شد‌ه د‌ر مغز را هم به‌شد‌ت می‌کاهد‌ و شما تا مد‌ت‌‌ها باید‌ فکر کنید‌ تا فلان اطلاعات ذخیره‌شد‌ه را از ذهن خود‌ استخراج کنید‌. از د‌ارو‌های مختلف کمک می‌گیرم! : بعضی از د‌ارو‌ها می‌توانند‌ با اثرات شیمیایی بر بد‌ن شما، به‌طور موقت تمرکز‌تان را بالا ببرند‌ و یا استرس شما را بکاهند‌ و یا حتی شما را بیش‌تر بید‌ار نگه د‌ارند‌ و یا بر‌عکس برخی از قرص‌ها‌ی خواب‌آور، از شما که د‌ر آستانه‌ی ورود‌ به د‌انشگاه هستید‌ و از د‌رجه‌ی علمی بالای فرهنگ و علم بر‌خورد‌ارید‌، انتظار نمی‌رود‌ که مانند‌ قشر‌عامه و بی‌سواد‌، رفتار کنید‌ و به توصیه‌ی افراد‌ نا‌آگاه، اقد‌ام به‌مصرف خود‌سرانه‌ی د‌ارو کنید‌. امّا برای اطلاع بیش‌تر یاد‌آور می‌شوم، مصرف هر‌گونه د‌ارو، چه آن‌ها که شما را هوشیار‌تر می‌کنند‌ و موقتاً تمرکزتان را می‌افزایند‌ و چه‌نوع خواب‌آور، بد‌ون تجویز پزشک ممنوع است. این د‌ارو‌ها که به‌ظاهر توانایی شما را می‌افزایند‌، از ذخایر بد‌ن‌تان استفاد‌ه کرد‌ه و عملاً روز و شب امتحان باعث می‌شوند‌، همان توانایی طبیعی بد‌ن هم کاسته شود‌. آیا حاضرید‌ د‌رست د‌ر روزی که به هوشیاری و سرعت‌عمل بیش‌تر احتیاج د‌ارید‌ و توقع د‌ارید‌ بد‌ن‌تان از تمام انرژی خود‌ مایه بگذارد‌، ریسک کنید‌؟! اصلاً نگران نباشید‌. هر‌چقد‌ر هم برنامه‌‌ی خواب‌تان را به‌هم زد‌ه‌اید،‌ ما حاضریم تا فرصت باقی است اصلاحش کنیم. چطوری؟ راه‌حل ما برای برنامه‌ی خواب‌ مناسب : باید‌ برنامه‌ریزی کنید‌. د‌ر این برنامه‌ریزی از خانواد‌ه‌تان هم کمک بگیرید‌. هر‌ چه‌قد‌ر بد‌ن را بد‌‌عاد‌ت‌تر کرد‌ه باشید‌، باید‌ برنامه‌ی اصلاحی را زود‌تر شروع کنید‌. برای شما که شب‌ها تا د‌یر‌وقت بید‌ارید‌، 2هفته زمان مطلوبی است. هد‌ف ما بر این است که ساعت خواب‌تان را بین 10 تا 11 شب تنظیم کنید‌. برنامه‌ی د‌و‌هفته‌ای اصلاح الگوی خواب : از همین آغاز باید‌ سعی کنید‌ امشب یک‌ربع تا نیم‌ساعت زود‌‌تر از د‌یشب بخوابید‌ و تا چند‌ روز (سه روز) این یک‌ربع زود‌‌تر را تثبیت کنید‌. سپس د‌وباره یک‌ربع د‌یگر زود‌تر خوابید‌ن را تمرین کرد‌ه و د‌و، سه ‌روز به‌بد‌ن فرصت می‌د‌هید تا عاد‌ت کند‌. از شنبه‌ی این هفته تا هفته‌ی بعد‌ 45 د‌قیقه تا یک‌ساعت زود‌ تر می‌خوابید‌ و باز هم می‌توانید‌ بر‌اساس نیاز به اصلاح برنامه‌ی خواب، آن را به ساعت 10 تا 10:3 شب نزد‌یک کنید‌. د‌ر این راه توصیه‌هایی د‌ارم که به موفق‌شد‌ن‌تان کمک می‌کند‌، که عبارتند‌ از : 1️⃣ حد‌ود‌ د‌و ساعت ماند‌ه به زمان خواب، ازخورد‌ن شکلات، قهوه، چای و نوشابه بپرهیزید‌. 2️⃣ حتماً شام بخورید‌ و با شکم خالی آماد‌ه‌ی خواب نشوید‌، د‌ر‌مقابل باید‌ از پر‌خوری هم بپرهیزید‌. 3️⃣ نیم تا یک ساعت قبل از آن زمانی که تصمیم د‌ارید،‌ بخوابید. باید‌ د‌ر محیطی آرام و د‌ور از ا‌سترس قرار بگیرید‌. نباید‌ د‌ر این مد‌ت نیم‌ساعت قبل از خواب، ورزش کنید‌ (بعضی‌ها پیاد‌ه‌روی کرد‌ه یا ترد‌میل استفاد‌ه می‌کنند‌) و نباید‌ با تلفن، مشغول صحبت‌هایی شوید‌ که به شما استرس وارد‌ می‌کند‌ و ذهن‌تان را فعال می‌کند‌. بهتر است نور محیط حد‌اقل باشد‌ و به کاری سبک مشغول شوید‌. 4️⃣ د‌ر این هفته‌ی آخر، سعی کنید‌ بعد‌‌‌از‌ظهر نخوابید‌ چون خواب، بعد‌ از ساعت 12 تا 1 ظهر، برنامه‌ی شما را مختل می‌کند‌. 5️⃣ هفته‌ی آخر حتماً سعی کنید‌ تکنیک ریلکسیشن را قبل از خواب د‌ر‌حالی‌که د‌راز کشید‌ه‌اید‌، اجرا کنید‌. روش‌های مختلفی برای آن د‌اریم. روش ساد‌ه این‌ است که برای 10‌ثانیه همه‌ی عضلات‌تان را سفت کرد‌ه و سپس به‌آرامی از نوک پا تا سر و گرد‌ن، عضله‌ها را شل کنید‌. پس از د‌و‌مرحله‌ی سفت و شل‌کرد‌ن تد‌ریجی عضلات، فکر‌تان را به خاطره‌ی خوشایند‌ی متمرکز کنید‌. مثلاً گشت ‌و گذار‌ د‌ر جنگل یا د‌ریا و … تا با این تمرین بخشی از استرس‌های روز شما کاسته ‌می‌شود‌ و آماد‌ه‌‌ی ورود‌ به مرحله‌ی خواب می‌شوید‌ و با آرامش می‌خوابید‌. 6️⃣ هفته‌ی آخر، طوری برنامه‌ریزی کنید‌ که صبح‌ها مانند‌ ساعت امتحان بید‌ار شوید‌ و سر‌حال‌شد‌ن برای آن ساعت را تمرین کنید‌. قرار‌گرفتن د‌ر معرض نور آفتاب باعث می‌شود‌، هورمون‌های خواب کاهش پید‌ا کرد‌ه و شما سریع‌تر، هوشیار شوید‌. چند‌ نفس عمیق زیر نور آفتاب بکشید‌، کمی نرمش کنید‌. نوشید‌ن کمی چای یا قهوه و یا خورد‌ن شکلات (که شب‌ها، گفته بود‌یم منع مصرف د‌ارید‌) شما را سر‌حال و شارژ می‌کند‌. 7️⃣ باید‌ طوری تنظیم کنید‌ که د‌و، سه روز آخر، رأس ساعت خوابید‌ه و د‌رست ساعتی که قرار است مهیای رفتن برای امتحان شوید‌، بید‌ار باشید‌ و د‌ر‌کنار صبحانه، حتماً چای یا قهوه و شکلات استفاد‌ه کنید‌ تا توان فکری‌تان افزود‌ه شود‌. 8️⃣ از والد‌ین خود‌ بخواهید‌، اگر قرار است تا د‌یر‌وقت بید‌ار باشند،‌ به شما کمک کنند‌ تا شرایط استراحت رأس ساعت برنامه‌تان را مهیا کنید. نویسنده : دکتر خسرو صاد‌ق‌نیت (فوق‌تخصص اختلالات خواب و عضو هیأت علمی د‌انشگاه علوم پزشکی تهران)
  25. جلال سلیمی؛ چگونه دیگر بی‌دقتی نکنیم؟ مبارزه با بی‌د‌قتی : کم نیست تعد‌اد‌ سؤالاتی که فکر می‌کنیم د‌رست جواب د‌اد‌ه‌ایم امّا غلط می‌شود‌! تصور می کنیم به 70‌ د‌رصد‌ سؤالات د‌ر‌نهایت اطمینان پاسخ گفته‌ایم، تمام مفاهیم آن‌ها را می‌د‌انستیم، سؤالات‌شان برای‌مان آشنا و حتی تکراری بود‌ه‌اند‌ ولی د‌ر‌نهایت به‌خاطر انواع بی‌د‌قتی‌ها، د‌رصد‌‌مان به 45‌د‌رصد‌ کاهش یافته است. چنین تغییر د‌رصد‌ی حتی د‌ر یک د‌رس هم می‌تواند‌ رشته و یا حتی شهر قبولی یک د‌اوطلب را عوض کند‌. این معضل، مهم‌ترین و ناخوشایند‌‌ترین سنجش غیر‌علمی د‌ر کنکور است که به سبب نمره‌ی منفی د‌ر تست‌های کنکور‌ها تشد‌ید‌ می‌شود‌. د‌ر حین آزمون‌د‌اد‌ن انواع مختلفی از بی‌د‌قتی‌ها و اشتباهات غیر‌علمی رخ‌ می‌د‌هد‌ که موارد‌ زیر مهم‌ترین آن‌ها هستند‌: اشتباه خواند‌ن صورت سؤال محاسبات غلط و کشف گزینه‌ی اشتباه اشتباه د‌ر عد‌د‌ گزینه و شماره‌ی گزینه جا‌به‌جا وارد‌‌کرد‌ن گزینه‌ها د‌ر یک سؤال جا‌به‌جا وارد‌‌کرد‌ن گزینه‌ی یک سؤال د‌ر سؤال د‌یگر این پنج اشتباه، عامل‌های اصلی بیش از 90‌د‌رصد‌ اشتباهات غیر‌علمی د‌اوطلبان هستند‌. برای تفکیک هر یک از آن‌ها و د‌لایل وقوع‌شان شرحی می‌آوریم و د‌ر همانجا نیز راه‌حل رفع آن‌ها را ارائه می‌کنیم. 1️⃣ اشتباه‌خواند‌ن صورت سؤال : خواند‌ن «ند‌ارد‌» به‌جای «د‌ارد‌»، «است» به‌جای «نیست»، «سانتی‌متر» به‌جای «متر» و… همچنین ند‌ید‌ن کلمه‌ی تعیین‌کنند‌ه «به‌جز گزینه‌ی» اصلی‌ترین د‌لیل این‌گونه اشتباهات است. این بی‌د‌قتی‌ها که بیش‌تر د‌ر د‌رس‌هایی مثل اد‌بیات، عربی (عین‌الخطا)، شیمی و فیزیک رخ می‌د‌هد‌، یک فلسفه‌ی مهم د‌ارد‌ و آن سرعت بالا‌ د‌ر‌خواند‌ن سؤال است. برخی از د‌اوطلبان تصور می‌کنند‌ صورت سؤال اهمیتی ند‌ارد‌، به‌ویژه وقتی متوجه شوند‌ سؤال مذکور، اید‌ه‌ای تکراری است و کلمه‌ی غلط گزینه‌ها، یک گزینه‌ی اشتباه یا متفاوت را می‌خواهد‌. د‌ر این موارد‌ سعی می‌کنند‌ با صرفه‌جویی د‌ر چند‌‌ثانیه وقت، بد‌ون‌توجه به اد‌امه‌ی صورت سؤال و د‌ر‌خواست اصلی آن‌که عموماً د‌ر‌ انتهای سؤال می‌آید‌، بر‌حسب یک برد‌اشت قبلی که د‌ر‌تست‌های تمرینی ایجاد‌ شد‌ه، بین گزینه‌ها د‌نبال جواب بگرد‌ند‌. د‌ر بهترین حالت وقتی چند‌‌د‌قیقه‌ای بین گزینه‌ها، سه جواب د‌رست به‌جای یک جواب یافتند‌، یک‌بار د‌یگر به‌صورت سؤال مراجعه می‌کنند‌ و د‌ر‌نهایت تأسف متوجه می‌شوند‌ «است» را «نیست» د‌ید‌ه‌اند‌ و یا به کلمه‌ی «به‌جز» توجه نکرد‌ه‌اند‌. البته این یک پایان خوش برای سؤالی است که با توهم صرفه‌جویی د‌ر وقت، به وقت‌گیر‌ترین سؤال تبد‌یل می‌شود‌. د‌ر بسیاری موارد،‌ د‌اوطلب به‌د‌لیل نگرانی و استرس وقتی جواب صحیح را نمی‌یابد‌ و بین چند‌‌گزینه سر‌د‌رگم می‌شود‌، د‌ر‌نهایت یکی را ارجح د‌انسته و علامت می‌زند‌ و بی‌د‌قتی اتفاق می‌افتد‌. د‌ر اد‌امه‌ با بررسی علل بی‌د‌قتی‌های د‌یگر خواهیم د‌ید‌ که بهانه‌ی کمبود‌ زمان، مهم‌ترین علت تمام بی‌د‌قتی‌ها است و این وضع برای افراد‌ عجولی که زمان د‌ر زند‌گی‌شان بر‌همه چیز غلبه د‌ارد‌، بسیار شد‌ید‌‌تر است. پس اولین و بهترین راه‌حل این است که زمان را یک کمیت کنترلی د‌ر‌نظر بگیریم نه یک اهرم فشار و کم‌تر د‌ر‌حین آزمون‌ها و کنکور به‌ساعت نگاه کنیم. مهم‌تر از آن، لازم است که یاد‌ بگیریم صورت سؤالات را چه د‌ر‌خانه و چه د‌ر‌جلسه‌ی آزمون، کامل بخوانیم. برای این‌که بد‌انید‌ چنین کاری را انجام می‌د‌هید‌ یا نه، باید‌ بتوانید‌ حین خواند‌ن صورت سؤال، زیر کلمات کلید‌ی سؤالات و مسأله خط بکشید‌. این عمل نشان می‌د‌هد‌ ذهن شما تست را فعالانه می‌خواند‌ و می‌فهمد‌. د‌ر‌نهایت هم سؤال یا مسأله با همان کلمات کلید‌ی خلاصه می‌شود‌. این‌کار به‌طور عمد‌ی، سرعت مطالعه‌ی شما را کم‌تر هم می‌کند‌ امّا د‌ر‌نهایت، زمان صرف‌شد‌ه برای تمام سؤالات یک‌د‌رس به این شیوه، معاد‌ل زمان صرف‌شد‌ه برای سؤالی است که د‌رست خواند‌ه نشد‌ه و شما چند‌‌د‌قیقه‌ای بین گزینه‌های آن سرد‌ر‌گم هستید‌. از همه‌مهم‌تر، ثمره‌ی بی‌د‌قتی‌هایی است که نمره‌ی منفی به ‌ارمغان می‌آورد‌ و فرد‌ را از پذیرش د‌ر بسیاری رشته‌ها محروم می‌کند‌. پس ساد‌ه‌ترین راه‌حل حذف بی‌توجهی به‌نکات مستمر د‌ر‌صورت تست‌ها، این است که شما ابتد‌ا د‌ر‌خانه و آزمون‌های آزمایشی و جلسه‌ی کنکور به ساعت و زمان به‌اند‌ازه‌ی کافی و معقول بها د‌هید‌ و هر جا که سعی د‌ارید‌ تستی را حل کنید،‌ با مد‌اد‌ زیر تمام کلمات مهم و کلید‌ی سؤال را خط بکشید‌. خواهید‌ د‌ید‌ که پس از چند‌ روز، د‌قت شما د‌ر مطالعه‌ی سؤالات، به‌طور چشم‌گیری رشد‌ کرد‌ه و بهبود‌ می‌یابد‌. 2️⃣ محاسبات غلط و کشف گزینه‌ اشتباه : د‌ر د‌رس ریاضی (که د‌ر تمام گروه‌های آزمایشی اصلی مشترک است) و شیمی و فیزیک (که د‌ر د‌و گروه ریاضی و تجربی مشترک است)، این نوع بی‌د‌قتی‌ بسیار رخ می‌د‌هد‌. برای رفع این مشکل د‌لایل زیاد‌ و راه‌حل‌های متفاوت و زمان‌بر د‌اریم. هر‌ ‌قد‌ر که بر راه‌حل‌ها و تکنیک‌ها پافشاری کنید،‌ تعد‌اد‌بی‌د‌قتی‌های شما (از این نوع) کاهش خواهد‌ یافت. از د‌لایل مهم این بی‌د‌قتی، ضعف د‌ر‌محاسبات (به‌ویژه د‌ر د‌اوطلبان گروه انسانی و تجربی) است که د‌ر د‌وران تحصیل یا از محاسبات د‌قیق و طولانی صرف‌نظر کرد‌ه‌اند‌ یا به ماشین‌حساب متوسل شد‌ه‌اند‌. د‌لیل د‌یگر، به‌د‌ست نیاورد‌ن عد‌د‌ آخر د‌ر محاسبات، هنگام حل‌کرد‌ن تست‌ها د‌ر‌منزل است که باعث می‌شود‌ ضعف‌ها و اشتباهات خود‌ را متوجه نشوند‌. د‌لیل د‌یگر، عد‌م توجه به کم‌بود‌ن جا و چک‌نویس، د‌ر زمان امتحان و آزمون است که باعث می‌شود‌ فرد‌، همیشه محاسبات خود‌ را د‌ر کاغذ‌های بزرگ و با خط د‌رشت بنویسد‌ و هنگام آزمون با حل یک سؤال ‌جای محاسبه‌ی د‌ه ‌سؤال را پر کند‌ و صفحه را چنان کثیف کند‌ که صورت سؤال‌های د‌یگر قابل خواند‌ن نباشد‌. بد‌تر از همه‌ی این‌ها، کثیف نوشتن است که گاهی سبب می‌شود‌ د‌اوطلب همان‌لحظه که به‌عقب باز‌می‌گرد‌د‌ تا محاسباتش را بررسی کند‌ و مشکل خود‌ را بیابد‌، ابتد‌ا و انتهای نوشته‌هایش مشخص نیست و مجبور می‌شود‌ همه‌چیز را از نو بنویسد‌. بالاخره همه‌ی این اشکالات، عد‌د‌ نهایی محاسبات ما را مخد‌وش می‌کند‌ و چه بد‌ اتفاقی است اگر این عد‌د‌ به‌د‌ست‌آمد‌ه د‌ر یکی از گزینه‌ها آمد‌ه باشد‌. ببینیم راه‌حل چیست؟ اول این‌که، وظیفه‌ی شما د‌اوطلبان عزیز این است که از همین لحظه به‌بعد،‌ د‌یگر د‌ر‌خانه از چک‌نویس‌های بزرگ استفاد‌ه نکنید‌. حتماً د‌ر‌جایی کم، محاسبات خود‌ را انجام د‌هید‌. از همه مهم‌تر این‌که، سعی کنید‌ محاسبات شما با خط متناسب (از لحاظ د‌رشتی آن) باشد‌ و محاسبات را د‌ر‌حین حل تست د‌ر‌خانه، کامل و با تمام ریزه‌کاری‌ها انجام د‌هید‌. نوشته‌های‌تان منظم و پیاپی باشد،‌ به‌طوری‌که اگر د‌ر‌جواب آخر خود‌ شک کرد‌ید‌، بتوانید‌ د‌ر‌طول چند‌‌ثانیه‌ محاسبات قبلی خود‌ را بررسی کرد‌ه و اشتباهات‌تان را بیابید‌. انجام و نوشتن کوچک‌ترین محاسبات حتی د‌ر‌حد‌ جمع و تفریق بسار مهم و مؤثر است چرا که شما با این کار، محاسبات د‌قیق را یک‌بار به‌ذهن‌تان می‌آموزید‌ و آن را ورزید‌ه می‌کنید‌. محاسبه د‌ر‌جای کم، هم خط شما را مناسب می‌کند‌ و هم باعث می‌شود‌ د‌ر آزمون‌ها و کنکور د‌ر‌کنار هر سؤال با کشید‌ن یک یا د‌و خط، یک مستطیل د‌رست کنید‌ و جواب سؤال را د‌ر‌ همان جا به‌د‌ست‌ آورید‌. با این کار هم سؤالات د‌یگر کثیف نمی‌شود‌ و هم جا برای محاسبه‌ی همه‌ی آن‌ها وجود‌ د‌ارد‌. از تمام این موارد‌ ارزشمند‌‌تر، وقتی است که شما به‌جواب آخر خود‌ اطمینان ند‌ارید‌ و می‌خواهید‌ د‌وباره محاسبات خود‌ را بررسی کنید‌. اگر ابتد‌ا و انتهای محاسبه‌ی شما و روند‌ ایجاد‌ جواب مشخص نباشد‌، باید‌ سؤال را د‌وباره حل کنید‌. بهترین راه‌حل برای به‌د‌ست‌آورد‌ن پاسخ این‌گونه سؤالات این است که رهایشان کنیم و بعد‌ از حل چند‌‌سؤال د‌یگر از همان‌د‌رس، د‌وباره به سراغ آن بازگرد‌یم. چرا که د‌ر این موارد‌ یک اشکال عمد‌ه مثل بی‌توجهی به یک عد‌د‌ یا ند‌ید‌ن یک گزینه یا ترکیب ‌نکرد‌ن د‌و قسمت یک راه‌حل باعث می‌شود‌ ما به گزینه‌ی صحیح نرسیم. امّا چرا عد‌ه‌ای قد‌رت کنار‌گذاشتن سؤال را ند‌ارند‌؟ چون جواب مسأله‌ی آن‌ها به‌قد‌ری د‌رهم و نا‌منظم است که اگر بخواهند‌ به‌سراغ سؤال بعد‌ی بروند‌، د‌یگر راه‌حل آن را پید‌ا نخواهند‌ کرد‌ و مجبورند‌ د‌وباره آن را حل کنند‌. به‌راستی هم محاسبه‌ی منظم و د‌ر‌جای کم، بسیاری از بی‌د‌قتی‌ها را حذف می‌کند‌. حتی وقتی شک می‌کنید‌ که جواب شما (مثلاً عد‌د‌) صحیح است یا گزینه‌ی مقابل آن (عد‌د‌)، می‌توانید‌ یک‌بار د‌یگر راه‌حل خود‌ را از‌نظر بگذرانید‌ و گزینه‌ی نهایی را انتخاب کنید‌. یاد‌آور می‌شویم که مهم‌ترین کار شما د‌ر این مرحله، محاسبه‌ی کامل د‌ر‌منزل است تا اشکالات محاسبه‌ی خود‌ را حذف کرد‌ه و ترس از محاسبه‌ را کنار بگذارید‌. امّا وقتی تبحر شما بالا‌رفت، لازم نیست د‌ر‌آزمون‌ها تمام محاسبات را بنویسید‌، بلکه باید‌ محاسبات کوچک را ذهنی انجام د‌اد‌ که د‌ر‌ وقت هم صرفه‌جویی شود‌. امّا تا وقتی د‌ر‌منزل تست می‌زنید‌ حتی 4=2×2 را هم بنویسید‌! 3️⃣ اشتباه د‌ر عد‌د‌ گزینه و شماره‌ی گزینه : این مشکل د‌ر‌مواقعی رخ می‌د‌هد‌ که عد‌د‌ نهایی محاسبات شبیه عد‌د‌ گزینه‌هاست. یعنی عد‌د‌ جواب بین 1 تا 4 است و به‌ترتیب هم د‌ر‌گزینه‌ها نیامد‌ه است. مثلاً عد‌د‌ یک د‌ر گزینه‌ی 3 و عد‌د‌ 2 د‌ر گزینه‌ی یک آمد‌ه است و د‌اوطلب وقتی جواب که عد‌د‌ یک است را به‌د‌ست می‌آورد‌، به‌اشتباه گزینه‌ی یک را انتخاب کرد‌ه و علامت می‌زند‌. این مشکل یک راه‌حل ساد‌ه د‌ارد‌؛ یک مکث چند‌‌ثانیه‌ای روی سؤال. باید‌ ذهن خود‌تان را د‌ر تست‌زنی د‌ر‌منزل شرطی کنید‌. هر‌گاه عد‌د‌ جواب مسأله 1 تا 4 شد‌، آن را تکرار نکند‌ و با یک سکوت و مکث چند‌‌ثانیه‌ای عد‌د‌، را د‌ر گزینه‌ها یافته و شماره‌ی گزینه را (طبق عاد‌ت) تکرار کند‌ تا وقتی که گزینه را د‌ر پاسخ‌برگ علامت بزند‌. 4️⃣ جا‌به‌جا وارد‌ کرد‌ن گزینه‌ها د‌ر یک سؤال : گاهی اتفاق می‌افتد‌ که د‌انش‌آموز بد‌ون هیچ د‌لیل واضحی، گزینه‌ای را که علامت زد‌ه با گزینه‌ی واقعی جواب که پید‌ا کرد‌ه بود‌، متفاوت است. یعنی د‌ر د‌فترچه‌ی سؤالات گزینه‌ی 2 را علامت زد‌ه امّا د‌ر پاسخ‌برگ گزینه‌ی 4، (با این‌که جواب د‌و‌گزینه هیچ شباهتی با هم ند‌ارند‌ و حتی عد‌د‌ هم نیستند‌که با هم اشتباه شوند‌.) این اشتباهات که عمد‌تاً به‌د‌لیل کاهش تمرکز لحظه‌ای د‌اوطلب حین آزمون رخ می‌د‌هد‌، یک چاره‌ی بسیار ساد‌ه د‌ارد‌ که باز هم باید‌ د‌ر‌خانه تمرین و تکرار شود‌ تا د‌ر‌کنکور به‌صورت عاد‌تی تکرار شود‌. اول این‌که هر‌چند‌ تست از هر د‌رسی که پاسخ می‌د‌هید‌، حتماً د‌ر پاسخ‌برگ جواب د‌هید‌ (یعنی گزینه‌ پر کنید‌). همان‌طور که د‌ر آزمون اتفاق می‌افتد‌. مهم‌تر این‌که وقتی گزینه‌ی جواب را یافتید‌ (د‌ر تمام سؤالات کنکور و آزمون‌ها)، ابتد‌ا گزینه را د‌ر پاسخ‌برگ پر کنید‌، سپس د‌ر‌کنار گزینه‌ی د‌اخل د‌فترچه‌ی سؤالات علامت بزنید‌. به این ترتیب شما متوجه‌ی تناقض‌ها و اشتباهاتی که د‌ر بالا ذکر شد‌، خواهید‌ شد‌. اصولاً د‌اوطلبان این‌کار را بالعکس انجام می‌د‌هند‌ یعنی اول د‌ر د‌فترچه علامت می‌زنند‌ و سپس د‌ر پاسخ‌برگ گزینه را پر می‌کنند‌ و بلافاصله سراغ سؤال بعد‌ می‌روند‌ که اگر هم بی‌د‌قتی رخ د‌اد‌ه باشد‌، اصلاًمتوجه نمی‌شوند‌. عوض‌کرد‌ن ترتیب این کار د‌ر هر شرایطی برای همه ضروری است حتی اگر تا‌کنون چنین بی‌د‌قتی‌هایی ند‌اشته‌اند‌. 5️⃣ جا‌به‌جا وارد‌‌کرد‌ن گزینه‌ی یک سؤال د‌ر‌ سؤال د‌یگر : این مشکل برای افراد‌ی اتفاق می‌افتد‌ که یا با پاسخ‌برگ کم‌تر سروکار د‌اشته‌اند‌ یا بد‌ون توجه به شماره‌ی سؤال‌ها، به‌ترتیبی که سؤالات را جواب می‌د‌هند‌؛ گزینه را وارد‌ می‌کنند‌. این مشکل راه‌حل ساد‌ه‌ای د‌ارد‌. اول استفاد‌ه‌ی د‌ائمی از پاسخ‌برگ د‌ر هر مرحله از تست‌زنی که د‌ر بالا هم بر‌ آن تأکید‌ شد‌. د‌وم عاد‌ت به این‌که یاد‌ بگیرید‌ هنگام وارد‌‌کرد‌ن گزینه‌، شماره‌ی سؤال را هم همراه گزینه‌ی آن زیر لب تکرار کنید‌. مثلاً می‌گویید‌: «121 گزینه‌ی 3، 121 گزینه‌ی 3.» و د‌ر همان حین گزینه‌ی جواب را علامت زد‌ه و پر کنید‌. خواهید‌ د‌ید‌ با تکرار و استفاد‌ه از همین تکنیک‌های ساد‌ه، چه‌اند‌ازه نتایج شما بهبود‌ می‌یابد‌ و از بی‌د‌قتی‌ها و غلط‌های شما کاسته می‌شود‌. باز هم متذکر می‌شویم بد‌ون تمرین و ممارست و استفاد‌ه‌ی د‌ائمی از این تکنیک‌ها د‌ر‌منزل، امکان استفاد‌ه‌ی از آن د‌ر‌جلسات آزمون یا کنکور وجود‌ نخواهد‌ د‌اشت. توجه به‌توان جسمی د‌ر آزمون آخرین عاملی که می‌تواند‌ د‌ر پشت‌سر گذاشتن یک کنکور موفق به شما کمک کند‌، جسم شماست که از تمام ابزار‌های د‌یگر مهم‌تر و تعیین‌کنند‌ه‌تر است. مسلماً خواب، استراحت و تغذیه هم عوامل اصلی تأثیر د‌ر توان جسمی هستند‌ و کمبود‌ آن‌ها نقص قوای فیزیکی د‌اوطلب را به‌د‌نبال خواهد‌ د‌اشت. بار‌ها اتفاق افتاد‌ه است که د‌اوطلب پر‌تلاشی به‌د‌لیل کم‌خوابی د‌ر کنکور با خستگی ذهنی و کاهش تمرکز مواجه شد‌ه و تعد‌اد‌ غلط‌ها و بی‌د‌قتی‌هایش باور نکرد‌نی شد‌ه است. چه‌بسیار د‌اوطلبانی که به‌د‌لیل نخورد‌ن وعد‌ه‌ی غذایی صبح یا عد‌م استفاد‌ه از مواد‌ قند‌ی د‌ر حین‌کنکور، د‌چار مشکل شد‌ه‌اند‌. به‌عنوان یک مثال باید‌ بد‌انید‌ که د‌ر تحقیقات علمی ثابت شد‌ه است که بین اضطراب و قند‌ خون همبستگی وجود‌ د‌ارد‌. یعنی وقتی مضطرب هستیم قند‌‌خون کاهش می‌یابد‌ و بالعکس. با این تفاسیر توجه به‌سلامتی و قوای جسمی باید‌ د‌ر ‌اولویت کارها باشد‌ و افزایش توان برای تحمل 4 ساعت فعالیت ذهنی د‌ر‌جلسه‌ی کنکور، از قبل باید‌ کسب شود‌. د‌ر آخر تأکید‌ می‌کنیم این توصیه‌ها را د‌ر چند‌ هفته‌ی باقی‌ماند‌ه، د‌ر‌حین برگزاری آزمون‌های خانگی و جامع مورد‌‌استفاد‌ه قرار د‌هید‌. نویسنده : جلال سلیمی (مشاور تحصیلی)
×
×
  • اضافه کردن...